Netanýahu Oslo Ylalaşyklaryny ýatyrmak teklibini yza süýşürdi.

Ysraýylyň Premýer-ministri Benýamin Netanýahu koalisiýa hyzmatdaşy, aşa sagçy partiýa tarapyndan Oslo ylalaşyklaryny ýatyrmak üçin teklip edilen kanun taslamasynyň ara alnyp maslahatlaşylmagyny yza süýşürdi. Bu karar içerki we halkara derejesinde giň gerimli täsirleri döretdi.

Kanun taslamasy we yza süýşürmek baradaky karar

“Ysraýyl Haýom” gazetiniň habaryna görä, Oslo ylalaşyklaryny ýatyrmagy maksat edinýän kanun taslamasy Knessete Ýewreý Güýç partiýasynyň deputaty Limor Son Har-Meleç tarapyndan hödürlendi. Şeýle-de bolsa, bu kanun taslamasy Netanýahunyň haýyşy boýunça yza süýşürildi. Bu yza süýşürme kanun taslamasynyň Knessetiň kanun çykaryjy komitetinde ara alnyp maslahatlaşylmagyny yza süýşürdi.

Adalat ministriniň we hökümetiň wezipesi

Adalat ministri Ýariw Lewin kanun taslamasynyň yza süýşürilmegi baradaky karary goldady, ýöne munuň teklibe garşy pozisiýa däldigini aýdyňlaşdyrdy. Lewin: "Biziň bu meseleler bilen has çuňňur tanyş premýer-ministrimiz bar" diýip, yza süýşüriliş premýer-ministriň tassyklamagyna çenli güýjünde galjakdygyny sözüne goşdy. Hökümet sekretary Ýossi Fuks hem ABŞ bilen hyzmatdaşlygyň möhümdigini nygtady.

Sagçy ministrleriň garaýşy

Milli howpsuzlyk ministri Itamar Ben-Gvir Oslo ylalaşygyny tankytlap, "Palestin awtonomiýasynyň terrorçylygy goldaýandygyny" aýtdy we teklip edilýän kanuna goldaw berýändigini bildirdi. Ben-Gvir mundan beýläk-de üýtgetmeleriň zerurdygyny nygtap, muny mümkinçilik hökmünde görýändigini aýtdy.

Har-Melekiň sosial media beýanatlary

ABŞ-da ýerleşýän X sosial media platformasy arkaly beren beýanatynda Parlament agzasy Har-Meleç Palestina döwletiniň döredilmeginiň öňüni almaga söz berendiklerini we Oslo ylalaşyklaryny ýatyrmagyň wagtynyň gelendigini aýtdy. Har-Meleç bu başlangyjy häzirki ýagdaýy düzetmek üçin "ilkinji we zerur ädim" hökmünde häsiýetlendirdi.

Oslo Ylalaşyklarynyň Taryhy we Ähmiýeti

1993-nji ýylda Norwegiýanyň Oslo şäherinde gepleşik geçirilen we ABŞ -da gol çekilen Oslo Ylalaşyklary, şol wagtky Ysraýylyň Premýer-ministri Yzak Rabin bilen Palestin Azadlyk Guramasynyň lideri Ýasser Arafatyň arasynda parahatçylyk prosesini başlatmagy maksat edinýärdi. Ylalaşyk 1999-njy ýyla çenli wagtlaýyn Palestina awtonomiýasyny we ahyrsoňy garaşsyz Palestina döwletini döretmegi maksat edinýärdi.

Ikinji Oslo Ylalaşygy we Sebitleýin Paýlanyş

1995-nji ýylda gol çekilen Ikinji Oslo Ylalaşygy Günbatar Şeriýany A, B we C sebitlerine böldi. Administratiw we howpsuzlyk meseleleri bu ylalaşykda jikme-jik beýan edildi. A sebiti doly Palestinanyň gözegçiliginde galdy, B sebitinde bolsa administratiw gözegçilik palestinalylara, howpsuzlyk bolsa Ysraýyla berildi. C sebiti doly Ysraýylyň gözegçiliginde galdy.

Netije we geljekki ösüşler

Netanýahunyň kanun taslamasyny yza süýşürmek baradaky karary Ysraýylyň içerki syýasatyna we halkara gatnaşyklaryna uly täsir edip biler. Kanun taslamasynyň geljegi belli bolmasa-da, ýakyn günlerde mundan beýläk-de çekeleşikleriň geçirilmegine garaşylýar. Hususan-da, ABŞ-nyň we beýleki halkara aktýorlaryň reaksiýalary bu prosese täsir edýän faktorlaryň biri bolup biler.