Konstitusiýa kazyýeti partiýanyň 2024-nji ýyldaky jemleýji hasabatyny ret etdi we jenaýat şikaýatyny berdi

Konstitusiýa kazyýeti 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen karar bilen "As Party" -iň 2024-nji ýyldaky soňky hasaplaryny gözden geçirdi. Gözlegiň netijesinde, tarapyň tabşyran resminamalarynyň kanunçylyga laýyk gelmeýändigi we hasaba alynmadyk geleşigiň edilendigi we 2820-nji belgili Syýasy Taraplar Kanunyna laýyklykda hasaby kabul etmezlik we kazyýet işine garamak üçin kazyýet işine garamak karary berildi. jogapkär.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy Konstitusiýa kazyýeti tarapyndan, Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet tertibi we Syýasy partiýalar baradaky 2820 belgili kanunyň çäginde 6216 belgili kanunyň çäginde amala aşyrylýar. Taraplaryň baş edarasy, welaýat we etrap guramalary üçin ähli girdejileri we çykdajylary aç-açan hasaba almak we edara görnüşli tarapyň adyndan kärende tölegi we umumy administratiw çykdajylar ýaly zatlary yglan etmek kanuny borçdyr. Konstitusiýa kazyýeti, bu resminamalar ýok bolsa ýa-da hakykaty görkezmeýän halatynda degişli tarapyň garşysyna derňew we derňew işlerine başlamaga haklydyr.

Konstitusiýa kazyýet komiteti, baş direktorlar geňeşiniň tassyklama karary, nagt hasaplaýyş minutlary we bank ýaraşyk hatlary As Parti tarapyndan iberilen 2024-nji ýyldaky soňky hasabat faýlyna goşulmaýandygyny kesgitledi. Mundan başga-da, partiýanyň girdejilerini we çykdajylaryny "nol" diýip yglan etmek adaty durmuş akymyna garşy bolup, hasaba alynmadyk maliýe gurluşyny döretdi. 2820-nji Kanunyň degişli maddalaryna laýyklykda partiýa bilen baglanyşykly ähli çykdajylaryň ýuridiki şahsyň adyndan ýazylmalydygy we barlag üçin açyk bolmalydygy

Syýasy partiýalaryň maliýe düzgün-nyzam işlerinde umumy administratiw çykdajylar (kärende tölegi, elektrik togy, suw, kanselýariýa we ş.m.) partiýanyň öz serişdeleri bilen tölenýän bolsa, bu çykdajylar sadaka hökmünde hasaba alynmalydyr. Hasaba alyş ulgamyny döretmezlik, auditiň öňüni almaga gönükdirilen we 2820 belgili Kanunyň 111-nji maddasyna laýyklykda azatlykdan mahrum etmek we agyr jerime salmak çäresi hasaplanýar.

Näme üýtgedi?

• Barlagyň geçirilmezligi sebäpli 2024-nji ýyldaky soňky hasaby ret edilendigi sebäpli.
• 2820 belgili Kanunyň 111-nji maddasyna laýyklykda partiýanyň işgärlerine garşy jenaýat işi gozgaldy.

  Kime degişlidir?

  Bu karar, partiýanyň baş müdirleri, baş sekretary, baş gaznasy we partiýanyň maliýe hasabatlaryna jogapkär ähli ygtyýarly edaralar hökmünde gönüden-göni baglanyşyklydyr.

  täsirlilik

  Netijeli senesi tekstde görkezilmedi.

  Netije

  Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, "aç-açanlyk" we "resminamalar" ýörelgeleriniň syýasy partiýalaryň maliýe barlaglarynda barlyşyksyz ulanylýandygyny görkezýär. Girdejileriň we çykdajylaryň nol görkezilmegi ýaly adaty durmuş akymyna ters gelýän sözleriň kazyýetde "audite päsgel bermek" synanyşygy we çynlakaý kanuny netijelere eýe bolýandygy syn edilýär.

  Syýasy partiýalaryň ýuridik şahslarynyň adyndan edilen çykdajylary dogry ýazyp bilmezlik, taraplaryň maliýe jogapkärçiligini ýerine ýetirmeýändigini aňladýar. Bu ýagdaý diňe bir administratiw ret etmek karary bilen çäklenmän, eýsem partiýa işgärleri üçin azatlykdan mahrum etmek we agyr jerime salmak ýaly agyr jenaýat sanksiýalaryny hem getirip biler.

  Mümkin täsirler

  Partiýanyň 2024-nji ýyldaky soňky hasabynyň ret edilmegi, partiýanyň maliýe hasabatyna düýpli ýaramaz täsir edip biler. Ankara Baş prokuraturasy tarapyndan başlanjak kazyýet işi partiýa işgärleriniň jogapkärçilige çekilmegine we partiýanyň maliýe gurluşynyň has berk gözegçilik astynda saklanmagyna sebäp bolup biler.

  Beýleki syýasy partiýalar üçin duýduryş bolup hyzmat edýän bu karar, maliýe ýetmezçiligi bolan gurluşlaryň şuňa meňzeş sanksiýalara sezewar bolup biljekdigini görkezýär. Maliýe düzgün-nyzamyny saklamaýan syýasy guramalaryň kanuny proseslere we işleriniň çäklendirilmegine garaşylýar.