Ministr Işıkanyň işsizlik ätiýaçlandyryş gaznasy we iş syýasaty baradaky beýany

Zähmet we Durmuş üpjünçiligi ministri Wedat Işıkan, Türkiýäniň Milli Milli Assambleýasynda býudjet ara alyp maslahatlaşmalarynda Işsizlik ätiýaçlandyryş gaznasynyň dolandyrylyşy, ýaşlaryň iş üpjünçiligi we hünär saglygy barlaglary barada möhüm beýanatlar berdi. Ministr Işıhan Işsizlik ätiýaçlandyryş gaznasynyň ýatyrylan gaznalar bilen hiç hili baglanyşygynyň ýokdugyny aýtdy we gaznanyň çeşmeleriniň Döwlet gaznasy düzgünnamasynyň çäginde aç-açan baha berilýändigini aýtdy.

Işsizlik ätiýaçlandyryş gaznasy nähili dolandyrylýar?

Ministr Wedat Işıhan Işsizlik ätiýaçlandyryş gaznasynyň çeşmeleriniň Döwlet karz kagyzlary, jemgyýetçilik goýumlary we gatnaşyjy banklar we Takasbank arkaly dolandyrylýandygyny aýtdy. Gaznany spekulýatiw amallarda ulanmagyň kanuny taýdan mümkin däldigini nygtaýan Işıhan: "Işsizlik ätiýaçlandyryş gaznasy işçilerimiziň deridir, bu biziň işgärlerimiziň hukugy. Biz hiç kime işçileriň hukuklarynyň bir teňňesini hem ýitirip bilmeris we rugsat bermeris" -diýdi. Gaznanyň Hasap kazyýeti we garaşsyz gözegçilik edaralary tarapyndan yzygiderli gözegçilik edilýändigi paýlaşyldy.

Ýaşlary iş bilen üpjün etmek we tejribe alyşmak programmalary hakda näme?

Wedat Işıhan, ýaşlaryň zähmet bazaryna gatnaşmagyna ähmiýet berýändiklerini mälim etdi we Milli tejribe maksatnamasynyň çäginde 144 müň okuwçynyň tejribe mümkinçilikleriniň bardygyny habar berdi. POWER programmasy we geňeşçi maglumat ulgamy (DABİS) arkaly ýaşlaryň karýerany meýilleşdirmegini goldaýandyklaryny mälim eden Işıhan, 350 müň ýaşlaryň iş ýarmarkalary arkaly iş berijiler bilen bir ýere jemlenendigini aýtdy. Mundan başga-da, hünär okuwyny alýan ýaşlaryň işe ýerleşmegini höweslendirmek maksady bilen iş ýerinde okuw meýilnamalarynda berilýän kömek pulunyň 50 göterime çenli ýokarlandyrylandygy mälim edildi.

Ministr Wedat Işıhan, Manisanyň Soma etrabynda İmbat dag magdançylarynyň algylary bilen baglanyşykly gözleg işleriniň dowam edýändigini we Osmaniýe şäherindäki İŞKUR hyzmat binasynyň 2027-nji ýylda tamamlanjakdygyny aýtdy. 2026-njy ýylda jemi 11 müň 39 iş ýeriniň barlanylandygyny, kanunlary bozýan iş ýerlerine administratiw jerime salynýandygyny we iş ýerlerine administratiw jerime salynýandygyny aýtdy. Geňeşdäki sesleriň netijesinde ministrligiň býudjeti we oňa degişli edaralaryň hasabatlary kabul edildi.

Zähmet we Durmuş üpjünçiligi ministrligi zähmet bazary syýasatlaryny İŞKUR we Durmuş üpjünçiligi instituty arkaly amala aşyrýar. Raýatlar lifeŞKUR-yň elektron şahamçasynyň arzasy ýa-da welaýat müdirlikleriniň üsti bilen iş durmuşy, iş gözlegleri we häzirki iş höweslendirmeleri bilen baglanyşykly hukuklary barada jikme-jik maglumat alyp bilerler. Işçileriň algylary ýa-da hünär saglygy bilen baglanyşykly şikaýatlar ministrligiň ýolbaşçylyk we gözegçilik müdirligine iberilip bilner we kazyýet işlerine başlap bolar.

Netije

Ministrligiň beýanatlaryndan Işsizlik ätiýaçlandyryş gaznasynyň jemgyýetçilik gözegçiligi astynda we berk düzgünleri berjaý edýän gurluşda dolandyrylýandygy aýdylýar. Gaznany spekulýatiw töwekgelçiliklerden uzaklaşdyrmak, işçileriň hukuklaryny goramak meselesinde esasy kepillik hökmünde görkezilýär.

Iş üpjünçiligi syýasatynda sanly we ýaşyl öwrülişiklere gönükdirilen çemeleşmäniň kabul edilendigi görünýär. Esasanam ýaşlaryň bilimden iş durmuşyna geçmegini aňsatlaşdyrýan maslahat beriş ulgamlary we tejribe maksatnamalary zähmet bazarynyň geljekki zerurlyklaryna laýyklykda emele gelýär.

Mümkin täsirler

Iş ýerinde okuw meýilnamalarynda jübüdäki pul nyrhlarynyň ýokarlanmagy ýaşlaryň hünär okuwyna bolan gyzyklanmasyna we okuwy gutarandan soň iş derejesine oňyn täsir edip biler. Iş berijileri ýaşyl we sanly üýtgeşmelere höweslendirmek, täze hünär ugurlarynyň döremegine we orta möhletde zähmet bazarynda bäsdeşlik ukybynyň ýokarlanmagyna kömek edip biler.

2026-njy ýyldaky maksatlara laýyklykda barlaglary güýçlendirmek we barlaglaryň sanyny köpeltmek iş ýerlerinde zähmet parahatçylygyny ýola goýmaga we hünär saglyk standartlaryny ýokarlandyrmaga kömek edip biler.