Import re iniminde täze döwür: 15 müň önümi öz içine alýan ullakan düzgün güýje girdi

Türkiýanyň daşary söwda syýasatynda içerki önümçiligi goldamak we senagatçylaryň giriş çykdajylaryny azaltmak maksady bilen düýpli ädimler ädildi. Resmi gazetde çap edilenden soň güýje giren "2026-njy ýyldaky import düzgüni baradaky üýtgetmeler kararlary" bilen önümçilikde milli senagat tarapyndan zerur bolan çig mallara we aralyk harytlara elýeterliligi ýeňilleşdirmek maksady bilen salgytlary azaltmak we ýeňillikler güýje girdi. Täze döwür bilen gümrük paçlaryndan boşadylmaga hukugy bolan önümleriň importyna goşmaça gümrük paçlarynyň ulanylmajakdygy anyk kesgitlenildi.

Içerki öndürijiler üçin giriş we salgyt ýeňillikleri

Alnan strategiki ädimleriň çäginde gümrük nyrh meýilnamasynda (TGTC) girizilen täzelenmeler bilen köp önümleriň statistik pozisiýalary üýtgedildi. Bu düzgüniň kömegi bilen, import proseslerinde býurokratiýa azaldy we durmuşa geçirmekde uly amatlylyk döretdi. Önümleriň, esasanam hökmany synag we import proseduralaryna tabyn bolan önümleriň aýdyň bölünmegi, gümrükde wagt ýitmeginiň öňüni alar. Bu, Türkiýede öndürilmeýän önümlere gümrük salgyt ýüküni ýeňilleşdirmek bilen senagatçylaryň global bäsdeşlik ukybyny ýokarlandyrmaga gönükdirilendir.

Täze düzgünnama bilen käbir import edilýän önüm toparlary gözegçilik çägine girizildi, içerki önümçiligi goramak üçin goranyş gurallary halkara bazar bahalaryny göz öňünde tutup hasam güýçlendirildi. Içerki senagaty goramak üçin, halkara söwda düzgünlerine doly laýyklykda ýurduň içinde ýokary önümçilik kuwwaty bolan çäkli mukdarda kiçi önüm kategoriýalarynda gümrük paçlarynyň bölekleýin ýokarlandyrylmagy amala aşyryldy.

Çäklendirilen önüm toparyndaky näzik balans we bölekleýin salgyt düzgüni

Takmynan 15 müň dürli önüme gönüden-göni degişli ägirt uly import re regimeiminde bazardaky üpjünçilik we isleg deňagramlylygyny bozmazlyk üçin aşa duýgur barlag geçirildi. Giňişleýin seljermäniň netijesinde önümçilik we sarp ediş galyndylaryny göz öňünde tutup, salgyt täzelenmeleri diňe 150 töweregi önüm kategoriýasynda edildi. Global söwda borçnamalaryny ýerine ýetirip, Erkin Söwda Ylalaşyklarynyň (FTA) we Europeanewropa Bileleşigi bilen Gümrük Bileleşiginiň çäginde amala aşyrylýan import amallary bu täze düzgünleriň goşmaça borçnamalaryndan doly boşadyldy.

Söwda ministrliginiň resmi beýanynda täze import strategiýasynyň esasy pelsepesi "Balansly söwda, içerki önümçilik, güýçli senagat" görnüşi hökmünde kesgitlenildi. Alnan kararlaryň diňe import salgytlaryny ýokarlandyrman, tersine, içerki pudaga zerur bolan esasy girdejilerde salgytlaryň azaldylmagyna we boşadylmagyna sebäp bolandygy mälim edildi.

"Deňagramly söwda, içerki önümçilik, güýçli senagat" Görüş

Täze döwrüň getiren täzelikleri we esasy maksatlary aşakdaky ýaly sanalandyr:

• Önümçilikde senagatçylar tarapyndan ulanylýan möhüm çig mal we girdejiler üçin gümrük paçlary azaldyldy.

• Içerki pudagy adalatsyz bäsdeşlikden goramak üçin güýçli boşatma mehanizmleri döredildi.

• Türkiýäniň çäginde öndürilmeýän möhüm önümleriň import proseslerine çeýeligi goşuldy.

• Pes deklarasiýalar bilen salgytdan gaça durmak synanyşyklarynyň öňüni almak üçin gözegçilik we gözegçilik çäreleri güýçlendirildi.

• Gümrük nyrhlarynyň ýönekeýleşdirilmegi bilen, zerur däl synag ýükleri we importdaky býurokratik päsgelçilikler aýryldy.

• Içerki bazardaky baha mehanizmlerinde we sarp edijide görülýän ädimleriň önümçilik tapgyryndan ahyrky sarp edişine çenli berk gözegçilik ediler.

Täze import re regimeimi bilen; Milli önümçiligi goramak, adalatsyz bäsdeşligiň öňüni almak, iş üpjünçiligini goramak we köpeltmek, häzirki hasap defisitini azaltmak, pudagyň çig mal zerurlyklaryny durnukly dolandyrmak we ahyrky sarp edijiniň bähbitlerini goramak ýaly köp ölçegli deňagramlylyk saklanar.