Swift obserwatoriýasy atmosfera girdi: 1,5 tonna ulag heläkçilige uçrady

ABŞ kosmos güýçleri, 22 ýyl bäri orbitada bolan takmynan 1,5 tonna agramy bolan Neil Gehrels Swift obserwatoriýasynyň, Gün işjeňliginiň ýokarlanmagy sebäpli ýüze çykýan atmosfera süýşmegi netijesinde Sumatranyň demirgazygyndaky Indonesiaeriň atmosferasyna girendigini tassyklady. NASA-nyň işgärleri kosmos gämisiniň uly böleginiň atmosfera giren wagtynda ýanjakdygyny çaklaýarlar, galan bölekleriň Earther ýüzüne zeper ýetirmeginiň ähtimallygynyň gaty pesdigini aýtdylar.

Näme üçin Swift Obserwatoriýasynyň halas ediş işi şowsuz boldy?

Link atly kosmos gämisi meýilnamalaşdyryşdan has çalt orbita düşen Swift obserwatoriýasyny halas etmek üçin 3-nji iýulda Marşal adalaryndan uçuryldy. “Katalyst Space Technologies” -iň eýeçiligindäki “Link” ulagy Swift-i ele almak we orbitasyny ýokarlandyrmak üçin niýetlenipdi. Şeýle-de bolsa, “Link” kosmiki gämisiniň hereketlendiriji ulgamynda tehniki näsazlyklar we ugruny üpjün edýän reaksiýa tigirleri amalyň şowsuz bolmagyna sebäp boldy we obserwatoriýanyň atmosfera düşmegi duruzylyp bilinmedi.

22 ýyllyk astrofizika gözlegine nähili täsir eder?

NASA tarapyndan 2004-nji ýylda işe girizilen Neil Gehrels Swift obserwatoriýasy 22 ýyla golaý wagt bäri gamma şöhleleriniň ýarylmagy ýaly duýdansyz kosmiki hadysalary ýüze çykarmakda möhüm rol oýnady. Dürli asman jisimlerine çalt üns bermek ukyby bilen tapawutlanýan obserwatoriýanyň ýitmegi, kosmosa gözegçilik etmekde boşluk döretdi. Swiftiň wezipesini gönüden-göni öz üstüne almaga taýyn obserwatoriýa bolmansoň, NASA bar bolan işjeň obserwatoriýalary ulanyp, duýdansyz kosmiki hadysalara jogap berip biljek täze usullary işläp düzjekdigini mälim etdi.

Sputnik yzarlaýyş hünärmeni Jonatan MakDoelliň ABŞ-nyň kosmos güýçleriniň maglumatlaryna esaslanyp, 1,5 tonnalyk obserwatoriýa Sumatranyň demirgazygyndaky atmosfera girdi. NASA ulagyň näçeräk ot bilen ýok edilendigi entek belli däldigini, ýöne ýer böleklerine zeper ýetirmek howpunyň azdygyny aýtdy.

Kosmos galyndylaryny orbitadan aýyrmak we işjeň hemralary goramak prosesi halkara kosmos kanunlary we howpsuzlyk teswirnamalarynyň çäginde amala aşyrylýar. NASA ýaly guramalar möhleti gutaran ýa-da atmosfera gözegçilikden çykýan ulaglaryň gözegçilik astynda girmegi üçin işlese-de, atmosfera süýşmesi ýaly tebigy faktorlar käwagt garaşylmadyk netijeleri berip biler.

Netije

Swift obserwatoriýasynyň ýitmegi, kosmosda iş möhletini tamamlan ýa-da tehniki näsazlygy başdan geçiren ulaglary dolandyrmakda çynlakaý kynçylyklary görkezýär. Halas ediş amallarynyň, esasanam hususy pudagyň hyzmatdaşlygy bilen amala aşyrylan tehniki näsazlyklara duýgurlygy, geljekdäki kosmos işlerinde has çydamly we artykmaç ulgamlaryň ähmiýetini görkezýär.

Mümkin täsirler

Bu ösüş, şuňa meňzeş orbitalardaky beýleki işjeň emeli hemralaryň atmosfera süýşmegine nähili täsir etjekdigi barada alada döredip biler. Mundan başga-da, duýdansyz kosmiki hadysalary yzarlaýan ylmy jemgyýet, täze gözegçilik usullary işlenip düzülýänçä Swift tarapyndan üpjün edilýän çalt maglumat akymy kesilende wagtlaýyn maglumat ýitgisini başdan geçirip biler.