Gijäniň ýarynda oýanmak adaty zatmy? Hünärmenler hakyky sebäplerini düşündirýärler
Gijäniň ýarynda birden oýanyp, uklap galmakda kynçylyk çekýän bolsaňyz, ýeke dälsiňiz. Uky hünärmenleri gijeki oýanmalaryň ylmy faktlaryny düşündirýärler.
Köpümiz gijäniň ýarynda birden oýanyp, taşlap, düşege öwrülip, uklap bilmeýändigimizden zeýrenýäris. Diýmek, bu hakykatdanam saglyk meselesimi ýa-da adam tebigatynyň bir bölegimi? Uky hünärmenleri, gijelerine oýanmagyň gorkunç däldigini we biologiki gurluşymyzyň tebigy netijesidigini aýdýarlar.
Üznüksiz uky mifmi?
Jemgyýetde umumy düşünje, sagdyn we üznüksiz uky sagdyn. Şeýle-de bolsa, uky fiziology Stefani Romiszewski bu ýagdaýyň ylmy faktlara laýyk gelmeýändigini aýdýar. Romiszewski bu meseläni aýdyňlaşdyrýar: "Bize hemişe bir bölekde hiç hili päsgelçiliksiz ýatmalydygymyz öwredilýär. Şeýle-de bolsa, uky dermanlarynyň maglumatlaryna görä, gijäniň dowamynda oýanmak adaty we tebigy ýagdaý". BBC Türk tarapyndan berlen maglumata görä, adamyň ukusy takmynan 90 minutdan ybarat. Uky gözlegçileriniň pikiriçe, sagdyn ulular bu siklleriň geçiş döwürlerinde gijede iki-dört gezek oýanyp bilerler.
Näme üçin gijäniň ikinji ýarymynda has aňsat oýanýarys?
Gije ýüze çykýan oýanmalar, adatça birnäçe sekunt dowam edýär we irden turanymyzda ýadymyzdan çykmaýar. Munuň esasy sebäbi, gijäniň birinji ýarymynda çuňňur ukynyň has agdyklyk etmegidir. Säheriň ýakynlaşmagy bilen ukynyň hili gowulaşýar we daşarky faktorlara has duýgur bolýarys. Şonuň üçin otagdaky sähelçe ses, temperaturanyň üýtgemegi ýa-da ownuk fiziki oňaýsyzlyklar hem oýanmagymyza sebäp bolup biler. Köp adamyň "Irden uklaýaryn" diýmeginiň sebäbi, oýanýan pursatlarynyň ukynyň bu ýeňil döwürlerine gabat gelmegidir.
Kortizol we aladanyň spiraly: Näme üçin ýene uklap bilmeris?
Hünärmenleriň pikiriçe, hakyky mesele oýanmak däl, hüşgär bolmak akyl aladasyna öwrülýär. Adam doly oýananda beýnisi "näme üçin uklap bilemok?" Diýip soraýar. Aladasy sebäpli negatiw pikirler döredip başlaýar. Adaty prosesde, irden turmaga kömek edýän kortizol gormony, irden kem-kemden ýokarlanýar. Şeýle-de bolsa, oýanandan soň ýüze çykýan aladalar we stres kortizol derejesiniň birden bökmegine sebäp bolýar. Beýni hüşgär bolmak howpy ýa-da aladasy hökmünde kabul edeninde, beden howsala düşýär we ýene uklamagy gaty kynlaşdyrýar.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!