Kentsel Dönüşümde Tarihi Fırsat: Yarısı Bizden Kampanyası ve 3 Milyon TL'lik Dünya Bankası Kredisi Başladı

Türkiye genelinde deprem riskine karşı yürütülen güvenli konut seferberliği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Kentsel Dönüşüm Başkanlığı öncülüğünde yeni bir boyuta ulaşıyor. Özellikle İstanbul başta olmak üzere risk altındaki bölgelerde yapı stoğunu yenilemek isteyen mülk sahiplerine, cumhuriyet tarihinin en kapsamlı hibe, kredi ve vergi muafiyeti paketleri sunuluyor. Bu kapsamda öne çıkan "Yarısı Bizden" kampanyası ve Dünya Bankası destekli projeler, vatandaşların finansal yükünü en aza indirmeyi hedefliyor.

İstanbul’da "Yarısı Bizden" Rüzgarı: 1 Milyon 875 Bin TL’lik Dev Destek

İstanbul’un 39 ilçesinde birden uygulanan ve büyük ilgi gören "Yarısı Bizden" kampanyasında başvuru ve yararlanma şartları vatandaş lehine yeniden düzenlendi. Resmi Gazete'de yayımlanan son Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile kampanya süresi 31 Aralık 2026 tarihine kadar uzatıldı. Yıkım, ruhsat alma, kat irtifakı kurulumu ve hak sahipliği tespiti gibi bürokratik süreçlerin zaman alması göz önünde bulundurularak yapılan bu güncelleme, hak kayıplarının önüne geçecek. Böylece 2025 ve 2026 yıllarında binaları riskli yapı ilan edilen tüm vatandaşlar kampanyadan eksiksiz yararlanabilecek.

Kampanya kapsamında riskli konutunu dönüştürmek isteyen her bir bağımsız bölüm sahibine toplamda 1 milyon 875 bin lira değerinde destek paketi sağlanıyor. Bu finansmanın 875 bin lirası hibe, 875 bin lirası kredi ve 125 bin lirası tahliye desteği olarak ödeniyor. Vatandaşlar aldıkları bu finansal güçle anlaştıkları yüklenici firmalar aracılığıyla evlerini güvenle inşa ettirebiliyor.

İş yeri sahipleri de unutulmadı. İlk ticari dükkan için 437 bin 500 lira hibe, 437 bin 500 lira kredi ve 125 bin lira taşınma desteği verilirken, hak sahibinin sahip olduğu diğer tüm dükkanlar için de bağımsız bölüm başına 875 bin lira kredi imkanı sunuluyor. TOKİ veya Emlak Konut'un üstlendiği alan bazlı büyük site dönüşümlerinde ise 875 bin liralık hibe ve 125 bin liralık taşınma yardımı doğrudan bina maliyetinden düşürülüyor; geriye kalan borç ise vatandaşlara uzun vadeli ve uygun ödeme koşullarıyla taksitlendiriliyor.

Dünya Bankası Güvencesiyle 3 Milyon TL Limitli Kentsel Dönüşüm Kredisi

Kentsel dönüşüm sürecinde alternatif finansman arayan İstanbullular için bir diğer büyük fırsat ise Dünya Bankası iş birliğiyle hayata geçirilen "İklim ve Afetlere Dayanıklı Şehirler Projesi (İADŞP)" oldu. Proje kapsamında hak sahiplerine tam 3 milyon liraya kadar kentsel dönüşüm kredisi kullanma imkanı tanınıyor. Bu özel kredi, ilk yıl ödemesiz olmak üzere toplam 180 ay (15 yıl) vade ve aylık yüzde 0,69 faiz oranıyla dikkat çekiyor.

Sosyal devlet ilkesi gereği projede belirli kesimlere ek faiz indirimleri de uygulanıyor. Tapuda kayıtlı başka bir evi bulunmayan orta ve düşük gelirli aileler, şehit ve gazi yakınları, dul ve yetimler, emekliler, en az yüzde 40 engeli bulunan vatandaşlar ile hane reisi kadın olan aileler bu indirimlerden öncelikli olarak yararlanıyor. Ayrıca binaların yeşil bina standartlarına uygunluğu da ödüllendiriliyor; A sınıfı enerji kimlik belgesine sahip yapılara yıllık yüzde 0,50, B sınıfı belgeye sahip olanlara ise yıllık yüzde 0,25 ek faiz indirimi sunuluyor. Tüm şartları sağlayan hak sahipleri için yıllık toplam faiz indirimi yüzde 1,25 seviyesine kadar ulaşabiliyor.

İADŞP kredisine başvurmak isteyen vatandaşların devam eden bir icra, takip veya haciz kaydının bulunmaması ve aylık kredi taksit tutarının, beyan edilen hanehalkı toplam gelirinin yüzde 70'ini aşmaması gerekiyor. Türkiye genelinde sismik ve iklimsel risklere karşı dayanıklı kentler inşa etmeyi hedefleyen proje; ilk etapta İstanbul, İzmir, Kocaeli, Sakarya, Manisa ve Tekirdağ illerinde uygulanıyor. İstanbul'un yanı sıra İzmir, Kocaeli ve Sakarya'da da resmi başvurular başlamış durumda. Vatandaşlar başvuru noktalarını ve detayları "kentseldirenclilik.csb.gov.tr" adresi üzerinden takip edebiliyor.

Harç ve Vergi Muafiyetleriyle Dönüşüm Maliyetleri Sıfırlanıyor

Kentsel dönüşüm projelerini hızlandırmak ve ekonomik yükü hafifletmek adına devlet, ciddi vergi ve harç muafiyetlerini de devreye sokmuş durumda. Dönüşüm sürecine giren binalarda sağlanan başlıca mali avantajlar şunlar:

Yapı Ruhsatı ve İskan Harcı Muafiyeti: Kentsel dönüşüm kapsamında yeniden inşa edilecek binalar için belediyeler tarafından tahsil edilen inşaat ruhsat harçlarında büyük indirimler ve muafiyetler uygulanıyor. Yapı tamamlandıktan sonra alınan yapı kullanma izin belgesi (iskan) harçlarında da yapı denetim raporlarının tam uygunluğu doğrultusunda muafiyet sağlanıyor.

Tapu Harcı İstisnası: Kentsel dönüşüm alanındaki binalarda müteahhitlerin payına düşen bağımsız bölümlerin ilk satışında ödenmesi gereken yüzde 4'lük tapu alım-satım harcı tamamen sıfırlanıyor. Aynı şekilde riskli yapı tespiti sonrasında kat irtifakı kurulana kadar mülkünü satmak isteyen hak sahipleri de bu yüzde 4'lük harçtan muaf tutuluyor.

Noter, Damga Vergisi ve Belediye Harçları İstisnası: Dönüşüm kapsamındaki sözleşmeler ve resmi işlemler damga vergisinden muaf tutulurken, noter harçlarında da indirimler yapılıyor. Belediyelerin aldığı imar işlem harçlarındaki muafiyetler ise mevcut inşaat alanının 1,5 katına kadar olan alanlar için geçerli kılınıyor; bu sınırı aşan ek inşaat alanları için normal tarife uygulanıyor.

Projelerin niteliğine göre değişen KDV indirimlerinin yanı sıra, 6306 sayılı Kanun kapsamında evlerini tahliye eden mülk sahiplerine ve kiracılara, Yarısı Bizden kampanyasından bağımsız olarak her yıl güncellenen oranlarda devlet tarafından kira ve tahliye yardımı desteği de sunulmaya devam ediyor.