Mapseke kartada dünýäniň dürli künjeklerinden gelen gahrymanlar: 48 ýurtda 172 türk şehitligi sanlaşdyryldy

Watanlaryndan uzakda, dünýäniň dürli geografiýalarynda janyny pida eden gahryman türk esgerleriniň söýgüli ýatlamalary häzirki zaman tehnologiýasy bilen ölmez-ýitmez boldy. Kartalaşdyryş Baş müdirligi -de işleýän hünärmen işgärleriň bir ýyla golaý dowam eden intensiw we içgin gözlegleriniň netijesinde dünýäniň 48 dürli ýurdundaky 172 türk şehit gonamçylygy we ýadygärligi bir üçegiň aşagyna ýygnandy we "Daşary ýurt türk şehitlikleriniň we ýadygärlikleriniň kartasy" ady bilen ýazga alyndy.

Grafika dizaýneri Özgün Tükle, uly serantant Özgür Köstekli we edaranyň işgärleri, Kartalaşdyryş Çap ediş bölüminiň Baş müdirligi, podpolkownik Fatih Kalleň utgaşdyrylmagy netijesinde amala aşyrylan taslama işjeň gatnaşdylar. Bu giňişleýin karta "https://www.harita.gov.tr" web salgysy arkaly bütin dünýä elýeterli edildi.

pudagara hyzmatdaşlyk we taryhy takyklyk

Taslamanyň jikme-jiklikleri barada möhüm maglumatlary paýlaşyp, podpolkownik Fatih Kalle maglumat ýygnamak işinde Daşary işler ministrligi we Türk hyzmatdaşlygy we utgaşdyryş gullugy (TIKA) bilen utgaşdyrylan iş alyp barandyklaryny aýtdy. Collectedygnalan maglumatlaryň iň ýokary derejede taryhy takyklygyny üpjün etmek üçin; Ylmy we arhiw goldawy Atatürk Medeniýet, dil we taryh geňeşi, Milli goranmak uniwersiteti we Arhiw we harby taryh bölümi (ATASE) ýaly abraýly edaralardan alyndy.

Täze şehitleriň gonamçylyklaryny kesgitlemek we kartanyň täzelenmegi

Podpolkownik Kalle entek resmi ýazgylara goşulmadyk, oba ýerlerinde ýa-da köne söweş meýdançalarynda ýerleşýän we takyk ýeri entek kesgitlenmedik şehitleriň gonamçylyklarynyň hem bolup biljekdigini aýtdy. Kalle bu ýagdaýa mysal getirip, Sarykamyşyň serkerdelerinden İhsan Latif Paşanyň ýatlamalarynda Hytaýyň Mançuriýa sebitinde gabyrlary tapylan türk şehitleriniň ýatlanylandygyny aýtdy. Geljekde täze tapyndylar bilen kartanyň yzygiderli täzelenjekdigine ünsi çeken Kalle, kartada diňe bir şehitleri däl, eýsem olara ýolbaşçylyk eden beýik serkerdeleri hem öz içine alýandygyny aýtdy.

Taryhy hakykata laýyk gelýän wizual dizaýnlar

Harby şahsyýetleriň, şehitleriň eşikleriniň we kartada ulanylýan söweş enjamlarynyň döwrüň taryhy şertlerini takyk görkezmegine uly üns berildi. Yemenemen we Hindistan ýaly uzak frontlarda söweşýän Mehmetçikleriň şekilleri kartada asyl nusgasyna laýyklykda şekillendirilipdir. Deňiz we howa güýçleriniň elementleri hem ýatdan çykarylmady; Osman döwrüniň gämi dizaýnlary üçin prof. Doktor İdris Bostanyň "Gämiler we ýelkenli Osmanly gämileri" atly eseri ulanyldy. Angliýanyň Brukwud sebitinde şehit bolan howa esgerlerimiziň ulanan uçarlary, döwürlerinden asyl guýruk belgileri bilen kartada ýazga alyndy. Mundan başga-da, diplomatlar, harby goşundylar, howpsuzlyk gullugynyň işgärleri we nobat hatarynda şehit bolan raýat işgärleri hem kartada gowy şekillendirilipdir.

Osmanly atlylary üçin aýratyn ýer bölünip berlen bolsa, batyrlygyň nyşany, wizual kompozisiýada Birinji Jahan Urşunda ýesir alnan we häzirki wagtda Sibir Trans-Demirýoly diýlip atlandyrylýan esgerlerimiziň yzlaryny görkezýän çyzyk hem gahrymanlaryň hatyrasyna kartada ýazylypdy. Şeýle hem, Ortaýer deňzinde gark bolan, ýöne jesetleri tapylmandygy sebäpli mazar daşlary ýok bolan Refah gämisinde we TCG Kocatepe gämisinde şehit bolan esgerlerimiz üçin ýörite gämi suratlary ýerleşdirildi.