Medipol hünärmeniniň tomusky dynç alyş duýduryşy: Çagalary ekran endiklerinden goramagyň ýollary

Mekdepleriň ýapylmagy bilen başlaýan uzyn tomus dynç alyş döwri, çagalaryň sanly dünýä bilen ýeke wagtlaryny ep-esli ýokarlandyrýar. Telefonlaryň, planşetleriň we kompýuterleriň gözegçiliksiz ulanylmagy çagalaryň akyl we jemgyýetçilik ösüşine howp salýan bolsa-da, hünärmenler maşgalalary möhüm çäreleri görmäge çagyrýarlar. Medipol Akybadem sebit hassahanasynyň çaga we ýetginjek akyl saglygy keselleri hünärmeni, Medipol saglyk toparynda hyzmat edýär. Doktor Zeýnep Zorlu tehnologiýany düýbünden gadagan etmegiň hakyky çözgüt däldigini, möhüm zadyň aňly ýol görkezmek we alternatiw çäreleri öndürmekdigini aýtdy.

Ilkinji üç ýylda ekrana täsir etmek üçin berk çäk

Hünärmen, ilkinji ýyllaryň çagalaryň ösüş prosesinde möhüm ähmiýete eýe bolandygyny belleýär. Doktor Zeýnep Zorlu, esasanam 0-3 ýaş aralygyndaky çagalaryň ekrandan düýbünden daşda durmalydygyny aýtdy. Zorlu, bu döwrüň dil endikleriniň we jemgyýetçilik aragatnaşyk mümkinçilikleriniň iň çalt gurulýan tapgyrydygyny ýatladyp, güýçli ekran täsiriniň bu tebigy ösüşi bozup biljekdigini duýdurdy. Tomus kanikulynyň diňe bir dynç alyş döwri bolman, eýsem sagdyn ösüş üçin ulanylmaly pursat penjiresidigini hem aýtdy.

Mazmunyň hili, ekranyň wagtyndan has köp

Doktor Zorlu sanly dünýäde sarp edilýän wagtyň mukdaryna däl-de, hiline gönükdirilmelidigini aýdyp, her bir ekran tejribesiniň çaga ýaly täsir etmeýändigini aýtdy. Zorlu: "TikTok ýaly gözegçiliksiz platformalarda birnäçe sagatlap gözegçilik edilmeýän mazmuny iýýän we ýaşa laýyk, bilim we ösüşi goldaýan multfilm görmegiň arasynda uly tapawut bar. Mazmuny gözegçilik astynda saklanmaýan platformalar çagalarymyz üçin çynlakaý howp döredýär. Şu wagt ene-atalar çagalarynyň sanly aýak yzlary we görýän mazmuny bilen ýakyndan gözegçilik etmeli".

Sanly ekranlary durmuşdaky alternatiwalar bilen çalyşmaly

Hünärmen çagalary ekrandan çykarmagyň ýeke-täk ýolunyň özüne çekiji alternatiwalar hödürleýändigini aýdýar. Doktor Zeýnep Zorlu jemgyýetçilik durmuşyna gatnaşmagyň ähmiýetine ünsi çekdi. Daşarda oýnamak, sport çäreleri bilen meşgullanmak, fiziki gurşawdaky deň-duşlary bilen aragatnaşyk gurmak we tebigat bilen baglanyşyk ýaly çäreleriň ekrana garaşlylygyň öňüni almakda iň täsirli formuladygyny aýtdy. Zorlu: "Planşedi ýa-da telefony çaganyň elinden alsaňyz we boşlukda goýsaňyz, ahyrsoňy ýene ekrana öwrüler. Esasy zat bu boşlugy ökde we gyzykly çäreler bilen doldurmak"

Her ösüş prosesi tölegli kurslara bagly däl

Dr. şeýle hem maşgalalaryň tomus aýlarynda çagalarynyň ähli wagtlaryny akademiki ýa-da jemgyýetçilik kurslary bilen doldurýandyklaryny aýtdy. Zorlu, iň uly öwreniş meýdanynyň gündelik durmuşyň özi bolandygyny aýtdy. Öý işlerine kömek etmek, aşhanada jogapkärçilik çekmek, söwda sanawyny taýýarlamak ýa-da ene-atalaryň iş durmuşyna syn etmek ýaly ýönekeý gündelik işleriň çagalaryň ösüşine bahasyna ýetip bolmajak goşant goşýandygyny aýdyp, Zorlu sözüni şeýle jemledi: "Çaga üçin iň täsirli we tebigy bilim, ene-atasyna durmuş akymyny goldamak üçin hemişe ýokary býudjet kurslaryna zerurlyk ýok."