Duzuň aşa köp sarp edilmegi saglyga howp salýar: Gündelik çäk 5 gram

Saglyk hünärmenleri gündelik duz sarp etmegiň 5 gram çäkden geçmeli däldigini duýdurýarlar. Nefrologiýa hünärmeni doktor Merýem Timuçin duzy aşa köp ulanmagyň saglyk kynçylyklaryna sebäp bolup biljekdigini, esasanam gipertoniýa, ýürek we böwrek keselleriniň töwekgelçiligine ünsi çekip biljekdigini aýtdy.

Gipertoniýa bilen duzuň arasyndaky baglanyşyk

Dr. Siwas Numune keselhanasynda . Merýem Timuçin, 11-17-nji maýda Bütindünýä duzdan habardarlyk hepdeligi mynasybetli eden çykyşynda duzuň bedendäki suwuklyk balansyny we gan basyşyny kadalaşdyrmakdaky roluna garamazdan, aşa köp sarp etmegiň saglyga ýaramaz täsirini ýetirýändigini aýtdy. Gündelik duzuň kabul edilmeginiň 5 gramdan geçmeli däldigini aýdan Timuçin, bu mukdaryň takmynan bir çaý çemçesine gabat gelýändigini aýtdy.

Bilermen duzuň aşa köp sarp edilmeginiň ýokary gan basyşyna we ödemine sebäp bolup biljekdigini, şeýle hem beýniniň damarlaryna we ýürek myşsalaryna zeper ýetirip biljekdigini aýtdy. Bu ýagdaýlaryň ýürek agyrysyna we insulta sebäp bolup biljekdigini belläp, Timuçin ölüm howpunyň artyp biljekdigini aýtdy.

Böwrek saglygyna täsiri

Dr. Timuçin, böwrekleriň bedendäki suwuklyk balansyna gözegçilik etmekde esasy rol oýnaýandygyny we duzuň aşa köp sarp edilmeginiň böwreklere aşa köp ýük döredýändigini aýtdy. Beden böwrekleriň süzgüç işine ýaramaz täsir edýän artykmaç duzy eritmek üçin has köp suw saklap başlaýar. Esasanam bar bolan böwrek keseli bar bolsa, bu keseliň ösmegine sebäp bolup biler.

Duzyň aşa köp sarp edilmegi bilen ýürek saglygyna-da täsir edýändigini aýdan Timuçin, damarlara artykmaç suwuklyk çekilmegi sebäpli ýüregiň has köp tagalla etmelidigini, wagtyň geçmegi bilen ýürek ýetmezçiligine sebäp bolup biljekdigini aýtdy. Pressureüregiň ýokary basyşda yzygiderli işlemeginiň zyýanly täsir edip biljekdigini we netijede ýürek myşsalarynyň galyňlaşyp biljekdigini aýtdy.

Duz howpy we iýmitleniş teklipleri

Dr. Timuçin, gündelik duz kabul etmegiň ep-esli böleginiň gaýtadan işlenen we ultra gaýtadan işlenen iýmitlerden gelýändigini mälim etdi we bu önümlerdäki “gizlin” duzlara ünsi çekdi. Taýýar souslar, konserwirlenen iýmitler, näzik önümler we duzly peýnir ýaly iýmitleriň duz düzüminiň ýokarydygyny we bu zatlardan gaça durmalydygyny aýtdy. Çalt iýmitiň ýerine has köp miwe we gök önüm iýmegi we iýmitleri süýjeltmek üçin ýakymly ysly zatlary ulanmagy maslahat berdi.

Mineral suw we gaz ýaly natriý düzümi bolan içgileriň çäkli bolmalydygyny aýdyp, Timuçin natriý az mukdarda içgileri ileri tutmagy maslahat berdi.

Netijede, duzuň çeşmesine garamazdan, gündelik sarp ediliş Bütindünýä saglyk guramasynyň we Türk nefrologiýa birleşiginiň tekliplerine laýyklykda 5 gramdan geçmeli däldigini ýatlatdy. Duz sarp edilişini azaltmak bilen, adamlaryň iýmitiň hakyky tagamyndan has lezzet alyp biljekdigini we sagdyn iýmitleniş endikleriniň ösjekdigini mälim etdi.

Netijede, Duz Dünýä habardarlygy hepdesinde berlen habar düşnüklidir: Saglygyňyzy goraň we duzy azaldyp ömrüňize uzak ömür goşuň.