SGK-dan goşa pensiýa barada gowy habar: goşa pensiýa kim alyp biler? Ine, ähli şertler we jikme-jiklikler

Durmuş üpjünçiligi institutynyň (SGK) çäginde ätiýaçlandyrylan adamlara we peýdalanýanlara hödürlenýän goşa aýlyk mümkinçilikleri millionlarça raýatyň iň gyzyklandyrýan meseleleriniň biridir. SSI hünärmeni Dilek Ete sosial üpjünçilik kanunçylygyndaky käbir şertlere laýyk gelýän adamlaryň bir wagtyň özünde iki dürli pensiýadan peýdalanyp biljekdigi barada möhüm düşündirişler berdi. Iki gezek pensiýa bermek prosesinde ätiýaçlandyrylanlaryň ýagdaýy, pensiýa berlen status, ätiýaçlandyryşyň başlanýan senesi we jyns ýaly ölçegler möhüm ähmiýete eýe.

SSI kanunçylygynda goşa pensiýa almagyň esasy ölçegleri haýsylar?

SSI hünärmeni Dilek Ete sosial media hasabynda paýlaşan maglumatlaryna görä, peýdalanýanlara kanuny kadalaryň çäginde iki esse aýlyk almak hukugy berilýär. Bu hukukdan peýdalanmak üçin ätiýaçlandyryş ýagdaýlarynyň (SSK, Bağ-Kur, Emekli Sandığı) laýyklygy, adamyň iş ýagdaýy we kanuny hasaba alyş seneleri ýaly tehniki jikme-jiklikler barlanýar. Zerur şertleri ýerine ýetirýän raýatlar her aý iki dürli çeşmeden yzygiderli töleg alyp, býudjetine goşant goşup bilerler.

Dul aýallar we ýetimleriň pensiýasy üçin goşa pensiýa almagyň şertleri

spouser-aýalyny ýitiren raýatlar üçin dul aýallaryň pensiýa hukugy, işine ýa-da pensiýa ýagdaýyna garamazdan goralýar. Spouser-aýalyny ýitiren adam, öz adyndan işjeň işleýän ýa-da pensiýa alýan hem bolsa, ölen ýanýoldaşyndan dul pensiýa almaga haklydyr. Bu hukugyň dowam etmeginiň iň esasy şerti, gaýtadan durmuşa çykmaly däldir.

Dürli ätiýaçlandyryş ýagdaýlaryndan aýlyk ýeňillikleri almak mümkinçiligi goşa aýlyk almagyň artykmaçlyklaryndan biridir. SSK ýa-da Bağ-Kur çäginde dul aýalyň pensiýasyny alan adam, şol bir wagtyň özünde ölen enäniň ýa-da kakasynyň pensiýa gaznasy (döwlet işgäri) tarapyndan kanuny şertlere laýyk gelmegi şerti bilen ýetim pensiýasyndan peýdalanyp biler.

Mundan başga-da, SSK ýa-da Bağ-Kur çäginde işleýän ýa-da pensiýa çykan aýallar belli şertlerde ölen ene-atalaryndan ýetim pensiýasyny hem alyp bilerler. Munuň üçin ene ýa-da kaka döwlet işgärleri kanunynyň çäginde bolmaly, ýagny Pensiýa gaznasy statusyna eýe bolmaly we kanunçylykdaky şertler berjaý edilmeli. Özleri üçin işlemeýän we pensiýasy bolmadyk adamlar ýetimleriň pensiýasyny ene-atasyndan aýry alyp bilerler, eger-de ene-atasyny ýitiren halatynda degişli ätiýaçlandyryş ýagdaýy bilen baglanyşykly şertler berjaý edilse.

Iş hadysalary we uniwersitet okuwçylary üçin ýörite hukuklar

SGK kanunçylygy, bilimini dowam etdirýän ýaşlary we goşa töleg mümkinçiligi bolan iş heläkçiligine uçran işgärleri goldaýar. Educationokary bilimini dowam etdirýän erkek we aýal çagalar, belli bir şertlerde ätiýaçlandyrylan bolsalar-da, 25 ýaşyna çenli ýetimleriň pensiýasyny almagy dowam etdirip bilerler. Bu amalda aýlyk hakyny azaltmazlyk, adamyň ätiýaçlandyryş ýagdaýy we bilimdäki dowamlylygy ýaly kanunçylyk jikme-jikliklerine laýyklykda baha berilýär.

Beýleki tarapdan, iş heläkçiligi ýa-da hünär keseli sebäpli hünäri boýunça gazanç ukybynyň azyndan 10 göterimini ýitiren adamlara hemişelik maýyplyk kömek pullary berilýär. Bu nukdaýnazardan, hemişelik maýyplyk girdejisini alýan ätiýaçlandyrylan adamlar, pensiýa şertlerini tamamlap, geljekde kanuny çäkler we şertler berjaý edilse, pensiýa hukugyna eýe bolsa, şol bir wagtyň özünde hemişelik maýyplyk girdejisinden we pensiýadan peýdalanyp iki esse aýlyk alyp bilerler.