Gündogar Ortaýer deňzinde energiýa diplomatiýasy: TRNC-den Günorta Kipriň Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň birtaraplaýyn gaz ädimlerine aýdyň jogap.

Gündogar Ortaýer deňzinde baý uglewodorod gorlaryny paýlaşmak ugrundaky göreş täze bir ölçege geçse-de, Günorta Kipriň Kipr Gresiýasynyň Dolandyryşynyň (GCASC) birtaraplaýyn ädimleri sebitdäki dartgynlygy artdyrmagyny dowam etdirýär. Kipr Gresiýa tarapy, Türkiýäniň we Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynyň (TRNC) ähli diplomatik we kanuny garşylyklaryna garamazdan birtaraplaýyn tebigy gaz gözleg we gazyp almak işlerini çaltlaşdyran tarap, aç-açan duýduryş aldy we TRNC tarapyndan konstruktiw hyzmatdaşlyga çagyryş berdi. TRNC Ykdysadyýet we Energetika ministri Olgun Amkaoğlu Gündogar Ortaýer deňzindäki energiýa çeşmeleriniň gapma-garşylyk elementi bolmaly däldigini aýtdy we hemişelik parahatçylygyň we durnuklylygyň diňe Kipr türk halkynyň kanuny hukuklaryny üpjün etmek arkaly mümkindigini aýtdy.

GCASC-nyň 2028 meýilnamasy we 105 kilometr turbageçiriji taslamasy

Gündogar Ortaýer deňzinde birtaraplaýyn işini çuňlaşdyran Kipr Gresiýasynyň Dolandyryşy, Türkiye we TRNC tarapyndan talap edilýän kontinental tekjä we sebitlere ters gelýän ädimlerini dowam etdirýär. Kipriň Gresiýa administrasiýasy jedelli Gündogar Ortaýer deňziniň 6-synyň çäginde ýerleşýän Kronos ýatagy üçin soňky kararyny kabul etdi we 2028-nji ýylda önümçilige başlamagy karar etdi. Kipr Gresiýanyň Energetika ministri Mihalis Damianos Müsüriň meşhur Zohr tebigy gaz infrastrukturasyna birikdirilmegi üçin 105 kilometrlik turbageçirijiniň guruljakdygyny mälim etdi. Bu ädim sebitdäki energiýa geosyýasatyna gönüden-göni täsir etjek başlangyç hökmünde kabul edilýär.

TRNC-den hyzmatdaşlyga çagyryş: "Energetika gapma-garşylyk däl-de, ylalaşyk sebiti bolmaly"

Kipr grek tarapynyň halkara hukugyny we adadaky iki esaslandyryjy hyzmatdaş Kipr türkini äsgermezlik edýän bu birtaraplaýyn başlangyjyna baha bermek bilen, TRNK-nyň Ykdysadyýet we energiýa ministri Olgun Amcaoğlu sebitde parahatçylykly çözgüt formulasyny yglan etdi. Amcaoğlu, Gündogar Ortaýer deňziniň global energiýa krizisiniň bu döwründe gapma-garşylygy däl-de, umumy abadançylygy ýokarlandyrjak hyzmatdaşlygyň ugry bolmalydygyny aýtdy. Kipr türk halkynyň adanyň tebigy baýlyklary boýunça deň we aýrylmaz hukuklarynyň bardygyny ýatladýan Amcaoğlu, bu hukuklary tabşyrmazdan görülýän islendik ädimiň sebitdäki durnuksyzlygy ýokarlandyrjakdygyny aýtdy.

"Kipr türk halkynyň hukuklaryny äsgermezlik etmek üçin ädimler bolup bilmez"

Kipr Gresiýasynyň administrasiýasynyň birtaraplaýyn tebigy gazynyň SABAH-a geçýändigine baha bermek bilen Kipr Türk tarapynyň global energiýa üpjünçiligi howpsuzlygyna we sebitleýin ösüşe garşy däldigini aýtdy. Amcaoğlu "Dünýäniň her sebitinde bolşy ýaly, elbetde, Gündogar Ortaýer deňzinde ýerleşýän geografiýamyzda tebigy baýlyklaryň ulanylmagyna garşy däl. Sebitdäki ýurtlaryň ykdysadyýetine goşant goşmak üçin sebitdäki tebigy gazy goldaýarys. Mundan başga-da, bu sebitde energiýa üpjün edilmegine ýol bermeris. amal. "