Ministr Tekin talyplar bilen bilimdäki özgertmeler barada söhbet etdi

Milli bilim ministri Yusufusuf Tekin Ankaranyň paýtagty Milli bag altyn meýdançasynyň kitaphanasynda geçirilen 'Bilimiň merkezinde ýaşlar' çäresinde ýaşlar bilen duşuşdy. Bu çäre, ýaşlaryň milli gymmatlyklara we garaşsyzlyk ruhuna ygrarlylygyny üpjün etmek üçin guralan çäreleriň bir bölegidi. Ministr Tekin okuwçylara bolan ynamyna ünsi çekip: "Bu ýurduň geljegini ynandyrjak bir ýaş ulalýar. Bu duýgyny döredendigi üçin size we maşgalaňyza sag bolsun aýdýaryn."

Täze bilim modeliniň jikme-jiklikleri

Talyplara ýüzlenip, ministr Tekin 'Türkiýe asyry bilim modeli' barada maglumat berdi. Okuw meýilnamasyny döwrüň zerurlyklaryna laýyklykda täzelemegiň möhümdigini aýdyp, ministr ozal bilim ulgamynyň gereksiz maglumatlar bilen doldurylandygyny aýtdy. "Öňki bilim ulgamlary maglumat elýeterliligi çäklendirilen döwürde döredilendigi sebäpli, okuw meýilnamasyna her täze maglumatlar goşuldy. Bu, okuwçylaryň we mugallymlaryň sapak sagatlarynyň dolandyrylmagyna sebäp boldy. Biziň eden meýilnamalarymyz bilen okuw meýilnamasyny 35 göterim ýeňilleşdirdik" -diýdi.

Ministr Tekin täze bilim modeliniň kem-kemden durmuşa geçirilendigini we geçen ýyl 1-nji, 5-nji we 9-njy synplarda başlandygyny aýtdy. Bu ýyl, 1-nji, 2-nji, 5-nji, 6-njy, 9-njy we 10-njy synplarda dowam etdirilendigini we iki ýylyň içinde ähli synp derejelerinde doly durmuşa geçiriljekdigini habar berdi.

Amaly bilime geçiş

Halkara bilim forumlarynda ara alnyp maslahatlaşylan meselelere salgylanyp, Tekin Türkiýedäki intensiw okuw mazmunynyň tankyt edilendigini aýtdy. "Peopleaşlarymyzyň bilimleri teoriýa bilen çäklenmän, endiklere öwürmelidigini bilýäris. Şonuň üçin täze modelde tejribe gönükdirilen bilim çemeleşmesini ulanýarys" -diýdi.

Bu üýtgeşmeler okuwçylaryň diňe bir bilim almagyny däl-de, eýsem bu bilimleri gündelik durmuşda hem ulanmagyny üpjün etmegi maksat edinýär. Tekin täze maksatnamalaryň has amaly kurslary öz içine alýandygyny mälim edip, bilimiň okuwçylara diňe bir teoretiki bilimleri däl, eýsem durmuşa taýýarlamak üçin amaly endikleri hem bermegi maksat edinýändigini aýtdy. "Milli bilim ministrliginiň okuw meýilnamasyny gysgaldandygyny, ýöne köpeltmändigini bellemek isleýärin. Okuwy gutaran okuw meýilnamaňyza esaslanyp tabşyrarsyňyz. Okuwy gutaryp bilmeseňiz, okuw meýilnamasynyň 35 göterim azaldylan görnüşi bilen synag ediler" -diýdi. Şeýle hem ministr köne soraglaryň indi güýje girmejekdigini we synaglaryň ministrlik tarapyndan taýýarlanan täze soraglar bilen taýýarlanmalydygyny aýtdy.

Bilim ulgamyna täzeden serediş

Ministr Tekin üýtgeşmeleri ulgam üýtgetmesi diýip atlandyrmagyň nädogrydygyny aýtdy. "Ulgamyň üýtgemegi düýpli gurluş üýtgemelerini öz içine alýar. Biziň edýän işimiz, döwrüň zerurlyklaryna laýyk gelýän täzeden serediş". Tehnologiki ösüşleriň çalt depginde ösýändigini we bilim ulgamynyň bu üýtgeşmelere laýyk gelmelidigini aýdyp, Tekin: "Gerek däl üýtgeşmeler girizmeýäris" -diýdi.

Hünär sapaklary we ýol görkeziji

Okuwçylaryň soraglaryna jogap beren Tekin, orta mekdeplerde alnyp barylýan agyr ýüklere-de degdi. "Esasanam hünärment mekdeplerinde hepdelik sapak sagatlary diýseň güýçli. Peopleaşlaryň jemgyýetçilik durmuşyna päsgel bermek üçin gaty köp ýüki bar. Täze modeliň dört ýyllyk möhleti gutarandan soň, hepdelik sapaklary täzeden düzeris". Okuw meýilnamasyny 35 göterim azaltmak bilen açylan boşluklarda hünär kurslarynyň we ýol görkezijileriniň üýtgediljekdigini mälim etdi.

Söwda synag kitaplaryna garşy duýduryş

Uniwersitet synagyna taýýarlyk görýän talyplara maslahat bermek bilen, ministr Tekin täjirçilik synag kitaplaryna we hususy sapaklara seresap bolmalydygyny aýtdy. "Käbir toparlar uniwersitet synagyny ykdysady ýa-da syýasy girdeji hökmünde görýärler we size şahsy sapaklary we kitaplary satmaga synanyşýarlar. Şeýle-de bolsa, synag soraglarynyň hemmesiniň okuw kitaplarymyzdan geljekdigini bilmelisiňiz" -diýdi. Talyplara zerur bolan ähli materiallaryň MEB, EBA we OGM material ulgamlarynda elýeterlidigini aýtdy. Şeýle hem, okuwçylaryň kemçilikleri bolan mekdep administrasiýalaryndan mugt kurslar talap edip biljekdigini aýtdy.

Talyplar we mugallymlar üçin geljekki görüş

Ministr Tekiniň aýdan sözleri Türkiýanyň bilim ulgamynda bolup geçen üýtgeşmelere yşarat edýär. Okuw meýilnamasyny ýeňilleşdirmek, amaly bilime geçmek we okuwçylara gönükdirilen çemeleşme geljekde has oňat enjamlaşdyrylan şahsyýetleriň ösmegine goşant goşar. Okuwçylara bilim prosesinde ýüze çykýan kynçylyklary ýeňip geçmek we geljekde has güýçli Türkiýanyň düýbüni tutmak maksat edinilýär. Bu ädimler Türkiye halkara bilim arenasynda bäsdeşlige ukyplylygyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär.

Netijede, bilimdäki bu täzelikler okuwçylara has gowy öwreniş tejribesi berer we şol bir wagtyň özünde sosial we akademiki endiklerini ösdürmäge mümkinçilik berer. Bilimdäki bu üýtgeşiklik, özüne ynamly we zehinli şahsyýetler hökmünde ýaş nesilleriň ösmegine goşant goşar.