ABŞ bilen Eýranyň arasynda Kataryň araçylygynda gepleşikler dowam edýär

Kataryň wekiliýeti Tähranda 12 sagatdan gowrak aragatnaşykdan soň ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky gepleşik etabynda öňegidişligiň gazanylandygy öňe sürüldi. Gepleşikleriň çäginde Eýranyň wekiliýetiniň Doha gidendigi we gepleşiklere Amerikan wekiliýetiniň gönüden-göni gatnaşmagyna garaşylýandygy mälim edildi.

Tähran we Doha liniýasynda nähili aragatnaşyklar amala aşyrylýar?

Kataryň araçylary 1-nji oktýabrda Tähranda ABŞ-Eýran gepleşikleriniň çäginde intensiw aragatnaşyk sakladylar. 12 sagat dowam eden bu gepleşiklerden soň Eýranyň wekiliýeti gepleşikleri dowam etdirmek üçin Doha gitdi. Amerikan wekiliýetiniň göni stoluň başynda oturmagyna garaşylýandygy baradaky proses merkezi baradaky aýyplamalar; Şeýle-de bolsa, sorag edilýän delegasiýanyň atlary barada entek resmi maglumat paýlaşylmady.

Mümkin bolan şertnamada kepillendiriji ýurtlar kim bolup biler?

Eýran bilen ABŞ-nyň arasyndaky diplomatik gatnawyň çäginde mümkin bolan şertnamanyň kepillendiriji mehanizmi gün tertibine getirildi. Taraplaryň arasyndaky şertnamada Hytaý bilen Russiýanyň kepillendiriji döwlet hökmünde çykyş edip biljekdigi öňe sürüldi. Diplomatik çeşmeler bu iki ýurduň bu işe gatnaşmagynyň şertnamanyň dowam etmegi üçin möhüm ädim hasaplanyp biljekdigini aýdýarlar.

Kataryň wekiliýetiniň töwellaçylygynda geçirilen bu diplomatik proses 1-nji oktýabrda Tähranda 12 sagat dowam eden gepleşikler bilen güýçlendi. Eýran delegasiýasynyň Doha şäherine gelmegi bilen gepleşikleriň ABŞ-nyň işgärleriniň gönüden-göni gatnaşmagy bilen täze tapgyra gadam basmagyna garaşylýar.

Halkara gatnaşyklarynda araçylyk işleri taraplaryň arasyndaky dartgynlygy azaltmak we göni aragatnaşygy üpjün etmek maksady bilen amala aşyrylýar. Şeýle proseslerde taraplaryň talaplary, howpsuzlyk aladalary we sanksiýalaryň ýatyrylmagy ýaly meseleler köplenç ara alnyp maslahatlaşylýar we gutarnykly ylalaşyk üçin döwletler diplomatik kanallar arkaly ylalaşmaly.

Netije

Kataryň alyp barýan araçylyk roly, sebitdäki dartgynlygy diplomatik ýollar bilen dolandyrmak meselesinde möhüm görkeziji hökmünde kabul edilip bilner. Taraplaryň 12 sagatdan gowrak gepleşikden soň Dohada duşuşmaga taýynlyk görýändigi, gepleşik stolunda anyk öňegidişligiň bardygyny görkezýär.

Mundan başga-da, Hytaý we Russiýa ýaly global güýçleriň kepillik mümkinçiliginiň gün tertibine getirilmegi bu prosesiň diňe bir sebite däl, eýsem halkara derejesine hem gönükdirilendigini görkezýär. Bu ýagdaý, taraplaryň ylalaşyk gazanmak üçin daşarky goldanýan howpsuzlyk mehanizmine mätäçdigini görkezýär.

Mümkin täsirler

Gepleşikleriň oňyn netijesi sebitdäki geosyýasy dartgynlygy azaltmaga we dünýä ykdysadyýetinde, esasanam energiýa bazarlarynda durnuklylyga garaşmagy ýokarlandyryp biler. ABŞ bilen Eýranyň arasyndaky gatnaşyklaryň kadalaşmagy, Eastakyn Gündogardaky beýleki diplomatik proseslere gönüden-göni täsir edip biler.

Beýleki tarapdan, gepleşikleriň şowsuzlygy ýa-da kepillik meselesi boýunça ylalaşyk gazanyp bilmezlik sebitde dowam edýän näbellilige sebäp bolup biler. Bu prosesiň gidişi, esasanam sebitdäki ýurtlaryň howpsuzlyk syýasatlaryny we daşary söwda strategiýalaryny üýtgetmegine sebäp bolup biler.