GNAT Adalat Komissiýasy kabul etdi: Jenaýat jogapkärçiligine çekilen çagalar baradaky kanun taslamasynda täze döwür
GNAT Adalat Komissiýasy tarapyndan kabul edilen täze kanun taslamasy bilen jenaýat işine çekilen çagalar üçin jeza derejesi, ýerine ýetiriş şertleri we maşgala borçlary täzeden düzülýär.
GNAT Adalat Komissiýasy jenaýat işine çekilen çagalar üçin adalat ulgamynda düýpgöter üýtgeşmeleri göz öňünde tutýan täze kanun taslamasyny kabul etdi. Çagalary goramak, jenaýatyň derejesini azaltmak we jenaýat adalatyny işjeňleşdirmek üçin taýýarlanan bu teklip, ýaragyň ulanylmagyndan başlap, maşgala kanuny borçlaryna çenli, hökümiň azaldylmagyndan jezalandyryş düzgünine çenli köp ugurlary öz içine alýar. Täze düzgün bilen çagalara degişli jenaýatlar üçin jenaýat jogapkärçiliginiň çäkleri gaýtadan kesgitlenýär we çagalaryň dikeldilmegi görkezilýär.
aparag saklamakda geleňsizlik üçin agyr jeza bar
Ot açýan ýaraglar, pyçaklar we beýleki gurallar baradaky kanuna goşulan täze makala bilen ýaragyň howpsuzlygy babatynda gaty berk çäreler görülýär. Şoňa görä-de, ideg we üns bermek borjuny bozup, ýaragyň saklanmagy we çaganyň eline düşmegi üçin ýer taýýarlaýanlar, eger has agyr jeza talap edilmese, 1 ýyldan 3 ýyla çenli azatlykdan mahrum ediler. Bu düzgün, aýry-aýry ýaraglaryň geleňsizliginiň öňüni almak we çagalaryň ýarag almagyna ýol bermezlik.
Kämillik ýaşyna ýetmedikler üçin jeza derejesi we ýaş çäkleri täzeden kesgitlenýär
Türkiýäniň Jenaýat kodeksinde düýpgöter üýtgeşmeler girizilensoň, jenaýata çekilen çagalaryň jenaýat jogapkärçiligi ýaş toparlaryna görä üýtgedildi. Hereket eden wagtynda 12 ýaşynda, ýöne 15 ýaşy bolmadyk çagalar, eden hereketleriniň kanuny netijelerini duýmak ukybynyň ýokdugy kesgitlense, jenaýat jogapkärçiligine çekilmez; Çagalara mahsus howpsuzlyk çäreleri bu çagalara ulanylar. Şeýle-de bolsa, düşünmek ukyby ösen çagalar üçin jenaýatyň häsiýetine baglylykda jeza aşakdaky ýaly ulanylar:
- agyrlaşdyrylan ömürlik türme tussaglygyny talap edýän jenaýatlar üçin 13-18 ýyl azatlykdan mahrum etmek
- ömürlik türme tussaglygyny talap edýän jenaýatlar üçin 10 ýyldan 12 ýyla çenli azatlykdan mahrum etmek
- Beýleki jenaýatlar üçin hökümiň ýarysy azaldar we türme tussaglygy 9 ýyldan köp bolmaz.
15 ýaşyndaka, ýöne 18 ýaşyna ýetmedik ýaşlara hereket edenlerinde berilýän jeza aşakdaky ýaly kesgitlenildi:
- agyrlaşdyrylan ömürlik türme tussaglygyny talap edýän jenaýatlar üçin 19 ýyldan 27 ýyla çenli azatlykdan mahrum etmek
- ömürlik türme tussaglygyny talap edýän jenaýatlar üçin 15-18 ýyl azatlykdan mahrum etmek
- Beýleki jezalar üçden birine azaldar we her bir hereket üçin iň ýokary türme tussaglygy 15 ýyl bolar.
Mundan başga-da, netijesi sebäpli bilkastlaýyn adam öldürmek we agyr ýaralanmak jenaýatlarynda kazy niýetiň, göz öňünde tutulan maksatyň, jenaýatyň ediliş usuly we geçmişdäki jenaýat ýazgylary ýaly kriteriýalary göz öňünde tutup, giň ygtyýarlyk berýär. Kazy 15-18 ýaş aralygyndaky çagalara ýaş azaldylmagyny ulanyp bilmez ýa-da indiki ýokary toparyň jeza düzgünini 12-15 ýaş aralygyndaky çagalara ulanmagy karar edip biler. Risidivizm düzgünlerini ulanmakda ýaş kadasy 18-15 ýaş aralygynda azalýar; Başgaça aýdylanda, 15 ýaşa çenli çagalaryň eden jenaýatlaryna gaýtadan garamak düzgünleri ulanylmaz.
Maşgala kanunlaryndan gelip çykýan borçlara berk gözegçilik
Täze kanun teklibi bilen maşgala edarasyny we çagalary goramak üçin jenaýat sanksiýalary ep-esli ýokarlandy. Maşgala kanunlaryndan gelip çykýan ideg, bilim ýa-da goldaw borçlaryny ýerine ýetirmeýänlere şikaýat edilenden soň "1 ýyla çenli" azatlykdan mahrum etmek jezasy 3 aýdan 2 ýyla çenli türme tussaglygy hökmünde üýtgedilýär. Göwrelidigini bilýän är-aýallaryny terk edenlere ýa-da ýaşaýan göwreli aýallara umytsyz ýagdaýda berilýän jeza 3 aýdan 1 ýyla 6 aýdan 2 ýyla çenli azatlykdan mahrum edilýär. Çaga bu geleňsizlikler sebäpli bilkastlaýyn adam öldürmek ýa-da agyr ýaralanmak jenaýatyny eden bolsa, jenaýatkäre beriljek jeza hiç hili arz-şikaýat etmezden ýarymdan iki esse artdyrylar.
Häkimiýet hukugy ýatyrylan hem bolsa, alkogol ýa-da neşekeşlik ýa-da kemsidiji hereketler sebäpli çagalarynyň ahlagyna, howpsuzlygyna we saglygyna howp salýan eneler we atalar üçin azatlykdan mahrum edilmegiň iň pes çägi 3 aýdan 1 ýyla çenli 1 ýyldan 3 ýyla çenli ýokarlanýar.
ecutionerine ýetiriş ulgamynda täze döwür we çagalar bilim öýüniň düzgünleri
Jenaýat-prosessual kodeksinde göz öňünde tutulan düzgün bilen, kemçilikleri düzetmek üçin 15 ýaşa çenli çagalar üçin jemgyýetçilik barlagy bolmazdan taýýarlanan aýyplamalar Baş prokuratura iberiler. Jezalandyryş kanunynyň üýtgemegine görä, çaga tussag edilenleriň hökümleriniň ýerine ýetirilmegi çagalaryň bilim edaralarynda gönüden-göni başlamaz. Çagalar ilki bilen jeza çäresini ýapyk kämillik ýaşyna ýetmedik edaralarda başlarlar we özlerini gowy alyp barmak kararyna gelseler, okuw jaýlaryna geçiriler.
12-18 ýaş aralygyndaky çagalary jenaýat görnüşlerini, jyns we fiziki ösüş ýagdaýlaryny göz öňünde tutup, kämillik ýaşyna ýetmedik ýapyk jeza edaralarynda ýerleşdirmek üçin aýratyn bölümler dörediler. Bilim edarasyna geçirmek karary psihologlar, pedagoglar, jemgyýetçilik işgärleri we mugallymlar ýaly hünärmenleri öz içine alýan dolandyryş we gözegçilik geňeşi tarapyndan kabul ediler we iň azyndan her 3 aýda bir baha berler. Situationagdaýyna negatiw baha berlen çagalar üçin gaýtadan baha beriş döwri 6 aýdan geçmez.
Terrorçylykdan we guramaçylykly jenaýatlardan başga, bilkastlaýyn jenaýat edenligi üçin jemi 3 ýyl ýa-da ondan az azatlykdan mahrum edilen, oýlanyşyksyz jenaýatlar üçin 5 ýyl we ondan az azatlykdan mahrum edilen kämillik ýaşyna ýetmedikleriň hökümleri çagalaryň bilim edaralarynda gönüden-göni ýerine ýetiriler. Emma bu ýerden gaçýan ýa-da düzgün-nyzam temmisi alanlar ýapyk türmelere iberiler. Şertli boşatma hasaplamalarynda, tussagyň 15 ýaşyna ýetýänçä türmede geçiren 1 güni, bilkastlaýyn adam öldürmek, jynsy jenaýatlar, neşe söwdasy we jenaýatlary guramakdan başga 2 gün hasaplanar.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!