Eýrandan Hytaýa we Russiýa Hormuz bogazynda ýeňillikli geçiş

Eýran strategiki taýdan möhüm Hormuz bogazy -da Russiýa we Hytaý üçin ýörite tranzit desgalaryny üpjün etjekdigini habar berdi. Bu karar Eýran mejlisiniň Milli howpsuzlyk we daşary syýasat komissiýasynyň başlygy Ybraýym Azizi tarapyndan yglan edildi we iki ýurduň beýleki ýurtlar bilen deňeşdirilende has amatly şertlerden peýdalanjakdygy mälim edildi. {{IMG_0}}

Hormuz bogazynyň geosyýasy ähmiýeti

Eýran mejlisiniň beren beýanynda Hormuz bogazynyň Eýran üçin möhüm geosyýasy pozisiýasynyň bardygy nygtaldy. Azizi bogazyň Eýranyň territorial suwlarynyň bir bölegidigini, şonuň üçin Eýranyň bu bogaz barada karar bermäge hukugynyň bardygyny aýtdy. Bu beýannama, Eýranyň sebitdäki strategiki pozisiýasyny has-da güýçlendirmek üçin edilýän tagalla hökmünde kabul edilýär. {{IMG_1}}

Hytaýyň we Russiýanyň strategiki roly

Ybraýym Azizi Russiýanyň we Hytaýyň Eýran üçin strategiki hyzmatdaşdygyny görkezdi we bu ýurtlaryň Eýrana garşy yzygiderli goldaw syýasatyny alyp barýandygyny aýtdy. Bu nukdaýnazardan, Hytaý bilen Russiýanyň Hormuz bogazyndan geçenlerinde alýan aýratyn çemeleşmesi ýurtlaryň arasyndaky gatnaşyklaryň näderejede çuňdygyny görkezýär. Bu artykmaçlyklar, Eýranyň halkara ýaranlary bilen gatnaşyklaryny berkitmek strategiýasynyň bir bölegi hökmünde düşündirilýär.

Baýlaşdyrylan urany we ABŞ bilen gatnaşyklary

Azizi baýlaşdyrylan urany Eýrandan çykarmak meselesiniň ABŞ bilen gepleşiklerde ara alnyp maslahatlaşylmaýandygyny aýtdy. Bu ýagdaý, Eýranyň ýadro syýasatlaryna tutanýerliligini görkezýän hem bolsa, ABŞ bilen gatnaşyklaryň näderejede çylşyrymlydygyny görkezýär. Eýranyň bu meselede tutanýerliligi sebitdäki güýç balansyna täsir edip biler.

Netijede, Eýranyň Hormuz bogazynda Russiýa we Hytaýa berýän bu artykmaçlyklary sebit we halkara syýasy deňagramlylyga möhüm täsir edip biler. Eýranyň bu karary sebitdäki geosyýasy dartgynlygy ýokarlandyrmak mümkinçiligine eýe bolsa-da, Hytaý we Russiýa bilen gatnaşyklaryny hasam çuňlaşdyryp biler.