Hytaýyň bank pudagynda ägirt uly üýtgedip gurmak: 54 milliard dollar maýa goldawy näçeräk?

Pekiniň administrasiýasy ykdysady haýallyk we gozgalmaýan emläk pudagyndaky krizis bilen göreşýän maliýe ulgamyny goldamak üçin möhüm ädim ätdi. Hytaýyň Maliýe ministrligi 6-njy sentýabrda döwlet banklarynyň we ätiýaçlandyryş kompaniýalarynyň maýa goýumlaryny güýçlendirmek üçin jemi 54 milliard dollarlyk ägirt uly serişde geçirendigini habar berdi. Sekiz esasy döwlet maliýe guramasynyň arasynda paýlaşylan bu ganyň arslan paýy ýurduň iň uly iki döwlet bankyna paýlandy. Bu ädim, maliýe guramalaryna ileri tutulýan pudaklara serişdeleri bermegi dowam etdirmäge we balanslarynda ýerine ýetirilmedik aktiwler bilen has netijeli işleşmäge mümkinçilik bermegi maksat edinýär.

54 milliard dollaryň ullakan maliýe ulgamyna täsiri nähili bolar?

Hytaý bank pudagynyň umumy balans ölçegi takmynan 74 trillion dollar ýetdi. Bu ägirt uly göwrümi göz öňünde tutup, 54 milliard dollarlyk maýa goýumynyň umuman pudaga gaty çäkli täsir edip biljekdigi aýdylýar. Aslynda, karar yglan edilenden soň, Hytaý banklarynyň paýnamalarynda gysga möhletli pese gaçmagy, bazarlaryň bu goldawy "geýinmek" hökmünde görýändigi aýan edildi. Hünärmenler yglan edilen çeşmäniň maliýe ulgamynyň ýüzbe-ýüz bolýan ähli ulgamlaýyn meselelerini ýok etmek üçin ýeterlik däldigini öňe sürýärler.

Gozgalmaýan emläk krizisi we ýerli dolandyryş edaralarynyň trillion karzy

Hytaý ykdysadyýetiniň üstündäki iň uly gara bulutlar; Localerli hökümetleriň tölenip bilinmeýän bergileri, gozgalmaýan emläk pudagyndaky likwidlik krizisi we kiçi göwrümli sebit banklarynyň gowşak gurluşy tapawutlanýar. Iýul aýynda gowşak ykdysady maglumatlar Pekiniň administrasiýasynyň bu ugurlardaky aladalaryny hasam çuňlaşdyrdy. Karz almak şertleriniň gaty berkleşmegi, esasanam ýaşaýyş jaý pudagy, bazarda domino täsirini döretdi we uly krizislere sebäp boldy.

Morgan Stenli tarapyndan geçirilen jikme-jik gözlegine görä, 2019-njy we 2024-nji ýyllar aralygynda Hytaýda takmynan 84 trillion ýuana (takmynan 12,2 trillion dollar) üýtgedildi ýa-da ýatyryldy. Gozgalmaýan emläk pudagyndaky bergileriň takmynan 60 göteriminiň çözülendigi çaklanylsa-da, ýerli hökümetleriň maliýeleşdiriş gurallarynyň (LGFV) 70 trillion karzy bar. Döwlet banklary, maliýe çökgünliginiň öňüni almak üçin bu bergileri yzygiderli täzelemäge we üýtgedip gurmaga mejbur bolýarlar.

Pudakda uly arassalaýyş: Banklaryň sany ýarym azalýar

Bu maliýe çökgünligi, Hytaýyň bank pudagynda taryhy birleşme (birleşmek) tolkunyny getirýär. Largeurduň ägirt uly döwlet banklary, maliýe gurluşy ýaramazlaşan etrap we oba banklaryny özüne çekýär. Bu agressiw birleşme prosesi bilen, 2019-njy ýylda takmynan 4 müň bolan işjeň banklaryň sanynyň 2026-njy ýylyň ahyryna çenli 2 müň 300-e çenli azalmagyna garaşylýar. Bu ýagdaý Hytaýyň maliýe taryhynda seýrek birleşme çäresi hökmünde hasaba alyndy.

Gyzyklanýan çäkler we geljekdäki garaşyşlar

Pudagyň girdeji derejesi duýduryşlary ýokarlandyrmagy dowam etdirýär. Hytaý banklarynyň ortaça arassa göterim derejesi 2022-nji ýylda 2,1 baldan 2025-nji ýylda 1,4 bal aralygynda azaldy. Göterim derejesiniň bu düýpli pese gaçmagy banklaryň girdejiligini peseldýär we täze karzlary açmak islegini düýpli çäklendirýär. Ykdysady dolandyryşyň geljek döwürde banklar üçin kiçi göwrümli goldaw paketlerini yglan etmegini dowam etdirmegine garaşylsa-da, tehnologiýa we innowasiýa gönükdirilen strategiki pudaklara karz akymyny höweslendirmek üçin diňe bu ädimleriň ýeterlik däldigi çak edilýär.