Ysraýyl metbugatynyň Türkiye derňewi: Prezident Erdoganyň global güýç görüşi we harby başlangyjy
Ysraýylda ýerleşýän “Ysraýyl Haýom” gazetinde Türkiýanyň harby we diplomatik ösüşi seljerildi. Ankaranyň goranyş býudjeti ähli goňşularyndan ýokary.
7-8-nji iýulda Ankarada geçirilen NATO sammiti Türkiýanyň halkara arenasyndaky güýjüni we strategiki gözýetimini ýene bir gezek tassyklady. Ysraýylyň öňdebaryjy metbugat guramalarynyň biri bolan “Ysraýyl Haýom” gazetinde çap edilen giňişleýin derňewde Prezident Rejep Taýyp Erdoganyň ýolbaşçylygynda Türkiýäniň sebit aktýory bolmakdan başga-da, global ägirt güýç bolmak ugrunda aýgytly ädim ätýändigi nygtaldy. Seljerişde Türkiýäniň goranyş pudagynda gazanan üstünlikleri we harby kuwwaty gözden geçirildi.
Ankaranyň strategiki hereketi: Goranmak pudagynda aktýory kesgitleýän syýasat
Prezident Erdoganyň diplomatik we harby hereketleri bilen Türkiýäniň sebitdäki pozisiýasyny günsaýyn güýçlendirýändigini mälim eden derňewde, türk goşunynyň göwrümine ünsi çekdi. Türkiye, 355 müň aktiw we 378 müň ätiýaçlyk esgeri bilen NATO-nyň içinde ABŞ-dan soň ikinji ýerde durýar. Soňky on ýylda goranyş pudagynda ägirt uly ösüş gazanan Ankara indi diňe harby satyn alyjy ýa-da üpjün ediji bolmakdan ýüz öwürmeýär. Türkiýe, global syýasatlara ýolbaşçylyk edýän we strategiki hyzmatdaşlaryna öz şertlerini aýdyp biljek garaşsyz güýç bolmagy maksat edinýär.
ini: 1280px ";
Bu gözýetime laýyklykda, Prezident Erdogan Türkiýäniň securityewropanyň howpsuzlyk arhitekturasynda has işjeň rol oýnamagyny we esasanam 150 milliard ýewro (171 milliard dollar) býudjetli Europeanewropa Bileleşiginiň HOWPSUZ maksatnamasyna goşulmagyny üpjün etmek üçin güýçli diplomatiýa hereketini amala aşyrýar.
Ysraýyl gazetine baha beren Ariel uniwersitetiniň, Eastakyn Gündogary öwreniş we syýasat ylymlary bölüminiň hünärmeni Dr. Assa Ofir Türkiýäniň daşary syýasatynda ok üýtgemesini haýran galdyryjy sözler bilen jemledi. Doktor Ofir, Türkiýäniň harby kuwwatynyň artmagynyň diňe goranyş maksatly bolman, eýsem ägirt uly we täzeden seredilýän daşary syýasat maksatlaryny goldaýan strategiki goldawdygyny aýtdy. Ankaranyň geçmişde seresap we status-kvo çemeleşmesini düýbünden terk edendigini öňe süren Ofir, Türkiýäniň häzirki wagtda global güýç deňagramlylygyny sorag astyna alýan we oýun düzgünlerini täzeden ýazmaga gönükdirilen garaşsyz we tutanýerli aktýor hökmünde çykyş edýändigini aýtdy. Bilermen, Türkiýäniň Gündogar Ortaýer deňzine, Gara deňze, Kawkaza, Eastakyn Gündogara we Balkan ýurtlaryna, şeýle hem Afrika we Merkezi Aziýa täsir ediş çägini giňeldendigini we bu giň geosyýasy maksatlaryň aňyrsynda päsgelçilik döredýän harby güýçleriň bardygyny aýtdy. Ofir, bu harby ösüşde Türkiýäniň NATO agzalygynyň hem möhüm rol oýnandygyny mälim etdi we bilelikdäki harby türgenleşikler, maglumat alyşmak we häzirki zaman integrasiýa mümkinçilikleri sebäpli türk goşunynyň dünýä ülňüleriniň iň ýokary derejesindedigini we güýçli gorag penjiresiniň bardygyny aýtdy. Stokgolm Halkara Parahatçylyk Barlag Instituty (SIPRI) tarapyndan yglan edilen maglumatlar Türkiýäniň harby pudagyndaky ösüşini hem görkezýär. Dünýä ýarag bazaryndaky 1.8 göterim paýy bilen dünýäde 11-nji orunda durýan Türkiýäniň goranyş senagaty, eksport görkezijilerinde rekord derejede ýokarlanýar. Türkiýäniň goranyş eksporty 2024-nji ýylda 29 göterim, 2025-nji ýylda 48 göterim ýokarlandy. SIPRI habarlaryna görä, Türkiye 2025-nji ýylda harby çykdajylaryny öňki ýyl bilen deňeşdirilende 7,2 göterim ýokarlandyrypdyr. Soňky onýyllyga seretseň, Türkiýäniň goranyş býudjetindäki ösüş depgini rekord derejä 94 göterime ýetdi. 2025-nji ýylda Türkiýäniň harby býudjeti sebitdäki güýç balansyny düýpgöter üýtgedýän derejä ýeter. Diňe bu ägirt uly býudjet, Türkiýäniň iň ýakyn goňşulary Gresiýa, Yrak, Azerbaýjan, Bolgariýa, Ermenistan we Gürjüstanyň umumy çykdajylaryndan takmynan 25 milliard dollar çykdajy etdi. Ysraýyl metbugatynda geçirilen derňew Türkiýäniň diňe bir sebit aktýory bolman, eýsem dünýä derejesinde birinji derejeli harby we syýasy güýç bolmak kararyny açyk görkezýär. Täzeden seredýän daşary syýasatyň we harby güýjüň sinergiýasy
Goňşularyny yzda galdyrýan ullakan goranyş býudjeti
Teswirler (0)
Teswir ýaz
Entek teswir ýazylmandyr. Ilkinji teswiri siz ýazyň!