“Vodafone” “Dünýä üçin zerur” taslamasy bilen 40 tonna elektron galyndylaryny gaýtadan işledi

“Vodafone” has durnukly dünýä maksady bilen amala aşyrýan “Dünýä üçin zerur” taslamasynyň çäginde şu wagta çenli 40 tonna elektroniki galyndylary gaýtadan işledi. WWF-Türkiýe we Habitat Assosiasiýasy bilen hyzmatdaşlykda geçirilen bu gözleg, elektroniki galyndylardan alnan gymmaty tebigaty goramak okuwyna öwürmek arkaly sosial peýdany üpjün etmegi maksat edinýär. 2026-njy ýylyň 4-nji noýabrynda berlen beýanata görä, taslamanyň çäginde guralan okuwlar bilen 87 müňden gowrak adama baryp ýetdi.

Dünýä taslamasy üçin zerur haýsy öwrülişigi maksat edinýär?

Vodafone Türkiýe Executiveerine ýetiriji geňeşiň başlygynyň orunbasary Hasan Süel, taslamanyň diňe bir gaýtadan işlemek däl, eýsem özüni alyp barşyň üýtgemegi hereketidigini aýtdy. Türkiýe tarapyndan gurnalan COP31 konferensiýasynyň "Zol galyndylary we metany azaltmak" mowzuklaryna laýyk gelýän taslama, çagalaryň we ýaşlaryň daşky gurşaw baradaky habardarlygyny ýokarlandyrmagy maksat edinýär. Hasan Süel howanyň krizisini çözmekde tehnologiýalaryň, gaýtadan işlemegiň we bilimiň bilelikde ulanylmalydygyny aýtdy.

Elektron galyndylary gaýtadan işlemek haýsy standartlara laýyklykda amala aşyrylýar?

ectedygnalan elektron galyndylary, taslamanyň ygtyýarly gaýtadan işleýän hyzmatdaşy Ouno Green Kampus desgalarynda ýokary howpsuzlyk standartlarynda gaýtadan işlenýär. Maglumat howpsuzlygy ileri tutulýan amallarda fiziki ýok etmek we programma üpjünçiligini ýok etmek usullary ulanylýar. Plastmassa, kabel we gaplamak ýaly materiallar desgalarda gaýtadan işlenýän bolsa, gymmat bahaly metallar hem ykdysadyýete gaýtadan ulanylýar. Her tapgyry 24/7 kamera gözegçiligi astynda amala aşyrylýan bu amallar, daşky gurşawa täsirini azaltmagy maksat edinýär.

Vodafone, WWF-Türkiýe we Habitat Assosiasiýasy bilen bilelikde amala aşyrylan "Dünýä üçin zerur" taslamasy, 40 tonna elektron galyndylaryny gaýtadan işlemek arkaly 87 müňden gowrak adama daşky gurşawy öwretdi. Köp tomaşaçylara, esasanam 7-14 ýaş aralygyndaky çagalara ýeten bu taslama, her 1 TL maýa goýumy üçin 4,56 TL sosial gymmatlyk öndürip, daşky gurşawa we sosial täsire eýe bolmagy başardy.

Elektron galyndylary gaýtadan işlemek, tebigy baýlyklary goramagyň we galyndylary dolandyrmagyň bir bölegi hökmünde Türkiýedäki galyndylaryň nol görnüşine laýyklykda goldanýar. Raýatlar aýratyn ulanylýan elektron enjamlaryny ygtyýarly gaýtadan işleýän desgalara ýa-da degişli edaralaryň ýygnamak nokatlaryna eltip, bu prosese goşant goşup bilerler.

Netije

Taslamanyň netijeleri, jemgyýetçilik jogapkärçilik taslamalarynyň dogry hyzmatdaşlyk bilen daşky gurşaw we ykdysady gymmatlyklary döredip biljekdigini subut edýär. 40 tonna galyndylary gaýtadan işlemek, öý hojalygynyň uzak möhletleýin elektrik sarp edişine we uglerod zyňyndylarynyň ep-esli azalmagyna deňdir. Bu, gaýtadan işlemegiň diňe bir galyndylary dolandyrmak bilen çäklenmän, eýsem çeşmeleriň netijeliligi strategiýasydygyny görkezýär.

Bilim çäreleriniň 87 müň adama ýetmegi, olaryň 57 müňüsi çagalar, geljekki nesillerde daşky gurşawy goramakda möhüm ädim hökmünde kabul edilip bilner. Her 1 TL maýa goýlan 4,56 TL sosial gymmatlyk öndürýändigi, ölçenip boljak üstünligi we durnuklylyk taslamalarynyň sosial peýdasyna gönükdirilen tebigatyny görkezýär.

Mümkin täsirler

Şeýle taslamalaryň giňden ulanylmagy, Türkiýäniň hemme ýerinde elektron galyndylaryny ýygnamak endikleriniň ösmegine we gaýtadan işleýän pudaga tehnologiki maýa goýumlarynyň artmagyna goşant goşup biler. Esasanam çagalar üçin bilim, uzak möhletde ekologiýa taýdan arassa sarp ediş endikleri bolan nesli ösdürip ýetişdirmekde täsirli bolup biler.

Mundan başga-da, maglumatlaryň howpsuzlygyna gönükdirilen gaýtadan işlemek amallarynyň ulanyjylaryň köne enjamlaryny howpsuz gaýtadan işlemek baradaky ikirjiňlenmelerini azaldyp biljekdigini çaklamak mümkin. Bu galyndylary ýygnamagyň derejesini ýokarlandyrmaga we ykdysadyýete has gymmatly komponentleri getirmäge mümkinçilik berer.