Dokma önümçiliginde nol galyndylar döwri: PTT we Zol galyndy gaznasyndan uly hyzmatdaşlyk

MELTEM GÜNEŞ ANKARA - Birleşen Milletler Guramasynyň Daşky Gurşaw Guramasy (UNEP) tarapyndan paýlaşylan maglumatlar dünýä moda pudagynyň daşky gurşawa ýetiren zyýanyny görkezýär. Maglumatlara görä, moda pudagy üçin her ýyl 159 million agaç kesilýär, önümçilik işlerinde bolsa 93 milliard kub metr suw sarp edilýär. Dünýäde her ýyl öndürilýän dokma galyndylarynyň mukdary 92 million tonna ýetýär. Bu ummasyz mukdarda, ýük maşynlarynyň köpüsiniň her sekuntda ýakylmagy bilen zyňylýandygyny ýa-da ýok edilýändigini aňladýar. Geýimleriň ömri gysgaldygyça, dokma senagatynyň tebigata ýetirýän zyýany çalt artýar. Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň aýaly we Zol galyndylar gaznasynyň hormatly prezidenti Emine Erdogan, dokma pudagynda durnukly önümçiligiň möhüm ähmiýete eýedigini belläp, daşky gurşawa zyýan bermeýän moda çemeleşmesiniň mümkindigini öňe sürýär we sarp edijileri aňly saýlamaga we eşiklere täzeden baha bermäge çagyrýar.

PTT bölümlerinde täze "Sosial sikl" başlaýar

Zol galyndylary gaznasy dokma galyndylarynyň daşky gurşawa ýetirýän zyýanyny azaltmak we jemgyýetçilik hyzmatdaşlygyny ýokarlandyrmak üçin giňişleýin taslama durmuşa geçirdi. Gaznanyň prezidenti Samed Aırbaş, raýatlaryň ulanmaýan eşiklerini aňsatlyk bilen tabşyrmagy üçin PTT şahamçalaryna ýörite egin-eşik ýygnamak gutularyny ýerleşdirip başlandyklaryny habar berdi. Aırbaş taslamanyň işini şu sözler bilen düşündirdi: "collectedygnalan we ulanyp boljak eşikleri degişli ministrligimiziň utgaşdyrylmagy bilen gönüden-göni mätäçlere eltmegi maksat edinýäris. Adatdan daşary könelen eşikleri gaýtadan işlemek prosesine goşarys. Bu gaýtadan işlemegiň öwezine dokma kompaniýalaryndan satyn aljak täze eşiklerimizi mätäçlere paýlarys. Şeýlelik bilen, durnukly sosial sikl döretmegi maksat edinýäris."

ectedygnalan eşikler üns bilen ýagşylyga öwrülýär

Taslamanyň çäginde PTT gowşuryş nokatlarynda toplanan ähli dokma önümleri ilkinji gezek ýazylýar. Soňra bu önümler gaýtadan işleýän merkezlere iberilýär we matanyň görnüşi, material gurluşy, könelmegi we ýyrtylmagy we ulanmaga ýaramlylygy ýaly hünärmen toparlary tarapyndan tertiplenýär. Gaýtadan ulanmak üçin amatly hasaplanýan eşikler, jikme-jik dezinfeksiýa we arassalama amallaryndan geçip, doly arassaçylyk edýär. Zerur barlaglary üstünlikli tamamlaýan eşikler, sosial goldaw mehanizmleri bilen utgaşyp, mätäçlere eltilýär.

"Önümçilik doly bes edilse-de, häzirki eşikler 500 ýyl ýeterlik bolar"

Dünýäde täsir eden çalt sarp ediliş we "çalt moda" däli barada duýduryş beren Zero Galyndylar Gaznasynyň prezidenti Samed Aırbaş haýran galdyryjy syn etdi. Aırbaş "Häzirki wagtda dünýädäki ähli dokma önümçiligini bütinleý bes etsek-de, häzirki wagtda dolanyşykda we öýlerimizde saklaýan eşikler 500 ýyllap adamzadyň zerurlyklaryny kanagatlandyrar" -diýip, galyndylaryň derejesine ünsi çekdi. Geçmişde tygşytlamak we paýlaşmak medeniýetiniň ähmiýetine ünsi çekip, Aırbaş: "Öňler gaty owadan medeniýetimiz bardy. Çagalygymda uly daýymyň geýen eşigi soň kiçi daýymyň adyna berlerdi. Dört-bäş adam öz gezeginde şol bir eşik geýerdi. Bu, elbetde, garyplyk sebäpli däl-de, eýsem durmuş medeniýeti üçin ýitileşdik.