Mersinde zeýtun hasylynyň bollygy: Zeýtun ýagynyň bahasy 3 ýyl ozal peseldi

Türkiýanyň möhüm täze gök önüm we miwe önümçilik merkezlerinden biri bolan Mersinde zeýtun hasyly güýçli dowam edýär. Welaýat boýunça noldan 800 belentlige çenli giň meýdanda ösdürilip ýetişdirilýän zeýtunlar ýygnalýar, süzülýär we soňra nebit zawodlaryna iberilýär we gaýtadan işlenýär. Şu ýyl ýokary hasyl we geçen ýyldan galan paýnamalar sebäpli zeýtun ýagynyň bahasynda ep-esli peseliş boldy.

Zeýtun ýagynyň häzirki bahalary nähili?

Hasyl ýygnamak prosesi Mersinde zeýtun önümçiliginiň ilkinji dörtlügine girýän Mut, Tarsus, Silifke we Erdemli etraplarynda netijelidir. Zeýtun nebit zawodynyň operatory Ismail Öztürk artykmaç aksiýa sebäpli bahalaryň arzanlandygyny aýtdy we "litr bahasy 200 TL töweregi, bu görkeziji 3 ýyl ozalky ýaly" diýen maglumatlary paýlaşdy. Raýatlaryň zeýtun ýagyna girmegini aňsatlaşdyrmak üçin kärhanalar 5 litrlik plastik çüýşelerde müň TL-e satylýan önümleri taýýarlaýarlar.

Hasyl ýygnamak prosesi we öndürijileriň garaşýanlary näme?

Öndürijiler zeýtun hasylynyň hasyl berendigini we howa şertleriniň amatlylygy sebäpli hasylyň ýokarydygyny aýdýarlar. Erdemli etrabynda öndürýän Ismail Öztürk, zeýtun desgalarynda ýuwmak, ezmek we ýuwmak arkaly zeýtun ýagyna öwrülýändigini aýtdy. Önümçileriň biri bolan Yusufusuf Aslan: "Howa şertleri şu ýyl hasyl boldy, köp ýagyş ýagdy" -diýip, möwsümiň umumy ýagdaýyny jemledi. Fatma Meýdan, Mehmet Şahin we Ümmü Soydan ýaly sebit daýhanlary hem ýygnan önümlerini nebite öwürmek üçin zawodlara getirendiklerini aýtdylar.

Mersiniň hemme ýerinde zeýtun hasyly, ýokary hasyllylygyň we bar bolan aksiýalaryň täsiri bilen zeýtun ýagynyň bahasyny 3 ýyl ozal derejä çykardy. Amatly howa şertleri we öndürijilik möwsümi sebäpli sebitdäki daýhanlar zawodlarda ýygnan zeýtunlaryny gaýtadan işlemek arkaly nebit almagy dowam etdirýärler.

Zeýtun ýagyny öndürmek we baha kesmek prosesi Oba hojalygy we tokaý ministrliginiň degişli kanunçylygynyň we ýerli haryt biresalarynyň bazar maglumatlarynyň çäginde emele gelýär. Sarp edijiler ýerli oba hojalyk otaglaryndan ýa-da ygtyýarly satuw nokatlaryndan häzirki bahalar we önümiň hili barada jikme-jik maglumat alyp bilerler we bahalaryň üýtgäp biljekdigini yzarlap bilerler.

Netije

Mersinde zeýtun hasylynda görlen ýokary hasyl, esasy iýmit önümlerinden biri bolan zeýtun ýagyna ykdysady elýeterliligi üpjün etdi. Üpjünçiligiň ýokarlanmagy we bazardaky paýnamalaryň bolmagy, bahalary öňki ýyllaryň derejesine çenli peseltmek arkaly bazarda deňagramlylygy döretdi.

Bu, oba hojalygynyň öndürijilikli döwürlerinde sarp edijileriň bahalarynda gönüden-göni şöhlelenýändigini subut edýär. Modernerli öndürijiler tarapyndan häzirki zaman desgalarynda gaýtadan işlenýän zeýtun önümleriniň hili we tygşytly görkezilmegi sebit ykdysadyýeti üçin oňyn görkeziji hasaplanyp bilner.

Mümkin täsirler

Zeýtun ýagynyň bahasynyň peselmegi, sarp edijileriň zeýtun ýagyna bolan islegini ýokarlandyrar diýlip garaşylýar. Zeýtun ýagynyň, esasanam aşhana býudjetlerinde giňden ulanylmagy we içerki bazarda sarp ediş mukdarynyň giňelmegi mümkin täsirleriň arasynda.

Mundan başga-da, bahalaryň 3 ýyl ozal derejesine gaýdyp gelmegi zeýtun ýagyny beýleki ösümlik ýaglary bilen bäsdeşlik nukdaýnazaryndan has özüne çekiji görnüşe öwrüp biler. Öndürijiler bu döwürde artýan islegi kanagatlandyrmak üçin desga kuwwatyny has netijeli ulanmagyna garaşylýar.