Milli Goranmak ministrliginiň baýrak düzgünnamasyndaky innowasiýa taslamalary üçin patent baýragy düzgüni

2026-njy ýylyň 21-nji oktýabrynda resmi gazetde çap edilen düzgüne üýtgetme girizmek bilen Milli Goranmak ministrligi, Türk medaragly Güýçleriniň (TAF) işgärleri tarapyndan döredilen täze oýlap tapyşlary we taslamalary sylaglamak tertibini täzeden düzdi. Milli Goranmak ministrliginiň 2022-nji ýylyň 8-nji aprelinde resmi gazetde çap edilen we 31803 belgili belgili 9-njy maddasyna girizilen bu düzediş bilen patentlenen taslamalary sylaglamak mehanizmi has anyk ölçegler bilen baglanyşyklydy.

Düzgünnama, Türk medaragly Güýçleriniň tehnologiki kuwwatyny ýokarlandyrmagy we işgärlerini asyl taslamalary öndürmäge höweslendirmegi maksat edinýär. Göz öňünde tutulýan sylag ulgamy, ösen önümiň ýa-da taslamanyň patent bellige alynmagyny şertli edip, intellektual eýeçiligi goramagy we harby ugurdaky täzelikleri goldamagy maksat edinýär. Işgärler işlenip düzülen taslamanyň häsiýetine we tassyklaýyş edarasyna laýyklykda kesgitlenen nyrhlar boýunça "intellektual tagallalar baýraklaryny" almaga haklydyr.

Degişli düzgün üýtgetmesi, Türk medaragly Güýçleriniň çäginde işleýän we edaranyň zerurlyklary üçin tehniki täzelikleri, oýlap tapyşlary ýa-da proseduralary ösdürýän işgärleri öz içine alýar. Arza bermek we sylag isleglerine baha bermek ministrligiň we Baş ştabyň degişli administratiw amallarynyň çäginde degişli bölümler tarapyndan amala aşyrylar. Işgärleriň özlerine degişli buýruk arkaly we döreden taslamasynyň patent bellige alyş resminamasy bilen zerur arzalary bermegine garaşylýar.

Näme üýtgedi?

• Baýrak gowşuryş düzgünleriniň 9-njy maddasyndaky "Täze oýlap tapyşlar ýa-da bar bolan usullarda we hünärlerinde täzelikler döredýänlere" jümlesi "hünärine" ýönekeýleşdirildi.
• Düzgünnama goşulan täze abzas bilen, Türk medaragly Güýçleriniň zerurlyklary üçin oýlap tapyşlar we patentler döredýän işgärlere berilmeli "intellektual tagallalar baýragy", polkownigiň aýlygy esasynda galplaşdyryldy.
• Ministriň tassyklamagy bilen, baş polkownigiň aýlygyndan 14 esse, Baş ştabyň başlygynyň razylygy bilen 9 esse, güýç serkerdeleriniň ýa-da ministrleriň orunbasarlarynyň razylygy bilen 4,5 esse baýrak bermek mümkindir.

Kime degişlidir?

Bu düzgün, Türk medaragly Güýçleriniň içinde işleýän, edaranyň iş ýa-da tehniki zerurlyklary üçin täze oýlap tapyşlar, bar bolan proseduralarda täzelikleri ösdürmek we bu eserleri patentler bilen bellige almak bilen gönüden-göni baglanyşyklydyr.

netijelilik

2026-njy ýylyň 21-nji oktýabrynda neşir edilen bu düzgün, neşir edilen senesinden güýje girdi.

Netije

Bu üýtgeşme bilen Milli Goranmak ministrligi harby işgärleriň gözleg we innowasiýa işlerine bolan gyzyklanmasyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär. Hususan-da, patent talaplarynyň girizilmegi işlenip düzülen taslamalary diňe içerki pikir däl-de, hasaba alnan tehnologiki aktiwlere öwürmäge höweslendirýär.

Baýrak baýraklarynyň uly polkownigiň aýlygy esasynda anyk koeffisiýent bilen kesgitlenmegi, sylag bermek işinde obýektiw kriteriýalaryň öňe sürüljekdigini görkezýär. Bu ýagdaý işgärleriň höwesini artdyrsa-da, içerki önümçiligiň goranyş pudagynda ösmegine goşant goşup biler.

Mümkin täsirler

Düzgünnama, Türkiýäniň medaragly Güýçleriniň içinde tehniki işgärleriň we in engineener işgärleriniň arasynda taslamalary ösdürmek tendensiýasyny ýokarlandyrar diýlip garaşylýar. Patentleri hasaba almak borjy, edarada harby taslamalaryň intellektual eýeçilik hukuklaryny goramak barada habarlylygy artdyryp biler.

Mundan başga-da, baýrak mukdarynyň tassyklaýyş edarasyna görä tapawutlanmagy, iýerarhiki baha beriş işiniň taslamalaryň strategiki ähmiýetine laýyklykda işlejekdigini görkezýär. Bu amal, bütin guramada has innowasion çözgütleriň ýüze çykmagy we tehnologiki daşary ýurt garaşlylygyny azaltmak ugrundaky ädimleri çaltlaşdyryp biler.