LGS we YKS ministr Tekiniň beýany: Synag ulgamy däl, sorag basseýni üýtgeýär

Milli bilim ministri Yusufusuf Tekin, Demokratiýa we azatlyklar adasyndaky Youngaş diplomatiýa birleşigi (GDD) tarapyndan gurnalan Bosfor diplomatiýa forumynyň (BDF'26) dördünji güni ýaşlar bilen duşuşdy. Ministr Tekin "Täze asyrda bilimiň özgerişi" atly panelde möhüm çykyş etdi; BDF'26 akademiýasynyň wise-prezidenti Mutullah Ömer Faruk ayaaýan BDF'26 jemgyýetçilik bilen gatnaşyklar boýunça wise-prezident Elif Toprak we BDF'26 jemgyýetçilik gatnaşyklary prezidenti Ömer Can .

Dünýä derejesinde bolup geçen uly özgerişligiň bilim we okuw proseslerine gönüden-göni täsir edýändigini görkezýän ministr Tekin, halkara ylmy platformalarda mekdepde alnan teoretiki bilimleriň gündelik durmuşda amaly peýdalanmalydygy barada köplenç ara alnyp maslahatlaşylýandygyny aýtdy. Türkiye bu ugurda düýpgöter özgerişlik etýändigini belläp, Tekin şeýle guramalaryň ýaşlara özlerini has aňsat beýan etmegine kömek etmekde möhüm rol oýnaýandygyny aýtdy. Ministr Tekin döwlet býudjetiniň iň uly böleginiň 2003-nji ýyldan bäri Milli bilim ministrligine bölünip berlendigini ýatlatdy we ýaşlaryň öňki nesillerden has giň mümkinçilikleriniň bardygyny we bu mümkinçiliklerden has gowy peýdalanmalydygyny aýtdy.

LGS we YKS synaglarynda täze okuw döwri: Ulgam birmeňzeş, soraglar üýtgeýär

Halk köpçüliginde ýygy-ýygydan ara alnyp maslahatlaşylýan "Türkiýe asyry bilim modeli" -den soň synag ulgamlarynyň üýtgejekdigi baradaky aýyplamalara aç-açan jogap bermek bilen, ministr Yusufusuf Tekin orta mekdebiň geçiş ulgamy (LGS) we Educationokary bilim edaralarynyň synaglary (YKS) görnüşinde hiç hili üýtgeşmäniň meýilleşdirilmeýändigini aýtdy. Milli Bilim ministrliginiň ýa-da Educationokary bilim geňeşiniň (YÖK) gün tertibinde täze synag synag modeliniň ýokdugyny mälim eden Tekin, ekzamenleriň mazmunynda tebigy täzelenişiň boljakdygyny mälim etdi.

Ministr Tekin bu mesele boýunça şu jikme-jiklikleri paýlaşdy: "Häzirki wagtda ne gün tertibimizde, ne-de YÖK-nyň gün tertibinde synag ulgamy barada hiç hili üýtgeşme ýok. Ne ulgam orta mekdeplere, ne-de uniwersitetlere geçişde üýtgemez. Şeýle-de bolsa, synaglar okuw meýilnamasyna esaslanmansoň, köne okuw meýilnamasyna laýyklykda taýýarlanan soraglar geljekki döwürde ulanyljakdygyna göz ýetirýäris. bu ýyl däl, indiki okuw ýylyndan başlap synag ulgamy öňküligine galar, ýöne soraglar birmeňzeş bolar. " Mazmuny we howuzy täze okuw meýilnamamyza laýyklykda emele geler. "

Emeli intellekt döwründe mugallymlaryň roly täzeden kesgitlenýär

Ministr Tekin bilimdäki emeli intellektiň geljegi we mugallymçylyk hünärine edýän täsiri baradaky soraga jogap berip, tehnologiýany adamlara gönükdirilen düşünişmek arkaly ösdürmelidigini öňe sürdi. Gelejekde mugallymlaryň zerur bolmazlygy baradaky pikirler bilen ylalaşmaýandygyny mälim eden Tekin, bilim prosesleriniň diňe görnüşini üýtgedjekdigini aýtdy.

Täze döwürde mugallymlaryň maglumat geçirmekde passiw rol oýnamak däl-de, okuwçylara ýol görkezýän we olar bilen bilelikde önüm öndürjek lider boljakdyklaryny mälim eden Tekin: "Mekdeplerde okatmak we bilim bermek mugallymlarymyzyň diňe bir maglumat geçirmeýän, eýsem okuwçylary bilelikde ýerine ýetirip, öwredýän we ugrukdyrjak bir gurluşy alar. Bu üýtgeşiklik ýüze çykanda, okuwçylar üçin amatly gural hökmünde emeli intellekt ulanyp, öý işlerini ýa-da taslamalary taýýarlamakda kynçylyk bolmaz. " Tekin mugallymlaryň okuwçylara alan bilimlerini sosial taslamalar we mekdepden daşary çäreler arkaly durmuş peýdasyna öwürmegine kömek etjekdigini aýtdy.

"Esasy borjumyz, milli we ruhy gymmatlyklar bilen nesilleri ösdürip ýetişdirmek"

Ministr Tekin bilim ulgamyndan garaşýan zatlarynyň diňe akademiki üstünlikler bilen çäklenmeli däldigini aýtdy we ministrligiň adynyň "Milli bilim" däl-de, "Milli bilim" bolandygyny aýtdy. 12 ýyl bäri özlerine ynanylan çagalary öz ýurduna, taryhyna we jemgyýetçilik gymmatlyklaryna wepaly şahsyýet hökmünde terbiýelemegiň kanuny we wy consdanly borjydygyny aýtdy.

Ministrligiň 2023-nji ýyldan başlap okuw meýilnamasyndaky milli we ruhy gymmatlyklara duýgurlygy ýokarlandyrmak üçin çäreleri görendigini mälim eden Tekin, talyplary global ösüşlere duýgur etmek isleýändiklerini aýtdy. Tekin, Ysraýylyň Palestina we Gaza garşy hüjümleri başlanda, mekdeplerde "Çagalaryň ölmegine ýol bermäň" mowzugy bilen bir minutlyk dymyşlygyň geçirilendigini ýatlatdy we dünýäde zulum bar ýerinde adamlar türk halkynyň kömegine garaşýandyklaryny, şonuň üçin çagalara parahatçylyk we adam hukuklary barada berk bilim bermelidigini aýtdy.

Talyplyk döwrüniň şertlerini şu günki şertler bilen deňeşdirmegi haýyş eden ministr Tekin, bu tapawudyň wagtlaýyn tapawutlar sebäpli takyk bolmajakdygyny aýtdy we häzirki wagtda bäsleşigiň has güýçlidigini aýtdy. Döwri üçin ýekeje düýş gören Tekin, şu günki synp ululyklarynyň gowulaşmagyna ünsi çekdi: "Mysal üçin, şol döwürde 50-60 adamlyk köp adamly synplaryň ýerine 20 adamlyk synpda bilim alan bolsak has bagtly bolardym."

Maksatnamanyň ahyrynda Youngaş diplomatiýa birleşiginiň prezidenti Selman Bilir we wise-prezidentler Ahmet Aziz Albaýrak we Ömer Taýyp Erdogan ministr Tekine günüň hatyrasyna sowgat berdiler. 30 dürli ýurtdan, Türkiýäniň 33 şäherinden we Demokratiýa we azatlyklar adasyndaky 107 mekdepden ýüzlerçe ýaşlary birleşdirýän Bosfor diplomatiýasy forumy 2026-njy ýylda resmi ýapylyş dabarasy bilen tamamlanar. Türkiýäniň Milli mejlisiniň başlygy Numan Kurtulmuş we Türkiýäniň Milli mejlisiniň Daşary gatnaşyklar komissiýasynyň başlygy Fuat Oktaýyň hem ýapylyş dabarasyna gatnaşmagyna garaşylýar.