Trump-nyň Hormuz bogazy Eýrana abanýan howp: "Doňdurylan baýlyklardan ýitgiler öwezini dolýar"

ABŞ-nyň prezidenti Donald Trump dünýä söwdasynyň iň möhüm tranzit nokatlaryndan biri bolan Hormuz bogazyndaky howpsuzlyk töwekgelçiligi barada oýun üýtgediji beýanat berdi. Sosial media hasaby arkaly Eýrany gönüden-göni nyşana alýan Trump, sebitdäki deňiz hereketiniň howpsuzlygyny goramak üçin düýpli maliýe sanksiýa mehanizmini girizjekdiklerini habar berdi.

Hormuz bogazynda täze döwür: ABŞ-dan maliýe goldawy

Donald Trump mundan beýläk habar berilýänçä, Hormuz bogazyndan geçýän gämilere ýa-da ýüklere islendik hüjüm, päsgelçilik ýa-da zeper ýetmegi Eýranyň baýlyklaryndan gönüden-göni ýygnaljakdygyny aýtdy. Trump bu kontekstde ýüze çykjak çykdajylaryň "ABŞ-nyň we gözegçilik edýän Eýranyň pullary" tarapyndan tölenjekdigini aýtdy. Bu ädim Waşingtonyň Tährana edilýän ykdysady basyşy harby meýdançadan maliýe sanksiýalary meýdanyna geçirendiginiň iň anyk görkezijisi hökmünde düşündirildi.

"Adalatly we zerur ädim"

ABŞ-nyň prezidenti hem öz beýanatynda bolup biljek zyýanyň derejesine ünsi çekdi we ýitgileriň gaty uly bolup biljekdigini duýdurdy. Trump doňdurylan Eýranyň emläkleriniň bu maksat bilen ulanylmagyny "zerur we adalatly ädim" diýip häsiýetlendirdi we halkara deňiz söwdasynyň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin bu usulyň gutulgysyzdygyny öňe sürdi. Bu karar, Hormuz bogazynda gämi gatnawy üçin ätiýaçlandyryş we howpsuzlyk çykdajylary ara alnyp maslahatlaşylýan döwürde möhüm öwrülişik hasaplanýar.

Global energiýa koridorynda dartgynlylygyň ýokarlanmagy

Dünýädäki nebit iberilişiniň takmynan bäşden bir böleginiň amala aşyrylýan Hormuz bogazy ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky geosyýasy konfliktiň merkezidir. Trumpyň ABŞ-nyň gözegçiligindäki Eýran gaznalaryny göni kompensasiýa çeşmesi hökmünde görkezmegi, sebitdäki öňüni alyş strategiýasyna täze bir goşant goşdy. Hünärmenler bu ädimiň sebitdäki harby dartgynlygy güýçlendirip biljekdigini we Eýranyň sebitdäki hereketlerini çäklendirip biljekdigini aýdýarlar.