Gipertoniýanyň howplary we onuň öňüni almagyň ýollary barada bilermenleriň pikiri

Gipertoniýa köp adamyň düşünmän göterýän çynlakaý saglyk meselesi hökmünde ünsi çekýär. Siwas Numune keselhanasynda içki lukmançylyk hünärmeni bolup işleýän doktor Gülşah Altun dymýan ganhor diýilýän bu kesel barada möhüm duýduryş berdi. Irki diagnoz we dogry bejergi arkaly gipertoniýa gözegçilik edip boljakdygyny aýdyp, doktor Altun bu ýagdaýyň ilatyň saglygy üçin howplaryna ünsi çekdi.

Gipertoniýa näme we onuň alamatlary näme?

Dr. Altun, gipertoniýanyň, ýagny ýokary gan basyşynyň, damar diwarlaryna ganyň edýän basyşynyň kadadan ýokary ýagdaýy hökmünde kesgitlenýändigini aýtdy. Alamatlarynda kelle agyry, boýnuň dartylmagy, garyn boşlugy we wagtal-wagtal burun damarlary bar bolsa-da, howply derejä ýetýänçä simptomlary görkezmeýänligi üçin "sessiz ganhor" diýilýär.

Kim töwekgelçilik edýär?

Jemgyýetdäki her üç adamdan biriniň ýokary gan basyşynyň bardygyny, doktor Altun bu derejäniň 40% -e çenli ýokarlanýandygyny aýtdy. Doktor Altun, 40 ýaşdan uly adamlaryň gan basyşyny ýylda azyndan bir gezek ölçemelidigini aýtdy we ýürek keseli we süýji keseli bilen kesellänlere bu barlaglary 30 ýaşdan başlamagy maslahat berdi. Gipertoniýanyň süýji keselinden soň dowamly böwrek keseliniň ikinji esasy sebäbidigini belläp, Altun gipertoniýa sebäpli gipertoniýa sebäp bolýar. genetiki faktorlary, aşa köp duz sarp etmegi, aşa agramlylygy, oturýan durmuş ýörelgesini, çilim çekmegi we alkogol içgilerini, dowamly stres we süýji keselini öz içine alýar. Esasanam türk jemgyýetinde maslahat berilýän mukdardan dört esse köp bolan duz sarp etmek, gipertoniýa sebäp bolýan möhüm faktor hökmünde tapawutlanýar. Doktor Altun, gündelik duz sarp etmegiň bir çaý çemçesinden, ýagny 5 gramdan geçmeli däldigini aýtdy.

Öňüni almak we bejermek

Dr. Altun, gipertoniýadan goramagyň usullarynyň arasynda sagdyn durmuş endiklerini kabul etmegiň möhümdigine ünsi çekdi. Duz sarp etmegine, yzygiderli bedenterbiýe bilen meşgullanmaga, ideal agramy saklamaga we mümkin boldugyça çilim çekmekden, alkogoldan we stresden gaça durmagyň gipertoniýa garşy täsirli usuldygyny aýtdy. Doktor Altun yzygiderli lukman barlagynyň we bejerginiň ähmiýetine ünsi çekip, bu bejerginiň wagtlaýyn hasaplanmaly däldigini we hassalaryň özlerini gowy duýsa-da bejergini dowam etdirmelidigini aýtdy. Gipertoniýanyň dünýäde her ýylda 10 million adamyň ölümine sebäp bolýandygyny mälim etdi.

Jemgyýetde habarlylygy ýokarlandyrmaly

Gipertoniýanyň irki diagnoz bilen gözegçilik edip boljak keseldigini belläp, doktor Altun bu mesele barada jemgyýetde habardarlygy ýokarlandyrmagyň we yzygiderli saglyk barlaglaryny ýaýratmagyň möhümdigini aýtdy. Şeýle çäreler arkaly gipertoniýa sebäpli ýüze çykýan çynlakaý kynçylyklaryň öňüni alyp boljakdygyny we çykyşyny şu görnüşde tamamlandygyny aýtdy.