Elazynyň boş eňňitleri badam bilen janlanýar: ÇEKUD-dan uly oba hojalygy mobilizasiýasy

Daşky gurşaw guramalary raýdaşlyk birleşigi (ÇEKUD), Türkiýäniň hemme ýerinde oba hojalygynyň ösüşini we daşky gurşawyň durnuklylygyny goldamak üçin durmuşa geçirýän "Daýhan üçin durmuş bolsun" taslamasyny durmuşa geçirýär. Kilisden Bursa, Hataýdan Izmir şäherine çenli 10 dürli welaýatda takmynan 20 müň öndürijä ýeten we 2 milliona golaý miweli nahal oturtan bu ägirt uly taslama indi Elazygyň eňňitlerinde janlanýar. Etrap häkimlikleriniň, häkimlikleriň, oba hojalygy we söwda palatalarynyň, oba hojalygy müdirlikleriniň we uniwersitetleriň güýçli hyzmatdaşlygy netijesinde amala aşyrylan bu mobilizasiýa, ýer titremesi zonasyndaky welaýatlary ileri tutup, Elazygyň geografiýasynda täze ýaşyl sahypa açýar.

Zorlu geografiýasynyň ýaşyl altyn: Näme üçin Elazyğ we näme üçin badam?

Elazyğ welaýat oba hojalygy we tokaý müdirliginiň hünärmenleri bilen geçirilen giňişleýin meýdan derňewleri we tehniki geňeşmeler badamyň sebitiň oba hojalygy üçin iň amatly önümdigini tassyklady. Elazygyň topragynyň köp bölegi gaty, hek düzümi ýokary we organiki maddalarda pes. Adaty ekin ekinleri üçin netijesiz hasaplanýan bu toprak gurluşy, badam ösdürip ýetişdirmek üçin özboluşly artykmaçlyga öwrülýär. Kök ulgamynyň kömegi bilen guraklyga adatdan daşary garşylygy bolan badam agaçlary, hatda dik eňňitlerde we suwaryş mümkinçilikleri gaty çäkli daş ýerlerde-de ýokary ösüşi görkezip biler.

Sebitiň beýikligi we gije bilen gündiziň arasyndaky ýiti temperatura tapawudy Elazyğ badamyna özboluşly reňk, ýokary ýag we güýçli ys berýär. Bu taslama bilen Keban, Garagaýa we Siwris basseýnlerinde ençeme ýyl bäri işsiz galan müňlerçe gektar ýer ykdysadyýete getiriler.

Daýhanlar mugt nahal goldawyndan hoşal bolar

Taslamanyň çäginde ekiljek nahallaryň sebitiň howa şertlerine doly uýgunlaşdyrylan ýerli we ekilen badam görnüşleriniň arasynda saýlanmagy karar edildi. Şunuň bilen baglylykda, Şanlyurfanyň Birecik etrabynda hünärmen öndürijiler bilen nahallary üpjün etmek barada şertnamalar baglaşyldy. Goldawdan peýdalanjak önüm öndürijiler, Elazyğ welaýat oba hojalygy we tokaý müdirliginiň we bu ugurda işjeň rol oýnaýan Elazyğ ýaş tebigat sport klubynyň utgaşdyrylmagy bilen berk kesgitlenýärler.

Önüm öndürijiler daýhanlara doly paýlanjak nahallara ideg etmek üçin jogapkärçilik çekerler. Fidanlar toprak ekmek üçin iň amatly bolan güýzde geçiriljek giň dabarada topraga ekiler. Boýy takmynan 1-den 1,5 metre çenli ekiljek nahallar gysga wagtyň içinde ilkinji güllerini ösdürip ýetişdirýänlere umyt döreder. Taslamanyň utgaşdyryjysy Lütfi Kara eseriň ähmiýetini şu sözler bilen nygtaýar: "Esasy maksadymyz Elazigiň bu ýörite geografiýasyny ýaşyllaşdyrmak we ýerli öndürijilerimiz üçin hemişelik we dowamly girdeji çeşmesini açmak. Her nahal sadakasy daşky gurşawa goşant goşmak bilen ölen ýakynlarymyzyň ýadyny ýatda saklamak üçin örän gymmatly mümkinçilikdir."

20 müň nahalyň maksadyna raýdaşlyga çagyryň

Kampaniýa köpçülige mälim edilen ilkinji hepdede uly gyzyklanma bilen garşylandy we maksadynyň 20 göterimine ýetmegi başardy. ÇEKUD, Elazıdan işewür adamlary, hökümete dahylsyz guramalary we ähli tebigaty söýýänleri, 20 müň nahal we ýaşyl sebitlerden has köp maksat edinmek üçin bu manyly hereketi goldamaga çagyrýar. Topraga gabat gelýän her nahal, Elazigiň dagsyz eňňitlerine ýaşaýyş getirer we daýhan maşgalasy üçin girdeji çeşmesine öwrüler.

Geljege çuňňur miras galdyrmak ýa-da ýakynlarynyň adyny diri saklamak isleýänler taslamanyň resmi haýyr-sahawat sahypasy arkaly goşant goşup bilerler. Goldaw bermek isleýän raýatlar dikiliagacimvar.com/topluluk-bagislari/5 sahypasynda aňsatlyk bilen sadaka berip bilerler. 2021-nji ýylda başlanan "Daýhan üçin durmuş bolsun" taslamasy bilen Türkiýäniň hemme ýerinde oba hojalygyny ösdürmekde öňdebaryjy ÇEKUD, ýerli gyzyklanýan taraplar bilen bilelikde ýaşyl geljegi gurmagy dowam etdirýär.