Hasaba alynmadyk iş Türkiýanyň geljegine howp salýar

Mersin sosial üpjünçilik welaýat müdiri Ali Koç , Sosial üpjünçilik hepdeligi çäginde baha bereninde, hasaba alynmadyk işleriň çynlakaý netijelerine ünsi çekdi. Koç bu ýagdaýyň işgärler we iş berijiler üçin uly töwekgelçilik döredýändigini aýtdy we ähli taraplar üçin hasaba alynmagy talap etdi.

insurancetiýaçlandyrylan işiň konstitusiýa ähmiýeti

Ali Koç ätiýaçlandyrylan işiň diňe kanuny borç bolman, eýsem konstitusion hukukdygyny hem aýtdy. Hasaba alynmadyk iş işgärleriň SSI-e habar berilmeýändigini ýa-da doly däl habarnamalar bilen işleýändigini aňladýandygyny mälim eden Koç, iş berijileriň beýle amallardan gaça durmalydygyny aýtdy.

Iş berijileriň kanuny jogapkärçiligi

Koç iş berijileriň ätiýaçlandyryşsyz işlemek hukugynyň ýokdugyny we hatda işgärleriň ätiýaçlandyryşsyz işlemegini talap etmeginiň kanuny däldigini mälim etdi. Iş berijileriň kanunçylykda eglişik etmeli däldigini belläp, Koç şeýle talaplaryň kabul edilmeli däldigini aýtdy.

Hasaba alynmadyk işleriň howpy

Bellige alynmadyk işçileriň köp sosial hukuklardan mahrumdygyny mälim eden Ali Koç, bu ýagdaýyň işgärleri howply şertlere iterýändigini aýtdy. Koç, pensiýa, işsizlik ätiýaçlandyryşy we saglygy goraýyş hyzmatlary ýaly hukuklardan mahrum bolmakdan başga-da, iş hadysalaryna we hünär kesellerine garşy kepilliklerden mahrum edilendigini mälim etdi. Adalatsyz bäsdeşlik, salgytlaryň we ýygymlaryň ýitirilmegi, sosial üpjünçilik ulgamynyň ýaramazlaşmagy we girdeji paýlanyşynda adalatsyzlyk ýaly negatiwliklerden başga-da ýüze çykandygyny mälim etdi. Bellige alynmadyk iş ýüze çykarylsa, kärhanalara ýokary jerime, höweslendiriş ýatyrylmagy we agyr kanuny borçnamalar bilen ýüzbe-ýüz bolup biljekdigini aýtdy.

Işgärleriň hukuklaryny goramagyň ýollary

Işgärleriň ätiýaçlandyryş ýagdaýyny elektron hökümet, Alo 170 set we SSI müdirlikleriniň üsti bilen barlap biljekdigini, Koç bolsa ätiýaçlandyrylmadyk iş ýa-da doly däl diýip hasaplaýandyklaryny aýtdy. CİMER arkaly şikaýat ediň. "Bu hasaba alnan iş diňe bir kanuny borç däl, bu ýurdumyzyň geljegine iň uly maýa goýumdyr. Insurancetiýaçlandyryş bilen iş howpsuz, işçi howpsuz, geljegi howpsuz" -diýip, bu meseläniň möhüm ähmiýete eýe bolandygyny aýtdy.