Azyk howpsuzlygynda täze döwür: Ministrligiň düzgünleri güýje girýär

Oba hojalygy we tokaý ministrligi bazara täze iýmitleriň girizilmegi bilen baglanyşykly möhüm düzgünleri girizdi. Bu düzgünler resmi güýje girdi we resmi gazetde çap edilen "Türk azyk kodeksi täze iýmit düzgüni" we "Türk azyk kodeksi täze iýmitleri durmuşa geçirmek habarnamasy" bilen güýje girdi. Tehnologiýanyň ösmegi we azyk önümleriniň alternatiw çeşmelerine bolan gyzyklanmanyň artmagy bilen bu ädimler täze maddalaryň iýmit hökmünde ulanylmagy baradaky talaplary göz öňünde tutdy.

Täze Düzgünnamanyň gerimi we maksatlary

Täze düzgünler azyk kärhanalary üçin döredilen täze iýmitleri işe girizmegiň şertlerini we sarp edijileriň howpsuzlygyny üpjün etmek üçin jikme-jik düzgünleri öz içine alýar. Foodsewropa Bileleşiginiň täze iýmitler sanawyndaky 189 iýmit maddasy Türkiýede kabul edilse-de, düzüminde GMO mikroorganizmleri, doňuz eti ýa-da mör-möjekler barlygy sebäpli 32 ingredient ýok.

Düzgünnamada täze iýmitleri ulanmak üçin kesgitlenen proseduralara laýyklykda töwekgelçiligiň bahalandyryljakdygy we iýmitiň ulanylmagyna ýol beriljekdigi aýdylýar. Düzgünnamanyň goşundysyna goşulmadyk iýmitleri bazara çykarmak üçin ministrlige ýüz tutmaly we ygtybarlylygy bahalandyrandan soň rugsat almaly.

Azyk howpsuzlygyny we innowasiýany höweslendirmek

Düzgünnama bilen, ozal iýmit hökmünde sarp edilmedik bölekleri kesgitlemek we töwekgelçiligiň bahalandyryş netijelerine laýyklykda ulanylmagyna rugsat bermek maksat edinilýär. Şeýlelik bilen, sarp edijileriň saglygyny goramak we innowasion iýmit tehnologiýalaryny we önümçilik proseslerini höweslendirmek maksat edinilýär. Türk Azyk Kodeksi Täze Iýmit Düzgünnamasy we Durmuşa geçirmek habarnamasy 2026-njy ýylyň 20-nji maýynda resmi gazetde çap edilip resmi taýdan güýje girdi. goşundylar we tagamlar baradaky düzgünnamanyň çäginde. Mundan başga-da, azyk önümlerini öndürmekde ulanylýan gazyp çykaryjy erginler bilen baglanyşykly dik kodeks önümleri hem bu çäkden çykarylýar. Şübhesiz, Azyk we gözegçilik Baş müdirligine ýüz tutmaly we zerur maglumatlary tabşyrmaly. Täze iýmit sanawynyň täzelenmegi Europeanewropa Bileleşiginiň kanunçylygyna girizilen üýtgeşmelere laýyklykda kadalaşdyrylar we ylmy komissiýanyň pikiri bilen maslahatlaşylyp bilner.

Töwekgelçilikleri dolandyrmak we rugsat beriş proseduralary

Ministrlik täze iýmitlere rugsat bermek we bar bolan sanawy üç dürli usul bilen täzeläp biler. Bular; Baş müdirligiň başlangyjy, arza berijiniň beren arzalaryna we Unionewropa Bileleşiginiň kanunçylygyna girizilen üýtgeşmelere laýyk gelmek maksady bilen amala aşyrylar.

Adaty iýmitlere duýduryş we baha bermek

Dalaşgärler beýleki ýurtlardan adaty iýmitleri bazara hödürlemek üçin habarnamalar berip bilerler. Baş müdirlik bu habarnamalara 45 iş gününiň dowamynda baha berýär we olary ylmy topara iberýär. Geňeş alty aýyň içinde ylmy pikirini döredýär we Baş müdirlik zerur rugsatlary berýär.

Azyk howpsuzlygyny üpjün etmek borjy

Baş müdirlik, ylmy komissiýanyň pikirlerini göz öňünde tutup, azyk howpsuzlygyny üpjün etmek üçin bazardan soňky gözegçilik talaplaryny ulanyp biler. Azyk telekeçileri täze ylmy ýa-da tehniki maglumatlary ýa-da beýleki ýurtlar tarapyndan girizilen gadaganlyklary ýa-da çäklendirmeleri haýal etmän habar bermäge borçly.

Maglumatlaryň gizlinligi we goragy

Dalaşgärler arzalarynda berlen maglumatlaryň gizlin saklanmagyny talap edip bilerler. Bu haýyşlar, köpçülige aýan edilmeginiň ep-esli zyýan ýetirjekdigi sebäpli goldanylmalydyr. Baş müdirlik bu maglumatlary gizlinlikde işläp biler.

EUB kanunçylygyna we sanksiýalaryna laýyklyk

Unionewropa Bileleşiginiň täze iýmit kanunçylygyny berjaý etmek üçin ministrlik degişli görkezmeleri we gollanmalary taýýarlar we web sahypasynda çap eder. Düzgüne ters gelýän hereketler 5996-njy Kanunyň çäginde jezalandyrylar.

Düzgünnama we geçiş döwri Baha bermek

Durmuşa geçirmek habarnamasynda täze iýmitlere rugsat bermek proseduralary we beýleki ýurtlardan gelýän adaty iýmitler üçin düzgünler ýaly meseleler bar. Bu düzgünler azyk howpsuzlygyny ýokarlandyrmak we innowasiýalary höweslendirmek üçin möhüm ädim hasaplanýar. Geljekde bu düzgünleriň azyk senagatynda innowasion ösüşleri we sarp edijileriň howpsuzlygyny üpjün etmegine garaşylýar.