Eýranyň Hormuz bogazy karary: Deňiz gatnawynyň açylmagy üçin hödürlenýän ýeke-täk şert

Eastakyn Gündogarda dartgynlylygyň güýçlenmegi bilen Eýran global söwda we energiýa iberişiniň iň möhüm nokatlaryndan biri bolan Hormuz bogazy barada aç-açan ädim ätdi. Eýranyň Ynkylap Gwardiýasy Korpusy bogazyň deňiz gatnawyna açylmagynyň diňe bir şertde mümkindigini habar berdi.

Tährandan Waşingtona çenli Hormuz düzgünnamasynyň arassa bogazy

Fars habar gullugynyň beren harby beýanyna görä, Hormuz bogazynyň deňiz gatnawyna howpsuz açylmagy ABŞ goşunynyň sebitdäki işine gönüden-göni baglydyr. Eýranyň Ynkylap Gwardiýasy Korpusy, Amerikanyň Bosfor sebitindäki harby çärelerini derrew bes etmelidigini aýtdy. Mundan başga-da, sebitdäki kenarýaka döwletleriň öz territorial suwlarynyň üstünden özygtyýarly hukuklaryna we serhet bitewiligine doly hormat goýmagyň aýrylmaz şertidigi mälim edildi.

ABŞ bazalary we radar ulgamlary nyşana alyndy

Resmi beýannamada harby operasiýalaryň jikme-jiklikleri hem bar. ABŞ-nyň hüjümlerine garşy ar alyş operasiýasynyň 5-nji tapgyrynyň çäginde köp sanly strategiki nokadyň urlandygy öňe sürüldi. Şunuň bilen baglylykda, Bahreýniň Jufeir sebitinde ýerleşýän ABŞ goşunynyň harby desgalarynyň we infrastrukturasynyň, şeýle hem Ummanda ýerleşýän FPS uzak aralyga howa radarynyň we Omanda ýerleşýän deňiz nyşanyny kesgitlemek radarynyň raketalar we pilotsyz howa ulaglary (UAV) ulanyp ýok edilendigi öňe sürüldi.

Global energiýa bazarlaryna uly howp

Eýran tarapy, Waşington administrasiýasy yza çekilmese, krizisiň dünýä derejesinde hasam çuňlaşjakdygyny duýdurdy. ABŞ Hormuz bogazyna we onuň töweregine harby çärelerini dowam etdirse, dünýä nebit we tebigy gaz bazarlaryny gönüden-göni sarsdyrjak has uly we yzyna dolanyp bolmajak ösüşleriň bolup biljekdigi aýdyň beýan edildi. Dünýäniň iň möhüm energiýa üstaşyr ugurlaryndan biri bolan Hormuz bogazyndaky bu dartgynlyk halkara jemgyýetçilik we energiýa bazarlary tarapyndan aladalandyrylýar.