Mawy watanda taryhy ädim: Gündogar Ortaýer deňziniň gämi gatnaw hyzmatlary ulgamy işe girizildi

Türkiýe bilen Demirgazyk Kipr Türkiýe Respublikasynyň (TRNC) arasyndaky deňiz serhetlerinde howpsuzlygy ýokarlandyrmak maksady bilen amala aşyrylan Gündogar Ortaýer deňziniň gämi gatnawy hyzmatlary taslamasynyň çäginde döredilen ulgam dabaraly ýagdaýda işe girizildi. Transport we infrastruktura ministri Abdulkadir Uraloğlu, TRNC-nyň Famagusta etrabynda geçirilen açylyş dabarasynda eden çykyşynda bu taslamanyň "Gök watan" bähbitlerini goramak we iki ýurduň arasyndaky deňiz sebitindäki gämi gatnawyna bökdençsiz gözegçilik etmek üçin strategiki öwrülişik nokadydygyny aýtdy.

Gündogar Ortaýer deňzinde üznüksiz gözegçilik döwri başlaýar

Taslamanyň çäginde ýerine ýetirilen infrastruktura işleri bilen Gündogar Ortaýer deňzine gözegçilik has täsirli boldy. Ministr Uraloğlu Famagustada döredilen Gämi ulag hyzmatlary merkeziniň, şeýle hem Dipkarpaz, Sadrazamköý we Çaýyrowa sebitlerindäki pilotsyz ýol gözegçilik merkezleriniň tamamlanandygyny habar berdi. Awtomatiki kesgitleýiş ulgamynyň (OTS) maglumatlarynyň Selvitepe we OTS we Kantaradaky radar maglumatlary birleşdirilmegi üstünlikli gazanyldy. Mundan başga-da, Mersin gämi ulag hyzmatlary merkezinde gurlan uzakdan ätiýaçlyk we konsol ulgamlarynyň kömegi bilen ähli maglumatlary derrew we iki taraplaýyn gözegçilik edip bolýar. Bu integrasiýa bilen, Gündogar Ortaýer deňzinde 24 sagat üznüksiz gözegçilik geçiriler, potensial töwekgelçilikler öňünden tapylar we gämilere geçiriler.

Localerli we milli tehnologiýalar bilen doly enjamlaşdyrylan

Ulgamyň tehnologiki infrastrukturasyndaky raýatlyk derejesini görkezip, ministr Uraloğlu ähli möhüm enjamlaryň we programma üpjünçiliginiň içerki çeşmeleri bolan türk inersenerleri tarapyndan işlenip düzülendigini aýtdy. Deňizde nawigasiýa howpsuzlygyny millileşdirmek arkaly tehnologiki garaşsyzlygy güýçlendirendiklerini mälim eden Uraloğlu, ulgamda ulanylýan radarlaryň ASELSAN tarapyndan öndürilen içerki we milli Serdar 7M radarlarydygyny düşündirdi. Gämi ulag hyzmatlary ulgamynyň 2024-nji ýylda HAVELSAN tarapyndan başlanan işleriniň üstünlikli tamamlanmagy, Türkiýäniň goranyş pudagynda kuwwatyny raýat deňiz meýdanyna geçirendiginiň iň möhüm görkezijilerinden biri boldy.

Türkiýe Global Deňiz Arenasynda iň ýokary derejä çykýar

Ministr Uraloğlu öz çykyşynda Türkiýeniň deňiz pudagyndaky global orny barada ajaýyp maglumatlary paýlaşdy we ýurduň dünýä deňiz söwdasynda öňdebaryjy orny eýeleýändigini aýtdy. Türkiýe 218 port desgasynyň, 65 deňiz gämisiniň, 85 işjeň gämi abatlaýyş kärhanasynyň, 400 balykçy gaçybatalgasynyň, 181 gämi önümçilik we gämi duralgasynyň we 23 gämi gaýtadan işleýän desgasynyň bardygyny bellän Uraloğlu, bu pudagyň 144 müň deňizçi we 1 milliondan gowrak höwesjeň deňizçisi bilen ägirt uly güýje ýetendigini mälim etdi. Ambarly, Kokaeli, Tekirdağ, Mersin we Aliağa portlarynyň dünýäniň iň köp işleýän 100 portunyň hataryndadygyny ýatladýan ministr, gämi gurluşyk pudagynda Türkiye kitap boýunça dünýäde 7-nji, tonnajlar boýunça 10-njy orunda durýar. Türkiye, mega ýahta önümçiliginde dünýäde ikinji, dünýäde üçünji we gämi gaýtadan işlemekde Europeewropada öňdebaryjydyr.