Al-Aqsa metjidinde Ysraýylyň baýdak krizisi: Täze dartgynlyk

Metjit al-Aqsa daky soňky wakalar halkara arenasynda ýaňlandy. Ysraýylyň baýdagyny açmak we Döwlet senasyny aýtmak köp ýurtlaryň, esasanam Iordaniýanyň we Palestiniň seslenmesini özüne çekdi. Bu waka Iýerusalimdäki näzik deňagramlylygy ýene bir gezek gün tertibine getirdi.

Prowokatiw hereketlere ähmiýet berilmedi

Sosial ulgamlarda ýaýradylan suratlar fanatik ýewreýleriň Köne şäher sebitindäki Masjid al-Aksa howlusynda Ysraýyl baýdagyny açandygyny görkezdi. Mundan başga-da, bu hereketler Ysraýyl polisiýasynyň gözegçiligi astynda geçirildi. Öň şeýle çärelere goşulan polisiýa güýçleriniň dymmagy bu gezek ünsi özüne çekdi we halkara reaksiýalaryna sebäp boldy. Şeýle wakalar bu ugurdaky tejribeleriň täze tapgyra geçendigini görkezýär. Ysraýylyň aşa sagçy Milli Howpsuzlyk ministri Itamar Ben-Gvir -iň 14-nji maýda eden şuňa meňzeş çäresi bu ýagdaýy hasam kynlaşdyrýar. 2013-nji ýylda Iordaniýa şasy Abdullah II bilen Palestinanyň prezidenti Mahmud Abbasyň arasynda gol çekilen başga bir şertnama Iordaniýa Iýerusalimdäki mukaddes ýerleri goramak we terbiýelemek hukugyny berdi. Metjit al-Aqsa, Iordaniýanyň Gaznalar, Yslam Işleri we Mukaddes Işler ministrligi bilen baglanyşykly Iýerusalim Yslam Gaznalary Dolandyryşy tarapyndan howandarlyk edilýär. Ysraýyl häkimiýetleri diňe musulmanlaryň ybadat edip bilýän we beýleki dinleriň agzalarynyň baryp bilýän taryhy ýagdaýynyň saklanýandygyny öňe sürseler-de, wakalar bu çykyşy ret edýär.

Mümkin netijeler we geljekdäki ösüşler

Şeýle prowokasiýa sebitdäki dartgynlygy artdyryp, has giň diplomatik krizislere sebäp bolup biler. Halkara jemgyýetçiligi Iýerusalimdäki mukaddes ýerleriň ýagdaýyny goramak üçin has täsirli çäreleri görüp biler. Geljekde şuňa meňzeş wakalaryň gaýtalanmazlygy üçin has güýçli diplomatik başlangyçlaryň kabul edilmegine garaşylýar.