Konstitusiýa kazyýeti, Global Adalat we Merit partiýasynyň 2024-nji ýyldaky jemleýji hasabatyny ret etdi

2026/9 belgili karar bilen 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen Konstitusiýa kazyýeti, Global Adalat we Merit partiýasynyň 2024-nji ýyldaky soňky hasaplaryny gözden geçirdi. Gözlegiň netijesinde, tarap tarapyndan berlen resminamalaryň doly däldigi we hasaba alynmadyk girdejiler we çykdajylar baradaky şübhe döredýän hasaplarda tapylan netijeler bar diýen netijä gelindi.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy 2820-nji belgili Syýasy partiýalar kanunynyň we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň tertibi baradaky 6216 belgili kanunyň çäginde geçirilýär. Taraplaryň baş edarasynyň we welaýat guramalarynyň soňky hasaplaryny ygtyýarly edaralar tarapyndan tassyklanan resminamalar bilen bilelikde Konstitusiýa kazyýetine tabşyrmak kanuny borçdyr. Bu prosesiň dowamynda ýüze çykarylan näsazlyklar, degişli kanun maddalaryna laýyklykda kazyýet edaralaryna iberilýär.

Konstitusiýa kazyýeti tarapyndan geçirilen synagda partiýa ýolbaşçylarynyň hasaplarda kärende çykdajylaryndan başga elektrik, suw, tebigy gaz we kanselýariýa ýaly esasy administratiw çykdajylary görkezmeýändigi anyklandy. Adaty durmuş akymyna ters gelýän bu ýagdaý, hasaba alynmadyk girdejiler we çykdajylar baradaky şübhe döretdi. Mundan başga-da, partiýanyň tertipnamasyna laýyklykda soňky hasaplary, şeýle hem ýylyň ahyrynda nagt hasaplaýyş minutlaryny we bank ýaraşyk hatlaryny tassyklamaly merkezi karar we direktorlar geňeşiniň tassyklanan karary faýlda tapylmady.

Konstitusiýa kazyýeti, hasaba alyş ulgamyny döretmezligi we talap edilýän maglumatlary bermezligi sebäpli partiýa işgärlerine garşy kazyýet işini açmak üçin Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işini açmak barada biragyzdan karar berdi.

Näme üýtgedi?

• Global Adalat we Merit Partiýasynyň 2024-nji ýyldaky soňky hasabaty resminamalaryň ýoklugy sebäpli ret edildi.
• Hasaplarda dolandyryş çykdajylarynyň ýoklugy sebäpli hasaba alynmadyk geleşiklere şübhelenip kazyýet işi başlandy.
• Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işi açmak kararyna geldi.

Kime degişlidir?

Bu karar, Baş Adalat we Merit Partiýasynyň maliýe barlagyna jogapkär baş edaranyň ýolbaşçylaryna, partiýanyň gaznalaryna, baş sekretaryna we beýleki partiýa işgärlerine gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Karar 2026-njy ýylyň 26-njy martynda biragyzdan kabul edildi we güýje girýän senesi kararyň kabul edilen senesidir.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlyk borçlaryny ýerine ýetirmeginiň hökmanydygyny görkezýär. Hususan-da, hasaplarda esasy administratiw çykdajylary görkezmezlik, gözegçilik edaralary tarapyndan "hasaba alynmadyk iş" hasaplanýar we agyr kanuny sanksiýalar getirýär.

Syýasy partiýalar üçin öz düzgünnamalaryna girizilen ygtyýarly edara kararlaryny doly hödürlemek we ýuridik şahslarynyň kanuny ýagdaýyny goramak nukdaýnazaryndan jogapkärçilikli maliýe düzgün-nyzamyny döretmek möhümdir.

Mümkin täsirler

Ankaranyň Baş prokuraturasyna berlen jenaýat şikaýaty, partiýa işgärlerine garşy azatlykdan mahrum etmek we agyr jerime salmak ýaly kanuny derňew işine başlap biler. Bu ýagdaý partiýanyň administratiw we maliýe gurluşyna çynlakaý gözegçilik basyşyny döredip biler.

Mundan başga-da, soňky hasaby ret etmek tarapyň maliýe hasabatyna ýaramaz täsir edip biler we geljekki barlaglarda has berk gözden geçirilişe sezewar bolup biler.