Türkiýede jaýyň ortaça bahasy 5 million TL boldy: Hakyky bahalaryň arzanlamagy dowam edýär

Türkiye boýunça ýaşaýyş jaý bazary ýokary inflýasiýanyň we üýtgeýän maliýe şertleriniň kölegesinde işjeň döwri başdan geçirýär. Jaýlaryň bahasy soňky ýylda nominal taýdan ýokarlanmagyny dowam etdirse-de, inflýasiýa garşy hakyky bahasyny ýitirdi. Sarp edijileriň ýaşaýyş jaýyna bolan islegi güýçli bolsa-da, ipoteka karzy göterim mukdarynyň ýokarlanmagy we altyn ýaly maýa goýum gurallarynyň üýtgemegi sebäpli tölegiň ýeterlik däldigi satyn alyş kararlarynyň yza süýşürilmegine getirýär. Iň soňky gözleglere görä, Türkiýede ortaça jaýyň satuw bahasy 5 million TL -e ýetýär, gozgalmaýan emläk goýumlarynyň yzyna gaýtaryş möhleti ortaça 13 ýyl hasaplanýar.

Inflýasiýa garşy hakyky eriş: Jaý bahalarynda iň soňky ýagdaý

2026-njy ýylyň maý aýyndaky ýaşaýyş jaý bahasy hasabatyna görä, Türkiýede ýaşaýyş kwadrat metriniň ortaça satuw bahasy 40 müň 486 TL , ýaşaýyş jaýynyň ortaça bahasy bolsa 5 million TL. Kwadrat metrleriň bahasy geçen ýyl nominal taýdan 23,8 göterim ýokarlandy. Şeýle-de bolsa, bu ýokarlanma inflýasiýa üçin düzedilende, ýyllyk hakyky bahanyň üýtgemeginiň -6.5% bolýar. Bu maglumatlar, Türk Lirasynda jaý bahalarynyň ýokarlanandygyna garamazdan, inflýasiýa garşy satyn alyş kuwwatynyň azalandygyny aýdyň görkezýär.

Emlakjet we Endeksa bilen hyzmatdaşlykda taýýarlanan maglumatlara laýyklykda iň köp öý satuwy bolan 30 şäher gözden geçirilende, Denizli her ýyl nominal kwadrat metr bahasy 32,4 göterim ýokarlamakda öňdeligi eýeledi. “Denizli” 30,7 göterim bilen “Ankara”, 29,1 göterim bilen “Elazyğ”, 28,8 göterim bilen “Kokaeli” we 28,8 göterim bilen Antalýa bilen ikinji orunda barýar. Hakyky üýtgeşmeleriň nyrhlaryna seredenimizde, Denizli -0.05% bilen keseligine gidýär; Hakyky pese gaçmak Ankarada, -2,5% Elazğda, Kokaeli we Antalýada takmynan -2,8% peseldi.

Bäş uly şäherde bahanyň boşlugy: Stambul we Ankara tapawutlanýar

Şuňa meňzeş surat Stambulda, Ankarada, Izmirde, Bursa we Antaliýada, ilatyň gürlügi boýunça iň uly bäş welaýat bolan Türkiýäniň bäş welaýatynda agdyklyk edýär. Bu welaýatlaryň arasynda ýyllyk nominal inedördül metr bahasy 30,7 göterim ýokarlap, Ankara iň ýokarda boldy. Paýtagtda 28,8 göterim bilen Antalýa, 27,6 göterim Stambul, 23 göterim bilen Bursa we 20,5 göterim bilen Izmir bar. Inflýasiýa bilen sazlanan hakyky üýtgeşmeler maglumatlarynda bäş esasy welaýatda azalma boldy. Hakyky bahalar Ankarada -1,4%, Antalýada -2,8%, Stambulda -3,7%, Bursa -7.1% we Izmirde -9.1% arzanlady.

2026-njy ýylyň maý aýyna çenli inedördül metr satuw bahalary Stambulda 63 müň TL, Antalýada 54 müň 500 TL, Izmirde 52 müň TL, Ankarada 37 müň 600 TL we Bursa şäherinde 35 müň TL hökmünde hasaba alyndy. Jaýyň ortaça satuw bahasy nukdaýnazaryndan Stambul 6 million 950 müň TL bilen liderligini dowam etdirdi, ondan soň 6,3 million TL bilen Izmir, 6 million TL bilen Antalýa, 4,8 million TL bilen Ankara we 4,5 million TL bilen Bursa öňde barýar.

Interestokary göterim nyrhlary we pes töleg problemalary maýa goýujylary awtoulaglara sürýär

2025-nji ýylyň dowamynda 2,49 göterime we 2,69 göterime çenli azaldylan ýaşaýyş jaý karzy göterimleri 2026-njy ýylyň ikinji ýarymyndan başlap ýene ýokarlanyp başlady. Housingaşaýyş jaý bahalarynyň durgunlygyna garamazdan, iň pes göterim mukdary 2,89 göterime çenli ýokarlandy we alyjylaryň bazardan daşlaşmagyna sebäp boldy. Beýleki tarapdan, tygşytlamalaryny altyn ýaly gurallara goýýan we bu girdejilerinden ýokary töleg töläp, göterimsiz maliýeleşdiriş ulgamlaryna girmegi maksat edinýän raýatlar altyn bahalarynyň pes tendensiýasy sebäpli garaşmak kararyna geldiler. Bu ýagdaý, göterimsiz maliýeleşdiriş modellerine islegiň belli bir wagt ýaşaýyş jaýynyň ýerine awtoulag satyn almalaryna geçmegine sebäp boldy.

Emlakjet we Endeksa kompaniýasynyň baş direktory Görkem Öğüt, bazardaky ösüşlere baha berip, karz almak aňsatlaşsa we maliýeleşdiriş şertleri gowulaşsa, ýaşaýyş jaý bahalarynda hakyky ýokarlanmany çaklaýandyklaryny aýtdy. Öğüt: "Jaý bazaryndaky bahalaryň üýtgäp durýan döwürlerinde, satyn almak we satmak kararlary diňe mahabatlandyrylan bahalara seredip kabul edilmeli däldir. Maýa goýmak isleýän her bir adama häzirki maglumatlary deňeşdirmek arkaly paýhasly ädim ätmegi maslahat berýäris".

Investmentaşaýyş maýa goýumynda amortizasiýa döwri: Iň çalt gaýdyp gelmek Ankarada

Jaýa maýa goýlanda iň möhüm görkezijileriň biri hasaplanýan amortizasiýa (yzyna gaýtmak) döwri, Türkiýede ortaça 13 ýyl hasaplandy. Jaý bahasy bilen kärende girdejisiniň arasyndaky deňagramlylygy görkezýän bu döwür, maýadarlaryň radarynyň başynda. Maý aýynda iň köp satylan 30 welaýatyň arasynda iň uzak gaýdyp geliş döwri syýahatçylygyň halaýan Muğla şäherinde 19 ýyl bilen ölçeldi. Bu döwür Stambulyň umumy ortaça 13 ýylyna laýyk gelýän bolsa-da, Ankara 12 ýyllyk amortizasiýa döwri bilen maýadarlaryna iň çalt girdeji getirýän şäher hökmünde ünsi çekdi.