IEA-nyň prezidenti Fatih Birol yglan etdi: Global energiýada täze döwür we arzan elektrik energiýasy

Halkara Energetika Guramasynyň (IEA) prezidenti Fatih Birol, dünýä energiýa bazarlarynda düýpgöter özgerişligiň bosagasynda durýandygymyzy aýtdy we dünýä ykdysadyýetiniň geljegini kesgitlän täze eýýamyň gapylarynyň açylandygyny aýtdy. Stambulyň Haliç kongres merkezinde geçirilen abraýly Stambulyň global elektron eksport sammitiniň (IGEXX 2026) açylyş dabarasynda çykyş eden Birol, energiýa kartasynyň gaýtadan çekilendigini aýtdy.

Global energiýa ulgamynyň iki damar damary howp astyndadyr

Häzirki geosyýasy töwekgelçiliklere we energiýa üpjünçiligi howpsuzlygyna ünsi çekip, IEA-nyň prezidenti Fatih Birol dünýä energiýa ekosistemasynyň ýaşamagyny üpjün edýän iki möhüm arteriýany görkezdi. Birol, Russiýadan Europeanewropa yklymyna we Eastakyn Gündogaryň derwezesi bolan Hormuz bogazyna çenli global ulgamyň iki “damar damary” hökmünde häsiýetlendirilen bu möhüm ugurlaryň ikisiniň hem häzirki wagtda örän çynlakaý we gurluş taýdan kynçylyk çekýändigini aýtdy. Bu ýagdaýyň global üpjünçilik zynjyrlarynda hemişelik üýtgeşmelere sebäp bolandygy mälim edildi.

Global ýaryşda elektrik asyry we täze düzgünler

Fatih Birol, gazylyp alynýan ýangyç esasly energiýa arhitekturasynyň sarsmagy bilen täze döwrüň başlandygyny aýtdy we "elektrik döwri" diýip atlandyrýan bu täze döwürde bäsdeşlik ukybynyň esasy kesgitleýjisiniň arzan we üznüksiz elektrik önümçiliginiň boljakdygyny aýtdy. Senagatdan elektron eksporta, transportdan sanly infrastruktura çenli her bir pudagyň elektrik toguna garaşlylygy ýokarlanýan bu täze tertipde, energiýa çykdajylaryny azaldyp biljek ýurtlaryň dünýä söwdasynda uly artykmaçlyga eýe boljakdygy çak edilýär.

IGEXX 2026 sammiti we energiýa öwrülişiginiň elektron eksporta täsiri

Haliç kongres merkezinde dünýäniň dürli künjeklerinden ýolbaşçylary, eksportçylary we energiýa pudagynyň wekillerini bir ýere jemlän Stambul Global elektron eksport sammiti-IGEXX 2026 sanly söwdanyň geljegini ara alyp maslahatlaşdy we bu ugurda energiýa özgerişleriniň roluny açdy. Birol, durnukly we arassa energiýa çeşmelerine geçmegiň diňe bir daşky gurşaw zerurlygy däl, eýsem dünýä bazarynda sanly ykdysady taýdan hemişelik artykmaçlygy döretmegiň ýeke-täk usulydygyny aýtdy.