Türkiýede gorkuzýan Alsgeýmeriň köpelmegi: 700 müň näsag bar, 2050-nji ýylda iki esse artar!
Türkiýede takmynan 700 müň demans keseli bar. Hünärmenler garry ilat bilen 2050-nji ýyla çenli bu mukdaryň azyndan iki esse artjakdygyny çaklaýarlar.
Türkiýede ömrüň dowamlylygyny ýokarlandyrmak we ilatyň çalt garramagy newrologiki keselleri getirýär. Häzirki maglumatlara görä, biziň ýurdumyzda takmynan 700 müň adamyň Alsgeýmer we dürli demans keselleri bilen göreşýändigi çak edilýär. Hünärmenler ätiýaçlyk çäreleri görülmese, ýakyn wagtda bu görkezijiniň has çynlakaý derejelere ýetjekdigini duýdurýarlar.
Garry ilat we global howp: 2050-nji ýylda işleriň sany iki esse artar
Her ýyl 21-nji sentýabrda bütin dünýäde geçirilýän Bütindünýä Alsgeýmer güni çäginde möhüm beýanat beren Antalýa hassahanasynyň newrologiýa bölüminiň professory. Doktor emasemin Biçer Gömceli keseliň global ölçegine ünsi çekdi. Prof. Doktor Gömçeli her ýyl dünýäde takmynan 10 million täze Alsgeýmer keseliniň anyklanýandygyny mälim edip, Türkiýedäki ýagdaýyň möhüm derejededigini aýtdy. Ilatyň garramagy baradaky çaklamalara görä, 2050-nji ýyla çenli biziň ýurdumyzda demans keseliniň sanynyň 2-5 esse artyp biljekdigini mälim eden Gömçeli, bu ýagdaýyň geljekde Türkiýäniň jemgyýetçilik saglygy meseleleriniň birine öwrüljekdigini aýtdy.
Irki diagnoz we üýtgäp bilýän töwekgelçilik faktorlary ömri halas edýär
Alsgeýmer keselini düýbünden ýok etmek mümkin bolmasa-da, irki diagnoz bilen onuň ösüşini haýallatmak we durmuş derejesini ýokarlandyrmak mümkindir. Prof. Dr. asasemin Biçer Gömceli, adamlaryň özlerinde ýa-da ýakynlarynda duýýan ýatdan çykmagyň alamatlaryny garrylygyň tebigy netijesi diýip hasaplamaly däldigini aýtdy. Gömceli: "forgetatdan çykarylan badyna hünärmen bilen haýal etmän maslahatlaşmaly" diýdi we irki diagnozyň we gözegçilik edip bolýan töwekgelçilik faktorlarynyň ähmiýetini görkezdi.
Alsgeýmeriň töwekgelçiligini azaltmak üçin 8 altyn durmuş reseptleriProf. Doktor emasemin Biçer Gömceli, Alsgeýmeriň we demansyň beýleki görnüşleriniň töwekgelçiligini azaltmak üçin 8 sany möhüm altyn teklip berdi:
1. Yzygiderli maşk ediň: Iň azyndan 150 minut ortaça fiziki işjeňlik etmegi ýa-da hepdede gezelenç etmegi endik ediniň.
2. Ortaýer deňziniň görnüşini iýiň: Beýni saglygyny goramak üçin Ortaýer deňzi ýa-da DASH görnüşli iýmit, ýagny gök önümlere, miwelere, zeýtun ýagyna we balyklara esaslanýan dietany kabul ediň.
3. Hroniki keselleri gözegçilikde saklaň: bloodokary gan basyşyňyz, gan şekeriňiz (süýji keseli) we holesteriniň derejesi yzygiderli gözegçilikde saklaň.
4. Akyl we jemgyýetçilik taýdan işjeň boluň: Täze güýmenje alyň, kitap okaň, bulgurlary çözüň we jemgyýetçilik töweregiňiz bilen berk aragatnaşyk saklaň.
5. Sensor ýitgisine üns bermäň: Eşidiş we görüş problemalary beýniniň işine gönüden-göni täsir edýär; Saglyk meseleleriniň bu görnüşlerini hökman bejeriň.
6. Zyýanly endiklerden daşda duruň: Çilimi düýbünden taşlaň we aşa köp alkogol içgilerinden gaça duruň.
7. leepatmagyň nagyşlaryna we stres dolandyryşyna üns beriň: Hil taýdan ýokary uky görnüşini dörediň we gündelik durmuşyňyzdaky stres faktorlaryny azaltmaga synanyşyň.
8. Kelläňizi täsirlerden goraň: Özüňizi bolup biläýjek şikeslerden goramak üçin sport ýa-da ulag süreniňizde zerur howpsuzlyk çäreleri görüň.
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!