Demirgazyk Koreýanyň, Trumpyň ýygnak çagyryşyna raketa jogaby

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump şu ýylyň ahyrynda Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Çen Un bilen duşuşmagy meýilleşdirýändigini yglan edeninden birnäçe sagat soň, 2026-njy ýylyň 20-nji awgustynda Demirgazyk Koreýa tarapyndan takmynan 10 sany gysga menzilli ballistik raketa deňze atyldy. Günorta Koreýanyň Baş ştabynyň tassyklan raketa synaglary sebitdäki harby işjeňligiň ýokarlanýan döwründe geçirildi.

Trump bilen Kim Çen Unyň arasynda täze gepleşik etaby başlaýarmy?

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump 2026-njy ýylyň 19-njy awgustynda journalistsurnalistlere eden çykyşynda ilkinji prezidentlik döwründe guran gatnaşyklaryny janlandyrmak isleýändigini aýtdy. Trump Demirgazyk Koreýanyň lideri Kim Çen Un bilen ýylyň ahyryna çenli duşuşmagy meýilleşdirýändigini mälim etse-de, Phenýan administrasiýasynyň häzirki wagtda 57 sany ýadro raketasynyň bardygyny öňe sürdi. Seulyň administrasiýasy bu sanyň 80 bilen 120 arasynda üýtgäp biljekdigini öňe sürüp, dürli maglumatlary paýlaşdy.

Demirgazyk Koreýanyň raketa synaglary maşklar bilen nähili baglanyşykda?

Demirgazyk Koreýanyň administrasiýasy ABŞ we Günorta Koreýa tarapyndan geçirilen Ulchi Freedom Shield harby türgenleşiklerini çozuş repetisiýasy hökmünde häsiýetlendirýär we bu işde raketa synaglaryny güýçlendirýär. Trampyň maşklary gysga saklamagy haýyşy bilen, ABŞ-nyň teklibi bilen türgenleşikleriň meýilnamalaşdyrylandan bir hepde öň tamamlanjakdygy habar berildi. Demirgazyk Koreýanyň lideriniň aýal dogany Kim Yo ongong öz beýanatynda aýal doganynyň Trump hakda gowy ýatlamalarynyň bardygyny we iki lideriň arasyndaky gatnaşyklaryň "ajaýyp" bolandygyny öňe sürdi.

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trumpyň 2026-njy ýylyň 20-nji awgustynda ýygnak geçirmek baradaky çagyryşyndan soň Demirgazyk Koreýa 10 gysga aralyga ballistik raketa atmagy bilen reaksiýa bildirdi. Defenseaponiýanyň Goranmak ministrligi hem raketa atyşyny tassyklasa-da, Günorta Koreýa bilen ABŞ-nyň arasyndaky harby türgenleşikler dowam edýän diplomatik dartgynlygyň merkezinde durýar.

Koreýa ýarym adasyndaky häzirki ýagdaý, 1950-53-nji ýyllar aralygyndaky Koreýa urşy netijesinde ýaraşyk şertnamasy bilen goralmagyny dowam etdirýär. Günorta Koreýada takmynan 28,500 amerikan esgeri bar bolsa, Seulyň administrasiýasy Demirgazyk Koreýany ýadro döwleti hökmünde ykrar etmeýändigini we ýadro ýaragsyzlanmak maksadynyň terk edilmändigini nygtaýar. Taraplaryň arasyndaky diplomatik prosesler we howpsuzlyk syýasatlary degişli döwletleriň resmi kanallary arkaly amala aşyrylýar.

Netije

Demirgazyk Koreýanyň raketa synaglary, diplomatik gepleşikleriň signallaryna garamazdan sebitdäki harby öňüni alyş strategiýasynda eglişik etmejekdigini görkezýär. Trumpyň "gatnaşyklary dikeltmek" ritorikasy bilen Phenýanyň raketa hereketleriniň arasyndaky wagt, taraplaryň stolda oturmazdan ozal öz güýjüni subut etmäge synanyşýandygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

ABŞ-nyň Aziýadaky ýaranlary, Trumpyň Demirgazyk Koreýa garşy syýasatynyň duýdansyz üýtgemegi barada alada edip biler. Bu ýagdaý sebitdäki howpsuzlyk deňagramlylygyny sarsdyryp, Günorta Koreýanyň içerki goranyş kuwwatyny ýokarlandyrmak baradaky talaplaryny çaltlaşdyryp biler. Mundan başga-da, Eýran bilen baglanyşykly prosesleriň kölegesi bolan bu ädim, Amerikanyň Birleşen Ştatlarynyň daşary syýasatda täze üstünlik gazanmagy üçin gözleg hökmünde düşündirilip bilner.