Konut Satışlarında Altın Sıkışıklığı: Tasarruf Sahibi Peşinat Engeline Takıldı

Türkiye genelinde konut piyasası, yüksek alım iştahına rağmen finansman ve peşinat engelleri nedeniyle durgun bir dönemden geçiyor. Temmuz ayında satılan konut sayısı, bir önceki yılın aynı dönemine göre yüzde 17 oranında gerileyerek 123 bin 603 adet olarak kayıtlara geçti. Mayıs ayındaki düşüşün ardından haziranda yaşanan geçici toparlanma yerini yeniden sert bir düşüşe bıraktı. Vatandaşların konut edinme talebi yüksek olsa da tasarruflarını altın yatırımıyla değerlendirenlerin karşılaştığı fiyat durgunluğu, piyasada yeni bir kilitlenmeye yol açtı. Altın fiyatlarının yaklaşık 5 aydır düşük seyretmesi, birikimlerini peşinata dönüştürmek isteyen alıcıların kararını ertelemesine neden oluyor.

Altın Fiyatlarındaki Dalgalanma Ev Sahibi Olma Planlarını Erteletti

Altın piyasası 2026 yılına oldukça hızlı bir başlangıç yapmıştı. Ocak ayı sonunda ons altında 5 bin 600 dolar, gram altında ise 8 bin lira seviyeleri görülerek tarihi rekorlar kırılmıştı. Ancak bu yükseliş trendi, İsrail ile ABD'nin İran'a yönelik gerçekleştirdiği askeri hamleler ve bölgede tırmanan savaş atmosferiyle birlikte yerini sert bir düşüşe bıraktı. Fiyatların zirve yaptığı dönemde daha da yükseleceği beklentisiyle altına yatırım yapan vatandaşlar, mevcut düşük seviyeler karşısında planlarını değiştirmek zorunda kaldı. Enflasyon karşısında konut fiyatlarının reel olarak artmamasına rağmen, altın bozdurarak peşinat oluşturamayan alıcılar her ay ev alma kararlarını bir sonraki döneme erteliyor. Bu durum, faizsiz finansman esasına dayanan "evim" sisteminde de tıkanıklığa yol açıyor. Yüksek peşinat ödeyerek sisteme avantajlı girmek isteyen tasarruf sahipleri, altın fiyatlarındaki düşüş nedeniyle sisteme dahil olmayı bekletiyor.

Konut Fiyatlarında Reel Düşüş Eğilimi Sürüyor

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) tarafından açıklanan temmuz ayı Konut Fiyat Endeksi (KFE) verileri, konut fiyatlarındaki reel gerilemeyi bir kez daha ortaya koydu. Türkiye'deki konutların kalite etkisinden arındırılmış fiyat değişimlerini ölçen KFE, temmuzda bir önceki aya göre yüzde 1.5 artarak 234.8 seviyesine ulaştı. Yıllık bazda nominal olarak yüzde 25 artış gösteren endeks, reel olarak ise yüzde 5.1 oranında azaldı. Bu veriyle birlikte, son 29 ayın 28'inde konut fiyatlarının enflasyon karşısında değer kaybettiği belirlendi. Gayrimenkul fiyatlarındaki bu seyir alıcılar için önemli bir fırsat sunsa da peşinat yetersizliği bu avantajın kullanılmasını engelliyor. Altın piyasasında ise ons fiyatının 4 bin 390 ile 4 bin 410 dolar, gram altının ise 6 bin 760 ile 6 bin 780 lira arasında sıkıştığı görülüyor. Yaklaşık 5 aydır süren bu durgunluğun ardından gelen toparlanma sinyallerinin, yılın son çeyreğinde beklenen yükseliş trendini başlatabileceği tahmin ediliyor.

Kredi Faizlerindeki Artış Finansman Erişimini Zorlaştırıyor

Peşinat sorununun yanı sıra bankaların konut kredisi faiz oranlarında girdiği yükseliş trendi de sektörü olumsuz etkiliyor. Yılın ikinci çeyreğinden itibaren hızla tırmanan en düşük konut kredisi faiz oranı yüzde 2.49 seviyesinden yüzde 2.87'ye yükseldi. Bankaların faiz oranlarını aşağı çeken özel kampanyaları da tamamen sona erdi. Bu faiz artışının maliyet tablosuna yansıması ise oldukça ağır oldu. Daha önce yüzde 2.49 faiz oranıyla çekilen 2 milyon liralık bir konut kredisinin aylık taksiti 52 bin lira, toplam geri ödemesi ise 6 milyon 300 bin lira seviyesindeyken; güncel yüzde 2.87 faiz oranıyla aylık taksit tutarı 59 bin liraya, toplam geri ödeme miktarı ise 7 milyon 160 bin liraya ulaştı. Bu yüksek borç yükü, orta ve dar gelirli vatandaşların krediyle ev sahibi olmasını neredeyse imkansız hale getiriyor.