Goldman Sachs-dan gorkuzýan tebigy gaz hasabaty: Bahalar rekord derejesine ýetip biler!

Global maliýe ägirdi Goldman Sachs, energiýa bazarlaryndaky deňagramlylygy üýtgetjek möhüm derňew geçirdi. Bank, Pars aýlagyndan suwuklandyrylan tebigy gazyň (LNG) eksportynyň kadalaşdyryş senesi baradaky garaşyşyny iýul-oktýabr aýlarynda yza süýşürdi, Eastakyn Gündogarda barha artýan geosyýasy dartgynlygyň logistika ugurlaryna ýaramaz täsirini görkezdi. Bu yza süýşürmegiň dünýä energiýa bazarlarynda bahalaryň ýokarlanmagynyň täze tolkunyny döretmeginden gorkulýar.

Hormuz bogazyndaky howplar üpjünçilik howpy

Dünýädäki nebitiň sarp edilişiniň takmynan bäşden bir böleginiň we global LNG eksportynyň 20 göteriminiň üstaşyr nokady bolan Hormuz bogazy sebitdäki harby we syýasy dartgynlygyň merkezinde durýar. “Goldman Sachs” analitikleri bu möhüm suw ýolundaky ýük daşamalarynyň garaşylýandan has uzak dowam etjekdigini çaklaýarlar. Çaklamalara görä, tomus möwsüminiň galan döwründe ýyllyk LNG üpjünçiliginiň 16 million tonna (takmynan 4 göterim) ep-esli azalmagy bolar. Bu üpjünçiligiň gysylmagy gyşdan öň ätiýaçlyk etmek isleýän ýurtlar üçin kyn proses bilen ýüzbe-ýüz bolup biler.

Europeanewropa ammarlarynda iş derejesi peseler: TTF ýokarlanýar diýip çaklaýar

Üpjünçiligiň kesilmegi Europeewropanyň energiýa howpsuzlygyna gönüden-göni täsir eder diýlip çaklanylýar. Bank, Demirgazyk-Günbatar Europeewropadaky tebigy gaz saklaýyş desgalarynyň ýaşaýyş derejesiniň gyş möwsüminiň başlangyjy bolan oktýabr aýynyň ahyrynda 67 göterimde galjakdygyny çaklaýar. Goldman Sachsyň bu görkezijiniň 74 göterim boljakdygyna garaşýardy. Gyş aýlarynda temperatura möwsümleýin kadalarda bolsa-da, ammarlarda ýaşaýyş derejesiniň mart aýynyň ahyryna çenli 28 göterime çenli azaljakdygy çak edilýär.

Bu pessimist surata laýyklykda, Europeewropada Gollandiýada ýerleşýän TTF tebigy gazyň bahasy çaklamalary hem ýokarda gözden geçirildi. Bank 2026-njy ýylyň üçünji çärýeginde megawat sagatda 41 ýewrodan 60 ýewro, dördünji çärýekde bolsa 40 ýewrodan 53 ýewro çenli ýokarlandyrdy. Mundan başga-da, 2027-nji ýyldaky TTF bahasy çaklamasy megawatt-sagatda 30 ýewrodan 31 ýewro çenli ýokarlandy.

Möhüm ssenariýa: Bahalar 100 ýewrodan ýokary bolup biler

Hasabat 2027-nji ýylda Eastakyn Gündogardan energiýa eksportynyň kadalaşmagy kem-kemden ýüze çyksa, Aziýadan gelýän islegi çäklendirmek üçin Europeewropadaky TTF bahalarynyň megawat sagatda 100 ýewrodan ýokary bolup biljekdigi duýduryş berildi. Beýleki tarapdan, Hormuz bogazyndaky ýükleriň garaşylýandan has çalt dikeldilse, bahalaryň megawatt-sagatda takmynan 40 ýewro çenli peselip biljekdigi alternatiw ssenariýa hökmünde görkezilýär.

Optimizm uzak möhletli çaklamalarda galýar. “Goldman Sachs”, Hormuz bogazynyň ýük daşamak üçin doly açyk boljakdygyny çaklamak bilen, 2028 we 2029-njy ýyllar üçin arzan bahadan garaşýardy. Şoňa laýyklykda TTF bahalarynyň 2028-nji ýylda megawat sagatda 19 ýewro we 2029-njy ýylda 16 ýewro peselmegine garaşylýar. ABŞ-da ulanylmaga beriljek täze LNG eksport taslamalary we Aziýada kömür we gaýtadan dikeldilýän energiýa kuwwatynyň ýokarlanmagy orta we uzak möhletde bahalara basyş etjek beýleki faktorlar bilen tapawutlanýar.

Bazarlardaky bu hereket, nyrhlarda-da öz beýanyny tapdy. Europeewropanyň iň wirtual tebigy gaz söwda nokady bolan TTF-de düýn bir megawat sagatda 59,66 ýewro bilen ýapylan awgust fýuzer şertnamalary şu gün 13.21-den 3,6 göterim gymmatlap, 61,83 ýewro ýetdi.