Ysraýylyň esgerleriniň Adidas-a garşy reaksiýasy ösýär: Global boýkot çagyryşy göç ýaly

Sport eşikleri ägirdi “Adidas” amputlar üçin “ýeke aýakgap hyzmaty” mahabat kampaniýasynda pensiýa çykan Ysraýyl esgeri Şalew Bitony saýlamagy halkara derejesinde uly boýkot tolkunyna sebäp boldy. Ysraýylyň müňlerçe palestinalynyň Gaza zolagynda el-aýaklaryny ýitirmegine sebäp bolan Ysraýyl hüjümleriniň kölegesinde geçirilen bu mahabat saýty, marka garşy köp sanly reaksiýa döretdi.

Sosial mediýa giňden täsir eden bu kampaniýa, adam hukuklaryny goraýjylardan başlap sungat işgärlerine, akademiklerden syýasatçylara çenli köp adam tarapyndan berk tankyt edildi. Reaksiýalar, markanyň Ysraýylyň Gazadaky harby amallaryny gytaklaýyn goldaýandygyna ünsi jemleýär.

Global gar topy boýkot etmek üçin çagyryşlar

Kampaniýa garşy ilkinji güýçli sesleriň biri ABŞ-nyň sosial media hadysasy Gaý Kristensen boldy. Kristensen X platformasyndaky beýanynda "Gazadaky çagalaryň mundan beýläk ýöräp bilmejekdigini bilmek hakykatdanam ýigrenji" -diýdi. Global boýkot çagyryşyny başlady. Palestinalylar üçin boýkot, bölünişik we sanksiýalar (BDS) hereketiniň bir bölegi bolan "Ysraýylyň akademiki we medeni boýkot kampaniýasy" (PACBI) koordinatory Stefani Westbruk hem bu çäräni "palestinalylara kemsidiji" diýip atlandyrdy.

Bütindünýä saglygy goraýyş guramasynyň (BSGG) maglumatlaryna görä, 2023-nji ýylyň oktýabr aýyndan bäri 5 müňden gowrak palestinalynyň el-aýaklaryny ýitirendigini bellän Westbruk: "Bu ýagdaý diňe Adidasyň biperwaýlygy däl, Ysraýyl tarapyndan öldürilen, ýakynlaryny ýitiren ýa-da el-aýaklaryny ýitiren palestinalylara düýbünden kemsidiji zat" diýdi. Diýdi.

Italiýaly aktiwist Winçenzo Fullone "Adidas" markaly aýakgaplaryny taşlan pursatynyň wideosyny paýlaşdy we "Markalar jenaýatçylary saýlasa, adamlar garşylygy saýlaýarlar" -diýdi.

"Uruş jenaýatçysyna hemaýatkärlik edýärsiňiz"

Arizona uniwersitetiniň hukuk fakultetiniň professory. Doktor Halid Beýdun Gazadaky kesilen çaganyň şekilini Adidas söwda merkezinde oýnaýan Ysraýyl esgeriniň suraty bilen bilelikde paýlaşyp, berk tankyt etdi. Beýdoun: "Adidas Ysraýylyň Goranmak Güýçleriniň (IDF) esgerlerine ünsi çekýän, ýöne Gazada aýaklary kesilen çagalara üns bermeýän bir aýakgap programmasyny döretdi" -diýdi. diýdi.

Parliamentewropa Parlamentiniň (EP) agzasy Rima Hassan hem boýkot çagyryşlaryna goşuldy we Gazanyň dünýäde çagalary kesmek boýunça iň ýokary ýeri bolandygyny görkezdi. Amerikaly ýazyjy we adam hukuklaryny goraýjy Sýuzan Abulhawa

"Palestina göz" platformasy, mahabatyň ýüzi bolan Şalew Bitonyň 2021-nji ýylda Gaza hüjümleri wagtynda bir aýagyny ýitirendigini ýada saldy we "Bu mahabatda dünýädäki iň köp çaganyň el-aýaklarynyň ýitmegine sebäp bolan basyp alyş goşunynyň agzasyny öwýän hem bolsa, dowam edýän hüjümlerde el-aýaklaryny ýitiren palestinalylaryň pajygasyna düýbünden üns bermeýändigini" aýtdy. Baha berdi.

Germaniýanyň Ysraýyl syýasaty we Adidas söwda hyzmatdaşlygy

Stambul Sabahattin Zaim uniwersitetiniň Yslam dünýäsi we global gatnaşyklar amaly we gözleg merkeziniň müdiri prof. Dr. Sami Al Arian Germaniýada ýerleşýän kompaniýanyň Germaniýanyň döwlet syýasatyna laýyklykda Ysraýyla "boşadylma" berendigini aýtdy. Al Arian: "Kompaniýa bolup geçen zatlardan sapak almaýar. Bu sionist garaýyş. Kompaniýany öwrenmäge mümkinçilik berýän ýeke-täk sanksiýa boýkot we bu boýkot hemmeler tarapyndan goldanylmaly" -diýdi. Diýdi.

Adidas ozal, "antisemitizm" we Ysraýylyň basyşy sebäpli aýyplanyp, 1972-nji ýylda Mýunhen Olimpiýa oýunlaryna degişli aýakgap mahabatyndan dünýä belli palestinaly Bella Hadidiň aýakgap mahabatyndan aýrylmagy bilen uly seslenme döretdi. Kompaniýa şol wagt "pajygaly taryhy wakalar bilen baglanyşyk bar" diýip ötünç sorady.

BDS hereketiniň maglumatlaryna görä, Adidas Ysraýyl bilen çuňňur söwda gatnaşyklaryna eýe. Bu kompaniýa köp ýyllap Ysraýyl Futbol Assosiasiýasynyň (IFA) hemaýatkäri boldy. Mundan başga-da, 2019-njy ýylda Ysraýylda ýerleşýän dokma kompaniýasy Delta Galil bilen global içki eşik ygtyýarnamasy şertnamasyna gol çekdi. “Adidas” -yň “Makkabi Haýfa” we “Makkabi Tel Awiw” ýaly Ysraýyl klublary bilen häzirki söwda hyzmatdaşlygy bar; Tel Awiw, Iýerusalim we Haýfa ýaly şäherlerde resmi dükanlary işleýär we Tel Awiw marafony ýaly çärelere hemaýat berýär.

Mundan başga-da, esaslandyryjy kompaniýa bilen berk arabaglanyşygy bolan Adidas gaznasy, 2007-2014-nji ýyllar aralygynda gulluk eden Ysraýylyň öňki prezidenti Şimon Peres tarapyndan döredilen "Peres Parahatçylyk we innowasiýa merkezine" 2025-2028-nji ýyllar aralygynda 700 müň ýewro peşgeş berdi. Beýleki tarapdan, “Adidas” özüni “bitarap” diýip kesgitleýär we jübütleriň bahasynyň 50 göterimi üçin zerur bolan ýeke-täk köwüşi amputlara hödürlemek hyzmatyny goramagyny dowam etdirýär.