Kamera ve Yüz Tanıma Devri Kapanıyor: Yürüyüşünüzden Kim Olduğunuzu Bilen Yapay Zeka Geliştirildi

Gelişen teknolojiyle birlikte biyometrik kimlik doğrulama yöntemleri her geçen gün evrilirken, Türkiye'den ezber bozan yerli bir inovasyon hamlesi geldi. Başkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü öğrencileri Yağız Akın Baştopçu, Defne Uluhan, Betül Nuriye Koparmal ve Ekin Saydam, kişisel mahremiyeti ve veri güvenliğini en üst düzeye çıkaran devrim niteliğinde bir projeye imza attı. Genç araştırmacılar, kamera ve yüz tanıma teknolojilerine ihtiyaç duymadan, bireyleri yalnızca yürüyüş karakteristiklerinden teşhis edebilen yapay zeka destekli bir sistem geliştirdi.

Kişisel Verileri Koruyan Yenilikçi Yaklaşım: MicroID

Geleneksel yüz tanıma ve kamera tabanlı takip sistemleri, veri güvenliği açıkları ve kişisel mahremiyet ihlalleri nedeniyle küresel ölçekte ciddi tartışmalara yol açıyor. Bu endişelerden yola çıkan Türk mühendis adayları, Mikrodalga Radar ile Kişi Tanıma (MicroID) adını verdikleri sistemi tasarladı. MicroID, herhangi bir görüntü kaydı oluşturmaksızın, tamamen sensörler aracılığıyla çalışan alternatif ve güvenli bir kimlik doğrulama yöntemi sunuyor. Sistem, her bireyin yürüyüş esnasında sergilediği, adeta bir parmak izi kadar benzersiz olan hareket dinamiklerini analiz ederek kimlik tespiti gerçekleştiriyor.

Sistemin çalışma prensibi, ortamda konumlandırılan 60 GHz mikrodalga radar sensörleri aracılığıyla insan hareketlerinden elde edilen üç boyutlu nokta bulutu verilerinin toplanmasına dayanıyor. Gelişmiş yapay zeka algoritmaları, bu verileri işleyerek bireyin iskelet yapısını modelliyor ve yürüyüş karakteristiğini çıkarıyor. MicroID'nin en büyük avantajlarından biri de çevresel koşullardan etkilenmemesi. Sistem; zifiri karanlıkta, yetersiz ışıkta veya görüşü engelleyen fiziksel bariyerlerin bulunduğu zorlu ortamlarda dahi kusursuz bir şekilde çalışabiliyor.

Yüzde 93'e Varan Yüksek Doğruluk Oranı

Geliştirilen yapay zeka tabanlı sistemin test süreçleri ve elde edilen başarı oranları hakkında bilgi veren proje ortaklarından Betül Nuriye Koparmal, sistemin çalışma mantığını popüler "Face ID" teknolojisine benzetti. Koparmal, "Sistemimiz tıpkı yüz tanıma teknolojilerinde olduğu gibi öncelikle bir veri toplama aşamasıyla başlıyor. Toplanan bu verileri kendi geliştirdiğimiz yapay zeka modeline aktararak eğitiyoruz ve sistemin sizi gerçek zamanlı olarak tanımasını sağlıyoruz. Sensörümüz belirli bir frekansta dalgalar gönderiyor; bu dalgalar kişiye çarpıp geri döndüğünde her saniye için bir nokta bulutu oluşturuluyor. Baş, omuz ve vücudun diğer bölgelerinden alınan bu noktalar, uzayda X, Y ve Z koordinatları olarak kaydediliyor. Böylece kişi tamamen üç boyutlu bir nokta bulutu olarak tanımlanıyor" dedi.

Sistemin güvenilirliğini test etmek amacıyla yapılan çalışmalara da değinen Koparmal, "İlk etapta 15 kişiden oluşan hazır bir veri seti üzerinde denemeler yaptık ve yüzde 93 oranında bir başarı elde ettik. Kendi topladığımız özgün veri setleriyle yaptığımız gerçek zamanlı testlerde ise doğruluk oranının yüzde 85 ile yüzde 90 arasında değiştiğini gördük. Bu oranlar, sistemin gelecekte çok daha geniş alanlarda güvenle kullanılabileceğini kanıtlıyor" ifadelerini kullandı.

Savunma Sanayisinden Perakendeye Geniş Kullanım Alanı ve Paris Yolculuğu

MicroID sisteminin hem Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (KVKK) hem de Avrupa Birliği veri koruma standartlarıyla tamamen uyumlu olduğunu vurgulayan Koparmal, biyolojik veri toplamadan kimlik tespiti yapabilmenin önemine dikkat çekti. Tamamen yerli ve milli imkanlarla, bir yıllık yoğun bir çalışmanın ürünü olarak ortaya çıkan bu teknolojinin, perakende sektöründen istihbarat alanına kadar çok geniş bir yelpazede kullanılabileceği öngörülüyor. Özellikle kameraların güvenlik tehdidi oluşturduğu veya ışık yetersizliği nedeniyle işlevsiz kaldığı askeri ve istihbari operasyonlarda MicroID'nin kritik bir rol oynaması bekleniyor.

Genç mühendislerin bu başarısı uluslararası arenada da yankı bulmaya hazırlanıyor. Proje ekibi, geliştirdikleri yenilikçi yapay zeka modelini bilim dünyasına tanıtmak amacıyla "Uluslararası Yapay Zeka" konferansı için bilimsel bir bildiri kaleme aldı. Başkent Üniversitesi öğrencileri, 27 Eylül'de Fransa'nın başkenti Paris'te düzenlenecek prestijli konferansta yerli teknolojilerini dünya genelinden katılan uzmanlara sunarak Türkiye'yi temsil edecek ve derece için yarışacaklar.