Gün şöhlesi ýaly garaňky keýpler: Möwsümleýin depressiýa garşy gollanma

Möwsümleýin geçişler we esasanam güýz we gyş aýlary tarapyndan getirilen howa howa adam psihologiýasynda çuňňur yz galdyryp biler. Günler gysgaldygyça we olara elýeterli gün şöhlesiniň mukdary azaldygyça köp adamlar özlerini ejiz, bagtsyz we islemeýän ýaly duýup bilerler. Bu meselede möhüm duýduryşlar berýän psiholog İrem Kırym, uky düzgünleriniň bozulmagynyň, işdäň üýtgemeginiň, hyjuwyň ýitmeginiň we jemgyýetçilik durmuşyndan daşlaşmak meýliniň möwsümleýin depressiýanyň iň möhüm habarçylarynyň biridigini belleýär.

Gün şöhlesiniň peselmegi we Serotoniniň deňagramlylygy

Möwsümleýin täsirli bozulma diýlip hem atlandyrylýan bu prosesiň esasy tebigatyň ýagty üýtgemelerinde durýar. Psiholog İrem Kırym güýzde we gyşda gün şöhlesine az täsir etmegiň bedeniň biologiki sagadyna we gormonal deňagramlylygyna gönüden-göni täsir edýändigini aýdýar. Gün şöhlesiniň azalmagy bilen bagt gormony diýlip atlandyrylýan serotoniniň derejesi peselýär, ukynyň hilini kesgitleýän melatoniniň deňagramlylygy hem bozup biler. Bu ýagdaý, adamlarda dowamly ýadawlygyň we depressiw keýpiň döremegine ýol açýar.

Möwsümleýin depressiýanyň gizlin alamatlary: Özüňizi synap görüň

Möwsümleýin depressiýanyň alamatlary adamdan üýtgese-de, adatça özüni şuňa meňzeş fiziki we emosional signallar bilen duýýar. Irden turmakda kynçylyk çekip, günüň yzygiderli ýadamagyndan we energiýasynyň ýetmezçiliginden başlap, aşa köp uglewodlary iýmek islegi, çalt horlanmak we aşa uklamak meýli bu döwrüň iň görnükli fiziki alamatlarynyň biridir. Psihologiki ölçegde, jemlenmekdäki kynçylyk, sosial gurşawdan gaça durmak, ýeke bolmak islegi, durmuşdan öňki ýaly lezzet alyp bilmezlik we geljege umytsyzlyk duýgusy öňe çykýar. Psiholog İrem Kırym bu alamatlar azyndan iki ýyl gaýtalansa, esasanam möwsümleýin geçiş döwründe hünärmen bilen maslahatlaşmalydygyny belleýär.

Akyl saglygyňyzy goramagyň 8 altyn düzgüni

Psiholog İrem Kırym ýeňil bejerginiň (fototerapiýa), psihoterapiýanyň we zerur bolanda neşe bejergisiniň möwsümleýin depressiýa garşy göreşmegiň täsirli usuldygyny we gündelik durmuşda ulanyp boljak amaly çözgütleriň sanawyny görkezdi:

1. Gün şöhlesinden iň ýokary peýdany gazanyň: Gündiz perdeleriňizi açyk saklaň, stoluňyzy penjiräniň üstünde goýuň we güneşli günlerde hökman çykyň.

2. Yzygiderli uklamak endiklerini alyň: Dynç günlerini hem goşmak bilen her gün şol bir wagtyň özünde ýatmak we oýanmak bilen biologiki sagadyňyzy goraň.

3. Daşarda gezelenç ediň: Brisk hepdede azyndan birnäçe gezek açyk howada gezelenç edýär, bedende endorfin derejesini ýokarlandyryp, keýpiňizi gowulaşdyrýar.

4. Deňagramly we sagdyn iýmitleniň: Uglewodlara we şekere baý dietany iýmegiň ýerine, energiýa derejäňizi durnukly saklajak täze gök önümleri, miweleri we belokly iýmitleri saýlaň.

5. Jemgyýetçilik gatnaşyklaryňyzy dowam etdiriň: Öýüňizde gulplamagyň ýerine dostlaryňyz we maşgalaňyz bilen wagt geçirmäge synanyşyň; Sosial baglanyşyklar depressiýa garşy iň güýçli galkandyr.

6. Täze güýmenjeleri öwreniň: Özüňizi gyzyklandyrýan, lezzet berýän we aňyňyzy meşgullandyrýan täze çäreleri açyp, wagt tapyň.

7. Stress dolandyryşyny öwreniň: Güýçli stresli şertlerden daşda durmaga synanyşyň, gündelik durmuşyň meselelerini ileri tutulýan tertipde çözüp ýadamaň.

8. Dynç alyş çäreleri üçin wagt tapyň: Dem alyş maşklary, ýoga ýa-da meditasiýa ýaly ruhy we bedeni rahatlandyrýan amallary gündelik işiňize goşuň.

Kırym möwsümleýin geçişlerdäki bu üýtgemeleriň wagtlaýyn bolup biljekdigini, ýöne gündelik durmuşyň hilini çynlakaý peseldýän we irki gatyşmagyň ähmiýetine ünsi çekýän bolsa, professional psihologiki goldaw gözlemekden çekinmeli däldigini aýdýar.