Konstitusiýa kazyýetiniň Adalat agzybirligi partiýasy barada gazna we jenaýat şikaýatyny jogapkärçilige çekmek baradaky karary

Konstitusiýa kazyýeti, 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edilen 2026/35 belgili karar bilen Adalat Agzybirligi partiýasynyň 2021-nji ýyldaky soňky hasaplaryny gözden geçirdi. Gözlegiň netijesinde tarapyň girdejilerini we çykdajylaryny kanuna laýyklykda resminamalaşdyryp bilmejekdigi we talap edilýän kitaplary Hasap kazyýetine tabşyrmajakdygy we 2021-nji ýyldaky iň soňky hasabynyň kabul edilmejekdigi karar edildi.

2820-nji Syýasy partiýalar baradaky Kanunyň çäginde geçirilen derňewde, Konstitusiýa kazyýet topary partiýanyň baş edarasynyň jemleýji hasabynda görkezilen 122,991.27 TL girdejisi we 122,991.27 TL çykdajy mukdaryny goşmak bilen jemi 245 982.54 TL emläginiň Gazna girdejisi hökmünde hasaba alynmalydygyna karar berdi. Mundan başga-da, derňewlere we gözleglere päsgel bermäge gönükdirilen hereketler üçin partiýa işgärlerine garşy Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işi bermek kararyna gelindi.

Syýasy partiýalaryň maliýe barlagy Syýasy partiýalaryň 2820 belgili kanunynyň we Konstitusiýa kazyýetiniň döredilmegi we kazyýet işleriniň kanunynyň çäginde amala aşyrylýar. Baş edaranyň we taraplaryň guramalarynyň ähli girdejilerini we çykdajylaryny ýuridik şahsyň adyna ýazga almak, hasap-faktura ýa-da kwitansiýa ýaly ygtybarly resminamalar bilen resminamalaşdyrmak we barlag işlerinde talap edilýän maglumatlary we resminamalary doly tabşyrmak kanuny borçdyr.

Konstitusiýa kazyýeti, bu barlaglarda jogapkärçilikli buýruk kesgitlenmedik ýa-da barlaglaryň öňüni alýan halatynda degişli kanunlara laýyklykda administratiw we kazyýet sanksiýalaryny girizýär. Degişli amal, Konstitusiýa kazyýeti tarapyndan Hasap kazyýeti tarapyndan taýýarlanan synag hasabatlaryna baha bermek we gutarnykly karar bermek arkaly işleýär.

Näme üýtgedi?

• Adalat agzybirligi partiýasynyň 2021-nji ýyldaky soňky hasaby resminamalar ýetmezçiligi sebäpli Konstitusiýa kazyýeti tarapyndan kabul edilmedi.
• Tarapyň emläginden jemi 245,982.54 TL Gazna girdejisi hökmünde hasaba alyndy.
• 2820 belgili Kanunyň 111-nji maddasyna laýyklykda partiýanyň işgärlerine garşy Ankara Baş prokuraturasyna jenaýat işi açmak kararyna gelindi.

Kime degişlidir?

Bu karar Adalat Agzybirlik partiýasynyň baş müdirlerine, partiýa guramalaryna we maliýe barlag borçnamalary bolan ähli syýasy partiýa hukuk guramalaryna gönüden-göni degişlidir.

täsirlilik

Karar 2026-njy ýylyň 26-njy martynda kabul edildi.

Netije

Konstitusiýa kazyýetiniň bu karary, syýasy partiýalaryň maliýe aç-açanlygy we jogapkärçilik ýörelgelerini berjaý etmeginiň kanuny borjydygyny görkezýär. Girdejileri we çykdajylary resminamalaşdyrmazlyk diňe bir administratiw sanksiýalara sebäp bolman, eýsem partiýa emläginiň Gazna geçirilmegi we jogapkärlere garşy jenaýat işiniň gozgalmagy ýaly çynlakaý netijelere hem sebäp bolýar.

Gözegçilik işlerinde hyzmatdaşlykdan gaça durmak we kanuny hasaba alyş ulgamyna boýun egmezlik syýasy partiýalaryň institusional işine çynlakaý howp salýar. Bu ýagdaý, syýasy partiýalaryň maliýe düzgün-nyzamyna has seresap bolmalydygyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Göz öňünde tutulýan sanksiýa Adalat Agzybirlik partiýasynyň maliýe gurluşynyň gysylmagyna sebäp bolup biler we partiýanyň geljekdäki işlerine çäklendiriji täsir edip biler. Mundan başga-da, bu karar maliýe hasabatlaryny ýöretmek we audit işleriniň berjaý edilmegi bilen baglanyşykly beýleki syýasy partiýalara sowuk täsir edip biler.

Ankara Baş prokuraturasy tarapyndan başlanjak kazyýet işi partiýa işgärleri üçin kanuny jogapkärçilige sebäp bolup biler we bu syýasy partiýa administrasiýalarynda maliýe barlaglaryna duýgurlygy artdyryp biler.