Konstitusiýa kazyýeti sagçy partiýanyň 2024-nji ýyldaky soňky hasaplaryny barlap bilmedi we jenaýat şikaýatyny berdi

Konstitusiýa kazyýeti, 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen 2026/28 belgili karar bilen Sag tarapyň 2024-nji ýyldaky iň soňky hasabat faýlyny gözden geçirdi. Gözegçiligiň netijesinde partiýanyň maliýe hasabatlarynda kanunlara ters gelýän çynlakaý kemçilikler we amallar ýüze çykaryldy. Kazyýet, hasaplaryň gözegçilik tertibinde saklanmandygy we hasaba alynmadyk girdeji çykdajylary amallarynyň geçirilendigi sebäpli 2024-nji ýyldaky soňky hasabyň kabul edilip bilinmejekdigini aýtdy.

Syýasy partiýalaryň maliýe düzgün-nyzamy 2820-nji Syýasy Taraplar Kanuny bilen kepillendirilýär. Bu kanunyň çäginde taraplar ähli girdejilerini we çykdajylaryny ýuridik şahslarynyň adyna ýazga almaga, gozgalýan we gozgalmaýan emläklerini aç-açan resminamalaşdyrmaga we umumy administratiw çykdajylaryny kanuny esasda hasaba almaga borçludyrlar. Konstitusiýa kazyýeti, bu borçlaryň ýerine ýetirilişine gözegçilik edýän esasy kazyýet edarasy bolup hyzmat edýär.

Hasabatçy Oğuz ÇAKAR tarapyndan taýýarlanan ilkinji derňew hasabatynda Sag tarapyň gozgalýan we gozgalmaýan emläkleriniň we gymmatly kagyzlarynyň sanawynyň ýokdugy mälim edildi. Mundan başga-da, ştab-kwartiranyň we Stambul welaýat guramasynyň hasaplarynda girdeji ýazgysynyň ýokdugy nygtaldy. Kazyýet, kärende tölegi, elektrik togy, suw we kanselýariýa ýaly umumy administratiw çykdajylary hasaplara goşmazlygyň adaty durmuş akymyna ters gelýändigini we bu ýagdaýyň hasaba alynmadyk geleşigi hasaplaýandygyny aýtdy.

Konstitusiýa kazyýeti, hasaba alyş ulgamyny döretmezligi we derňew işine päsgel berýän hereketler sebäpli, 2820-nji Kanunyň 111-nji maddasynyň birinji bölüminiň (c) kiçi bölümine laýyklykda Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat şikaýatyny bermek barada biragyzdan karar berdi.

Näme üýtgedi?

• Sag tarapyň 2024-nji ýyldaky soňky hasabaty, audit ülňülerine laýyk gelmeýändigi sebäpli ret edildi.
• Bu çykdajylaryň umumy administratiw çykdajylary şahsy serişdeler bilen örtýän partiýa dolandyryşynyň ýerine haýyr-sahawat hökmünde ýazylmalydygy ýatladyldy.

  Kime degişlidir?

  Bu karar, ilkinji nobatda, Sag partiýanyň ygtyýarly edaralaryna, partiýanyň maliýe işgärlerine we şuňa meňzeş maliýe barlaglaryny başdan geçiren ähli syýasy partiýalara degişlidir.

  täsirlilik

  Karar 2026-njy ýylyň 26-njy martynda güýje girdi.

  Netije

  Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlygy bilen baglanyşykly kadadan çykmalary kabul etmeýändigini görkezýär. Islendik hasaba alynmadyk dolandyryş çykdajylary, tarapyň ýuridiki tarapyny kanuny töwekgelçiliklere sezewar edýär. Maliýe düzgün-nyzamyndan daşda ýerleşýän buhgalter ulgamy, diňe bir audit işiniň şowsuz bolmagyna sebäp bolman, eýsem partiýa işgärlerine garşy jenaýat işiniň gozgalmagyna hem sebäp bolýar.

  Mümkin täsirler

  Karardan soň Ankara Baş prokuraturasy tarapyndan başlanjak derňew, sag partiýanyň ýolbaşçylary üçin azatlykdan mahrum etmek we agyr jerime salmak ýaly kanuny sanksiýalary getirip biler. Mundan başga-da, bu ýagdaý beýleki syýasy partiýalara maliýe hasabatlaryny has içgin saklamak üçin duýduryş bolup biler. Syýasy partiýalara haýyr-sahawat we çykdajy serişdeleri kanuna laýyklykda hasabat bermese, şuňa meňzeş audit päsgelçiliklerine duçar bolup biler.