Germaniýada tebigy gaz ammarlary duýduryş berýär: Taryhy pese gaçmak hökümeti bir burça öwürýär

Europeewropanyň iň uly senagat kuwwaty we iň köp energiýa sarp edýän ýurtda Germaniýada tebigy gaz saklanýan desgalarda ýaşaýyş derejesiniň peselmegi uly alada döretdi. Energyurduň energiýa üpjünçiligi howpsuzlygy baradaky çekişmeler gyşyň agyr şertleri ýakynlaşmanka güýçlenýärkä, federal hökümete syýasy basyş günsaýyn artýar.

Soňky 15 ýylda iň pes dereje: Ammarlarda iş 53 göterime çenli azaldy

Germaniýanyň gaz saklaýyş başlangyjy (INES) tarapyndan berlen beýanatda 8-nji sentýabrda ammarlarda ýaşaýyş ýerleriniň sentýabr aýynyň başynda 53 göterime çenli azalandygy habar berildi. Bu görkeziji soňky 15 ýylyň iň pes derejesi hökmünde hasaba alnandygyna garamazdan, geçen ýylyň degişli döwründe ýaşaýyş ýerleriniň 71 göterimdigi howpuň derejesini görkezýär. INES gyş aýlarynda, esasanam ýanwar aýynda bolup biläýjek agyr howa şertlerinde üpjünçiligiň çynlakaý kesilmeginiň bolup biljekdigi barada gyssagly duýduryş berdi.

Senagat ülňülerine laýyklykda, gyş möwsüminiň resmi başlangyjy hasaplanýan 2026-njy ýylyň 1-nji noýabryna çenli ammarlarda tehniki ýaşaýyş derejesini 77 göterime ýetirmegi maksat edinýär. Şeýle-de bolsa, hünärmenler bu maksada ýetmek üçin ýakyn üç aýda öňki üç aýyň umumy mukdaryndan has köp gazyň saklanmalydygyny bellediler. Duýgurlyk derňewleri adaty temperaturada 77 göterim ýaşaýyş derejesiniň ýeterlik bolup biljekdigini, ýöne doňan temperatura bilen aşa ssenariýalarda, gaz üpjünçiliginde 25 göterimden gowrak ýetmezçilik döredip biljekdigini görkezýär.

Ministrlik aladalary ret edýär: Üpjünçilik kanallary howpsuzmy?

Germaniýanyň Ykdysadyýet we Energetika ministrligi jemgyýetde we pudakda ýokarlanýan bu aladaly seslere garamazdan, howpsuzlygy üpjün etmek töwekgelçiliginiň ulaldylýandygyny öňe sürýär. Germaniýanyň Ykdysadyýet we energiýa ministri Katherina Reýçe Bundestagda geçirilen býudjet meselesinde eden çykyşynda gaz saklanýan lobbiniň duýduryşlaryny we oppozisiýa ganatynyň berk tankytlaryny ret etdi. Ministr Reýçe energiýa üpjünçiliginiň doly gözegçilik astyndadygyny we howpsuzdygyny aýtdy.

Energiýa üpjünçiliginde ammar desgalarynyň möhüm ornuny kabul eden-de bolsa, Reýçe bu gurluşyň suwuklandyrylan tebigy gaz (LNG) terminallary tarapyndan berk goldanýandygyny we hökümetiň mümkin bolan ähli ssenariýalara taýýardygyny aýtdy. Reiche tarapyndan paýlaşylan maglumatlara görä, Germaniýa häzirki gaz zerurlygynyň 38 göterimini Gollandiýadan we Belgiýadan, 36 göterimi Norwegiýadan turbageçirijilerden, galan 18 göterimi LNG hökmünde üpjün edilýär.

Geosyýasy dartgynlyklar we ykdysady basyşlar ammary kynlaşdyrýar

Senagat wekilleri ammarlarda doldurmagyň haýal tizliginiň arkasynda global ykdysady we geosyýasy ösüşleriň bardygyny aýdýarlar. Esasanam Eastakyn Gündogarda barha möwjeýän dartgynlylyk we Hormuz bogazynyň ýapylmagy töwekgelçiligi dünýädäki gaz bahalarynyň ýokarlanmagyna sebäp boldy. Tomus we gyş döwürleriniň arasyndaky negatiw baha aratapawudy, gaz saklanyşyny bazar gatnaşyjylary üçin täjirçilik merkezine öwürmedi. Indiki gyş döwri üçin gazyň bahasy häzirki ýer bazaryndan satyn alynjak we saklanylýan gazyň bahasyndan arzan bolany üçin, INES ammar çykdajylaryny azaltmagy öz içine alýan gyssagly çäreler toplumyny talap edýär.

Krizis ýagdaýy sebäpli Federal Assambleýanyň Ykdysady komiteti ýurduň gaz üpjünçiliginiň ýagdaýyna baha bermek üçin ýörite mejlis geçirdi. Komitetiň metbugata ýaýradylan habarlaryna görä, ministrlik baha töwekgelçiliginiň bardygyny kabul etse-de, fiziki gaz ýetmezçiliginiň mümkinçiligini öňünden görmeýär. Şeýle-de bolsa, oppozisiýa ammarlaryň boşdugyny we ýurduň energiýa krizisiniň golaýynda durýandygyny öňe sürüp, federal hökümeti gödek seresapsyzlykda aýyplaýar.

Beýleki tarapdan Ykdysadyýet we Energetika ministrligi, Norwegiýadan üznüksiz turbageçiriji akymyna we täze işe girizilen LNG terminallaryna salgylanyp, häzirki döwürde bazara gönüden-göni döwlet gatyşmagynyň zerurlygynyň ýokdugyny öňe sürýär. Şeýle-de bolsa, halkara metbugatynda öňe sürülýän aýyplamalara görä, Berliniň administrasiýasy ýapyk gapylaryň aňyrsynda millileşdirilen energiýa ägirtleri Uniper we Sefe Energy bilen gaz tanklaryny doldurmak üçin maliýe goldaw formulalaryny ara alyp maslahatlaşyp başlady. Iki kompaniýanyň beren beýanatynda Ykdysadyýet ministrligi we bazaryň ähli gatnaşyjylary bilen üpjünçiligiň doly howpsuzlygyny üpjün etmek üçin ýakyn utgaşdyrylýandygy tassyklandy.