Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky çözgüt jedeli: Ysraýylyň Goranmak ministri Katzyň düýpli görkezmesi

Ysraýylyň Goranmak ministrligi basyp alnan Günbatar Şeriýadaky dartgynlygy ýokarlandyrjak täze administratiw çärä taýýarlanýar. Goranmak ministri Ysraýyl Katz sebitde Palestina topraklaryny basyp alan bikanun Ysraýyl göçmenleriniň gazaply hereketleriniň artýan döwründe harby we aňtaw işgärleri bilen möhüm sammit geçirdi. Baş ştabyň başlygy Aýal Zamir we Ysraýyl goşunynyň ýokary derejeli aňtaw gullugynyň ýolbaşçylary gatnaşan ýygnakda Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky raýat howpsuzlygy ygtyýarlyklarynyň polisiýa doly berilmegi ara alnyp maslahatlaşyldy.

Katzdan jedelli görkezme: "Goşunyň işi çagalary daglarda kowmak däl"

Tel Awiw administrasiýasynyň Iordan derýasynyň günbatar kenarynda 104 sany täze bikanun ilatly ýer döretmek baradaky kararyndan soň, Goranmak ministri Katz sebitdäki ýewreý ilatynyň çalt köpelýändigini we oýun üýtgetmek barada görkezme berdi. Katz goşuna sebitdäki bikanun ilatly punktlar we ol ýerde ýaşaýan ysraýyllylar bilen baglanyşykly ähli ýerine ýetiriş we gözegçilik ygtyýarlyklaryny polisiýa geçirmek üçin giňişleýin meýilnama taýýarlamagy buýurdy.

Ysraýyl goşunynyň esasy borjunyň diňe Iordan derýasynyň günbatar kenaryndaky palestinalylara garşy howpsuzlyk çärelerini görmekdigini öňe süren Katz, göçüp gelenler tarapyndan amala aşyrylan hüjümlere salgylanyp, "raýat" sebitlerinde hukuk we tertip-düzgüni goramak jogapkärçiliginiň raýat hukuk goraýjy güýçleriniň doly polisiýa bolmalydygyny aýtdy. Katz kararyny goramak bilen bir hatarda, "Ysraýyl goşunynyň borjy daglarda çagalary kowmak däl" diýip, göçüp gelenlere garşy harby güýçleriň garşy durmaly däldigini aýtdy.

Köpçülikleýin habar beriş serişdeleri we aklawçylar reaktiw: "Amalda deňi-taýy ýok, täze goşma ädim"

Katzyň bu hereketi, Ysraýylyň jemgyýetçiliginde we metbugatynda uly täsir galdyrdy. Ysraýylyň döwlet telewideniýesi KAN bu beýannamanyň bu ugurdaky häzirki harby we hukuk ýagdaýyny üýtgetmejekdigini öňe sürdi. Habarda "Katzyň sözleriniň praktiki ähmiýeti ýok" aýdylandygy we halkara kanunlaryna we Ysraýylyň häzirki kanunlaryna laýyklykda basyp alnan Günbatar Şeriýada mutlak gözegçiligiň goşuna degişlidigi ýatladyldy. Häzirki iş tejribesinde Ysraýyl goşunynyň göçüp gelenler bilen baglanyşykly meselelerde eýýäm polisiýadan goldaw alýandygy mälimdir.

Hünärmenler, ygtyýarlyklaryň kanuny esasda bolmagy üçin parlamentiň tassyklamagy we çynlakaý kanunçylyk işiniň zerurdygyny nygtaýarlar. Şeýle-de bolsa, Ysraýyl mejlisiniň (Knesset) ýapykdygy we ýurtda irki umumy saýlawlara bary-ýogy 2 aý galandygy bu meýilnamanyň gysga möhletde kanuna öwrülmegini mümkin däl edýär. Muňa garamazdan, Ysraýyl metbugaty Katzyň görkezmesi ýerine ýetirilse, Iordan derýasynyň günbatar kenaryny raýat dolandyryşyna birikdirmek arkaly ägirt uly ädim boljakdygyny baha berýär.

Kusra şäherindäki dartgynlyk: gabaw astyndaky palestinalylaryň öýleri

Syýasy arenadaky bu ygtyýarly jedeller dowam edýärkä, bu ýerdäki palestinalylara edilýän basyş we ýanamalar yzygiderli dowam edýär. Günbatar Şeriýanyň demirgazygyndaky Nablus şäherindäki Kusra şäherinde bikanun göçüp gelenler bilen palestinaly raýatlaryň arasynda güýçli dartgynlyk bar. Şaýatlaryň sözlerine görä, basyp alan göçüp gelenler palestinaly maşgalalaryň öýleriniň öňünde çadyr gurup sebitde mesgen tutmaga synanyşypdyrlar.

Ysraýyl esgerleri wakanyň bolan ýerine gelip, bu çadyrlary ýykan hem bolsa, göçüp gelenleriň palestinaly jaýlary gabamagyny dowam etdirýändikleri we içerdäki asuda ilatyň erkin hereketini doly çäklendirýändigi habar berildi. Kusra oba geňeşine berlen harby habarnamada Ysraýyl goşunynyň sebitdäki işjeňligini we göçüp gelenler tarapyndan gurlan çadyrlaryň ýekşenbe güni irden dowam etjekdigi aýdylýar. Şeýle-de bolsa, harby ulaglaryň we goşunlaryň Kusra şäherine girmegini we çykmagyny dowam etdirmegi sebitiň ilatyna edilýän basyşyň dowam etjekdigini görkezýär.