Türkiýede ätiýaçlandyryş sowatlylygy boýunça gözleg: Her üç adamdan biri öz syýasatyny okamaýar

Türkiýede ätiýaçlandyryş pudagy boýunça geçirilen giňişleýin gözleg raýatlaryň ätiýaçlandyryş önümlerine elýeterliliginiň we syýasatyň mazmunyna düşünmegiň kemçiliklerini ýüze çykardy. Maglumat instituty tarapyndan geçirilen gözlegiň netijesine görä, ätiýaçlandyryş eýeleriniň ýarysyna golaýy syýasat beýannamalaryna düşünmekde kynçylyk çekýär, üç adamdan biri ätiýaçlandyryş polisini asla okamaýar. Gözleg, jemgyýetiň ätiýaçlandyryş sowatlylygynyň umumy görkezijisiniň 50,4 balda galandygyny we ätiýaçlandyryş habardarlygyny ýokarlandyrmak üçin täze ädimleriň zerurdygyny ýüze çykardy.

ätiýaçlandyryş sowatlylygynyň derejesi nähili?

Weri institutynyň direktorlar geňeşiniň başlygy Bekir Aırdyr, jemgyýetiň ätiýaçlandyryş baradaky bilim derejesine baha berende, şahsyýetleriň ätiýaçlandyryş bilen özlerini arkaýyn duýýandyklaryna garamazdan, esasy düşünjeleri özleşdirmeýändiklerini aýtdy. Gözleg maglumatlaryna görä, jemgyýetiň 44,8 göterimi sowatlylyk derejesinde, 42,6 göterimi orta sowatlylyk derejesinde, 12,6 göterimi ýokary sowatlylyk derejesinde. Gatnaşanlaryň diňe 14-15 göterimi öz syýasatlaryny doly okasa-da, “ýüz tutmak” we “goşundy” ýaly tehniki adalgalar sarp edijilere düşünmekde iň kyn düşünjeleriň biridir.

Pudagyň ösüş maksatlary we çözgüt teklipleri

HDI Sigortanyň baş direktory Firuzan İşcan, Türkiýede ätiýaçlandyryş nyrhynyň 2,62 göterimdigini we bu stawkany Türk ätiýaçlandyryş birleşiginiň 2030-njy ýyldaky meýilnamasyna laýyklykda 4,7 göterime çenli ýokarlandyrmagy maksat edinýändigini aýtdy. İşkan ätiýaçlandyryş gorag boşlugyny azaltmak maksady bilen "plönekeýleşdirmek görüşini" durmuşa geçirendiklerini mälim etdi we syýasat dilleriniň we amallarynyň ýönekeýleşdirilmegi müşderiniň tejribesini ýokarlandyrjakdygyny aýtdy. Insurancetiýaçlandyryş önümleri bolmadyk şahslar, býudjetiň ýeterlik däldigini we ýokary bahalaryň ulgama girmezliginiň esasy sebäplerini görkezýärler.

Türkiýanyň hemme ýerinde geçirilen bu gözleg ätiýaçlandyryş sowatlylygynyň pes derejede galýandygyny we ätiýaçlandyryş eýeleriniň köpüsiniň tehniki şertlere düşünmekde kynçylyk çekýändiklerini we syýasatlaryny okamaýandygyny ýüze çykardy. Instiýaçlandyrylan adamlaryň diňe 15 göterimi öz syýasatlaryny içgin okasa-da, býudjet çäklendirmeleri we bahalaryň kabul edilmegi ätiýaçlandyryş almakda iň uly päsgelçilik bolup durýar.

insurancetiýaçlandyryş amallaryndaky çylşyrymlylyklar we sowatlylygyň pes derejesi sarp edijilere öz hukuklaryna we borçlaryna doly düşünmegi kynlaşdyrýar. Insurancetiýaçlandyryş kompaniýalarynyň syýasat dillerini ýönekeýleşdirmek ugrundaky tagallalary, sarp edijiler tarapyndan karar kabul edilmegine we bu pudakdaky ynam gurşawyny berkitmäge gönükdirilendir. Raýatlar ätiýaçlandyryş polisi ýa-da düşünmeýän makalalary bilen baglanyşykly jedeller ýüze çykan halatynda ätiýaçlandyryş kompaniýalarynyň müşderi hyzmatlaryndan ýa-da ätiýaçlandyryş arbitra Commission topary ýaly degişli guramalardan goldaw alyp bilerler.

Netije

Gözlegleriň netijesi, ätiýaçlandyryş pudagynyň diňe önümleriň dürlüligine däl, eýsem sarp edijiniň önüme düşünmegine we kabul edilmegine hem üns bermelidigini görkezýär. Tehniki adalgalaryň çylşyrymlylygy we okamak syýasatlarynyň pesligi, ätiýaçlandyryş habardarlygyny ýokarlandyrmak üçin has ýönekeý we düşnükli aragatnaşyk diliniň zerurdygyny subut edýär.

Mundan başga-da, ätiýaçlandyryşy bolmadyklaryň esasy sebäbiniň ykdysady sebäpler, pudagyň nyrh syýasatlary bilen jemgyýetiň satyn alyş güýji arasynda deňagramlylygyň bolmalydygyny görkezýär. Insurancetiýaçlandyryş sowatlylygyny ýokarlandyrmak, şahsyýetler üçin hem maliýe howpsuzlygyny üpjün etmek üçin, hem-de pudagyň durnukly ösmegi üçin möhüm ähmiýete eýe.

Mümkin täsirler

Insurancetiýaçlandyryş kompaniýalarynyň syýasaty ýönekeýleşdirmek ugrundaky ädimleri, sarp edijileriň ätiýaçlandyryş önümlerine bolan ynamyny artdyryp we polisiýanyň okaýyş derejesini ýokarlandyryp biler. Bu ätiýaçlandyryş kompaniýalary bilen müşderileriň arasyndaky jedelleriň azalmagyna we uzak möhletde müşderiniň kanagatlanmasynyň ýokarlanmagyna goşant goşup biler.

Sosial ätiýaçlandyryş sowatlylygynyň ýokarlanmagy adamlara garaşylmadyk töwekgelçiliklere has gowy taýýarlanmaga we ätiýaçlandyryş pudagynyň bazar paýyny giňeltmäge kömek edip biler. Şeýle-de bolsa, ykdysady päsgelçilikler dowam etse, ätiýaçlandyryş nyrhynyň ýokarlanmagynyň göz öňünde tutulan derejelere ýetmegi üçin wagt gerek bolup biler.