"Bosniýanyň gassaby" lakamly serb serkerdesi Ratko Mladiç aradan çykdy: Srebrenisa genosidiniň jenaýatçysy ömrüni ýitirdi

1992-nji we 1995-nji ýyllar aralygynda Bosniýa we Gersegowinada bolup geçen ganly söweşde gyrgynçylyklar sebäpli bütin dünýäde "Bosniýanyň gassaby" hökmünde tanalýan Serbiýanyň öňki serkerdesi Ratko Mladiç öldi. Halkara Jenaýat Kazyýeti tarapyndan genosidde, uruş jenaýatlarynda we adamzada garşy jenaýatlarda günäli tapylan we ömürlik türme tussaglygyna höküm edilen Mladigiň ölümi soňky taryhyň iň garaňky döwürlerini gün tertibine getirdi.

Srebrenisa genosidiniň we uruş jenaýatlarynyň baş binagäri

1990-njy ýyllaryň başynda ugugoslawiýa dargandan soň Bosniýa we Gersegowinada başlanan raýat urşunda Respublika Srpska goşunynyň (VRS) baş serkerdesi bolan Ratko Mladiç sebitde yzygiderli amala aşyrylýan etnik arassalaýyş hereketiniň iň möhüm şahsyýetlerinden biri. Hususan-da, 1995-nji ýylyň iýul aýynda bolup geçen we azyndan 8,372 bosniýaly raýaty öldüren Srebrenisa genosidi gönüden-göni onuň buýrugy bilen amala aşyryldy. Mladic häzirki Europeanewropa taryhynda Srebrenisada aýal-gyzlary, çagalary we garrylary rehimsizlik bilen öldürmek bilen iň uly köpçülikleýin ganhorluk etdi.

Saraýewonyň gabawy we adamzada garşy jenaýatlar

Mladigiň ýolbaşçylygyndaky serb güýçleri diňe Srebrenisada däl, eýsem paýtagt Saraýewoda-da uly wagşyçylyk etdi. Taryhdaky iň uzyn harby gabawlaryň biri bolan we takmynan 1425 gün dowam eden Saraýewonyň ​​gabawy wagtynda şäher agyr ýaraglar we mergenler bilen daglardan hemişe ot astynda saklanýar. Bu gabaw wagtynda 10 müňden gowrak raýat, şol sanda müňlerçe çaga öldi. Mladic Bosniýanyň hemme ýerinde döredilen konslagerlerde yzygiderli zorlamak, gynamak we sürgün etmek syýasatlaryna hut özi ýolbaşçylyk etdi.

16 ýyl gaçmak we ömürlik türme tussaglygynyň netijesi

Uruş gutarandan soň köp ýyllap gaçgak durmuşda ýaşan Ratko Mladiç jogapkärçilige çekilmezlik üçin dürli galp şahsyýetleri ulandy. 16 ýyl gaçandan soň, 2011-nji ýylyň 26-njy maýynda Serbiýanyň demirgazygyndaky Lazarewo obasynda tussag edildi. Gaagadaky öňki ugugoslawiýa üçin Halkara Jenaýat Kazyýeti (ICTY) tarapyndan sud edilen öňki serkerde 2017-nji ýylda genosid we adamzada garşy jenaýat ýaly 11 aýry aýyplamanyň 10-synda günäli tapyldy we ömürlik türme tussaglygyna höküm edildi. 2021-nji ýylda eden arzasy hem ret edilip, hökümi gutaran "Bosniýa gassaby" türmede aradan çykdy.