Gurban baýramynda sagdyn iýmitlenmek üçin möhüm duýduryşlar

Gurban baýramy, adatça, etiň sarp edilişiniň köpelýän döwri bolup, bu döwürde sagdyn iýmitlenmäge üns bermek möhümdir. Manisa Celal Baýar uniwersiteti (MCBÜ) Hafsa Soltan hassahanasynyň diyetisisti Hale Aslantaş dynç alyş stollarynda etiň sarp edilmeginiň iýmit siňdiriş ulgamy we dowamly keseller üçin möhümdigini mälim etdi. Aslantaş: "Gurban baýramynyň iň gowy zady köp iýmek däl-de, bilelikde iýmek" diýdi. Türkiýedäki dynç alyş stollarynyň paýlaşmagyň we bolçulygyň nyşanydygyny belläp, Aslantaş ortaça nahar iýmegiň ähmiýeti barada gürrüň berdi. Baýram säherleriniň gyzgyn gowurma yslary, süýji tagamlar we köp adamly stollar bilen kesgitlenýändigini mälim eden diyetisist: "Adaty türk aşhanasynda deňagramlylyk möhümdir. Etiň gapdalynda salatlar, gatyk, aýran we gök önüm tagamlarynyň bolmagy tötänden däldir" -diýdi. "Et biraz wagt dynç alsyn" diýen sözüň hakykatdanam ylmy zerurlykdygyny belläp, etiň soýlandan soň "ölümiň berkligi" diýilýän biohimiki prosesi başdan geçirýändigini aýtdy. Şol sebäpden, eti azyndan 12-24 sagat sowadyjyda saklamagyň hem tagamy ýokarlandyrjakdygyny, hem-de iýmit siňdirişini ýeňilleşdirjekdigini aýtdy.

Eti saklamak we bişirmek

Eti degişli şertlerde saklamagyň möhümdigini aýdyp, aslantaş soýlan etiň temperaturasyny ýitirýänçä sowuk we arassa ýerde saklanmalydygyny aýtdy. Gyzgyn etleri ýygnamak we gaplamak bakteriýalaryň köpelmegine sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Etiň ownuk böleklerde saklanmalydygyny belläp, ownuk eti 1-2 gün sowadyjyda, et böleklerini bolsa 3-4 gün sowadyjyda saklamalydygyny aýtdy.

Dogry bişirmek usullary

Gyzdyrmagyň dogry usullar bilen bişirilmelidigini, Aslantaşyň uzak wagtlarda bişirilen zyýanly birleşmeler bolup biljekdigini aýtdy. "Gyzyl etde eýýäm doýgun ýag bar, nahar bişirilende goşmaça ýag goşulmaly däl. Gaýnatmak, bişirmek we grilleşdirmek usullary ileri tutulmaly". Şeýle hem, etiň içki temperaturasynyň hökman 70 dereje ýetmelidigini belläp geçdi.

Artykmaç sarp etmek we saglyk töwekgelçiligi

Gyzyl etiň ýokary hilli belok çeşmesidigini aýdyp, Aslantaş meseläniň gysga wagtyň içinde aşa köp sarp edilýändigini aýtdy. Esasanam gipertoniýa, süýji keseli, holesterin, ýürek-damar keseli we gut keselleri bilen kesellänleriň seresap bolmalydygyny aýtdy. Etiň aşa köp sarp edilmeginiň refleksiň, gan basyşynyň ýokarlanmagyna we gan şekeriniň üýtgemegine sebäp bolup biljekdigini mälim etdi.

Adaty Anadoly Stollarynyň ähmiýeti

Etiň hiç haçan adaty stollarda ýeke özi iýilmeýändigini belläp, Aslantaş: "Salat, gatyk, sarymsak we gök önümler iýmit siňdirilmegini goldaýar. Baýramçylyk saparlarynda desert sarp edilişine üns bermelidigini bellän diyetisist, sherbet desertleriniň ýerine süýt we miwe desertlerini ileri tutmalydygyny aýtdy.

Gurban baýramynda sagdyn endikler

Günüň dowamynda köp suw iýmek we nahardan soň gysga gezelenç etmek iýmit siňdirişe goşant goşar diýip, Aslantaş: "Gurban baýramy diňe bir stollaryň däl, eýsem ýürekleriň hem birleşýän wagtydyr. Her kime ýakynlary bilen sagdyn, asuda we bagtly Gurban baýramyny arzuw edýärin" -diýdi. "diýdi.