Şweýsariýada ilatyň çäkli sala salşygy: Jemgyýet ikä bölündi
Şweýsariýa ilaty 10 million bilen çäklendirmegi maksat edinýän referenduma taýýarlanýar. Bu başlangyç jemgyýetçilik pikirini ikä böldi.
Şweýsariýa 14-nji iýunda geçiriljek we ýurduň geljegine ýakyndan gyzyklanýan referenduma taýýarlanýar. Şweýsariýa Halk Partiýasy (SVP) tarapyndan goldanýan bu başlangyç, ýurduň ilatyny 10 million bilen çäklendirmegi maksat edinýär. Bu teklip Şweýsariýanyň jemgyýetçiliginde gyzgalaňly jedelleriň döremegine sebäp boldy. Şweýsariýaly saýlawçylar bu möhüm meselede bölünýärler. Saýlawlar ses berişlikden öň we garşy nyrhlaryň biri-birine gaty ýakyndygyny görkezýär.
Bu çekişmeleriň esasy nokatlarynyň biri jemgyýetçilik hyzmatlaryndan has gowy peýdalanmak we durmuş derejesini goramak islegi. Teklip kabul edilse, ilat 9,5 milliondan geçmezden ozal mejlisiň çäre görmegine garaşylýar.
Saýlawçylar näme pikir edýär?
Genevaenewanyň köçelerinde mikrofon berlen şweýsariýalylar dürli pikirleri aýdýarlar. Alumuddin Usmani bu inisiatiwany goldaýandygyny we migrasiýanyň ýerlikli we dowamly tertipde düzgünleşdirilmelidigine ynanýandygyny aýtdy. Usmani bu inisiatiwanyň serhetleriň doly ýapylmagyny aňlatmaýandygyny we ykdysadyýete goşant goşjak ökde işçileriň kabul ediljekdigini öňe sürýär.
Beýleki tarapdan, Pýer Ekert ilat meselesini ulaldypdyr öýdýär. Ekert, dogluş derejesiniň pesligi sebäpli 2050-nji ýylda-da Şweýsariýa üçin 10 milliondan köp bolmak kyn boljakdygyny aýdýar. Immigrasiýany bes etmegiň ykdysadyýetde kynçylyk döredip biljekdigini duýdurýar.
Bölünen jemgyýetiň aladalary
aterekaterina Nozdrina bu inisiatiwany goldaýanlaryň biridir. Şweýsariýanyň infrastruktura meselelerine ünsi çekip, Nozdrina ilatyň köpelmeginiň bu problemalary hasam çuňlaşdyrýandygyny aýtdy. Bu inisiatiwanyň migrasiýany düýbünden bes etmegi maksat edinmeýändigini, durnukly ösüşi gözleýändiklerini aýtdy.
Kristian Bauwens entek karar bermedi. Bauwens bu inisiatiwanyň bulam-bujarlygy we näbelliligi döredýändigini, şeýle hem ilatyň iş bilen baglanyşykly aladalaryny görkezýändigini aýtdy. Şeýle başlangyçlaryň halkara gatnaşyklaryna hem täsir edip biljekdigini pikir edýär.
SVP-iň Durnuklylyk başlangyjy
SVP tarapyndan goldanýan bu teklip, 2050-nji ýyla çenli Şweýsariýanyň ilatynyň 10 milliondan geçmeginiň öňüni almagy maksat edinýär. Bu maksada ýetmek üçin esasanam gaçybatalga we maşgala birleşmegi bilen baglanyşykly çäreler görülmegi meýilleşdirilýär. Bu inisiatiwada Şweýsariýanyň halkara şertnamalary barada täzeden gepleşik geçirmelidigi hem göz öňünde tutulýar.
Bu inisiatiwany goldaýanlar bu teklibiň immigrasiýa gözegçilik etmegiň usulydygyny öňe sürseler-de, garşydaşlary munuň täze problemalar döredip biljekdigini aýdýarlar. Häzirki wagtda Şweýsariýanyň ilaty takmynan 9,1 million adam bolup, bu ösüşiň infrastruktura basyş edýändigi öňe sürülýär.
Netije we bolup biljek ösüşler
14-nji iýunda geçiriljek ses berişlik Şweýsariýanyň geljekki immigrasiýa syýasatlaryna we halkara gatnaşyklaryna gönüden-göni täsir edip biler. Bu inisiatiwanyň kabul edilip-edilmejekdigi entek belli däl bolsa-da, netijeler ýurduň syýasy we jemgyýetçilik gurluşynda düýpli üýtgeşmelere sebäp bolup biler öýdülýär.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!