Türkiyənin PISA 2025 Hesabatında Markası: Təhsildə Tarixi Uğur və 3 İldə Böyük Qazanc

İqtisadi Əməkdaşlıq və İnkişaf Təşkilatının (OECD) ictimaiyyətlə paylaşdığı PISA 2025 Beynəlxalq Hesabatı Türkiyənin son illərdə təhsil sahəsində apardığı köklü islahatların öz bəhrəsini verdiyini ortaya qoyub. Milli Təhsil Nazirliyindən verilən rəsmi açıqlamaya görə, Türkiyənin təhsildə sürətlənməsi beynəlxalq aləmdə "nə qədər sürətli irəliləyiş ola biləcəyinin ən konkret nümunəsi" olaraq xarakterizə edilib. Sentyabrın 8-də Slovakiyanın paytaxtı Bratislavada keçirilən və Milli Təhsil Naziri Yusuf Tekinin də qatıldığı yüksək səviyyəli toplantıda açıqlanan nəticələr Türkiyənin üç əsas sahədə: elm, riyaziyyat və oxuma bacarıqları üzrə həm xalını, həm də qlobal sıralamasını əhəmiyyətli dərəcədə artırdığını ortaya qoydu.

Türkiyənin 10 illik təhsildə böyük sıçrayışı

OECD tərəfindən nəşr olunan nüfuzlu hesabatın giriş və ön söz bölmələrində Türkiyə üçün xüsusi mötərizənin yer alması diqqətəlayiq idi. Hesabatda Türkiyənin təhsil keyfiyyətindəki yüksəliş sürəti təqdirlə vurğulanarkən, ölkəmizin son 10 ildə elm sahəsindəki göstəricilərini təxminən 70 PISA bal artırdığı qeyd edilib. Bildirilmişdir ki, bu diqqətəlayiq artım üç ildən artıq əlavə təhsil müddətinə bərabər olan pedaqoji qazanca uyğundur. PISA direktorları bildiriblər ki, bir ölkənin əldə etdiyi bu uğur dünyanın digər ölkələri üçün mühüm istinad nöqtəsinə və siyasətçilər üçün ilham mənbəyinə çevrilib.

Qlobal tənəzzülə qarşı yüksələn qrafiklər

PISA 2025 qiymətləndirməsi dünyanın 91 ölkəsindən və iqtisadiyyatından təxminən 33 milyon 15 yaşlı tələbəni təmsil edən 760 mindən çox gəncin iştirakı ilə həyata keçirilib. Qlobal miqyasda, xüsusilə PISA 2022-də yaşanan tarixi geriləmələrdən sonra bir çox inkişaf etmiş ölkələrdə təlim nəticələrinin durğunlaşdığı və ya azalmağa davam etdiyi müşahidə edilmişdir. OECD üzrə tələbələrin 20 faizinin hər üç sahədə zəif çıxış etdiyi bu böhran dövründə Türkiyə müsbət fərqlə nadir ölkələrdən biri olmuşdur. OECD çərçivəsində elm sahəsində xallarını artırmağı bacaran ölkələr Kosta Rika, Slovakiya, Türkiyə və Böyük Britaniyadır; İƏİT-ə daxil olmayan ölkələr arasında bu uğuru Kamboca, Salvador, Gürcüstan, İordaniya, Monqolustan, Monteneqro, Filippin, Səudiyyə Ərəbistanı, Tailand, Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Uruqvay və Özbəkistan paylaşıb.

Təhsilə daxilolma və Süni İntellektin Gələcəyi

PISA 2025 Hesabatı təkcə akademik uğura deyil, həm də imkan bərabərliyinə və təhsilə inklüzivliyə diqqət yetirib. Türkiyə; Birləşmiş Ərəb Əmirlikləri, Monteneqro, Qətər və Slovakiya ilə yanaşı, həm aşağı nəticə göstərən tələbələrin nisbətini azaltmağa, həm də ən yüksək səviyyədə çıxış edən tələbələrin nisbətini artırmağa nail olan nadir ölkələr sırasında idi. Digər tərəfdən, hesabatda müasir təhsil sistemlərinin ayrılmaz hissəsinə çevrilmiş süni intellekt texnologiyalarına da toxunulub. Sinif otaqlarında fərdiləşdirilmiş təlim və ani geribildirim proseslərində süni intellektin effektiv vasitə kimi istifadə edilməsinin vacibliyi vurğulansa da, bu texnologiyaların şagirdlərin zehni zəhmət tələb edən təlim proseslərini əvəz etməməli, əksinə, bu prosesləri dəstəkləməli olduğu vurğulanıb.